NEW
Font size
Worksheets8.sınıf deneme 3
Total questions: 50
Worksheet time: 50mins
Kütahya-Eskişehir Savaşlarındaki yenilgiden sonra Mustafa Kemal, TBMM'nin çıkardığı yasa ile Başkomutan olarak kabul edildi. Başkomutan Mustafa Kemal ilk olarak Tekalif-i Milliye Emirlerini yayınladı. (7-8 Ağustos 1921) Tekalif-i Milliye Emirlerinin yayınlanmasının ardından Türk milleti yurdunu düşman işgalinden kurtarmak için varını yoğunu ortaya koydu. Bu emirlere tam bir kararlılık ve fedakarlıkla uydu. Böylece düzenli ordunun silah, cephane, ulaşım, giyecek gibi bazı ihtiyaçları karşılanmış oldu.
Verilen bilgiler aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ilişkilendirilemez?
Milli Dayanışma
Milli Seferberlik
Milli Birlik ve Beraberlik
Milli Egemenlik
Mustafa Kemal’in okuyup etkilendiği düşünürlerden biri “Vatan Şairi” olarak tanınan Namık Kemal’dir. Vatan sevgisi ve hürriyet gibi konuları coşkun bir şekilde işleyen Namık Kemal, genç Mustafa’nın kalbinde vatan sevgisi ve hürriyet aşkı gibi duyguların yerleşmesinde etkili olmuştur. Mustafa Kemal meclis konuşmalarında Namık Kemal’in şiirlerinden de örnekler vermiştir
Bu metne göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Mustafa Kemal’in Namık Kemal’in düşüncelerini benimsediğine
Namık Kemal’in Vatan Şairi olarak bilindiğine
Namık Kemal’in Kurtuluş Savaşı’nı doğrudan etkilediğine
Mustafa Kemal’in gençlik dönemlerinde edebiyata ilgi duyduğuna
Mustafa Kemal’in Selanik Askeri Rüştiyesi’nde okuduğu zamanlarda öğretmenlerinin birçoğu Osmanlı Devleti’ne karşı ayaklanmalar çıkaran milletlerle mücadele eden tecrübeli emekli subaylardan oluşmaktaydı. Mustafa Kemal 1924 yılında Samsun’da öğretmenlere yönelik yaptığı bir konuşmasında Fransızca öğretmeni Yüzbaşı Nakiyüddin’i görünce “Şimdi burada bir kişiye rastladım. O benim ortaokul birinci sınıfta öğretmenimdi. Bana ilk şeyleri öğretirken gelecek için de ilk düşünceleri vermişti. Efendiler, açıklamak istiyorum ki ilk eğitim ana baba kucağından sonra okuldaki eğitimcinin dilinden, vicdanından ve terbiyesinden alınır.” sözlerini kullanmıştır.
Buna göre Mustafa Kemal bu sözleriyle aşağıdakilerden hangisini vurgulamış olabilir?
Anne babaların çocuklarının eğitiminde önemli rol oynadığını
Bazı eğitimcilerin farklı karakterdeki öğrencilere daha fazla ilgi gösterdiğini
Eğitimcilerin, bireylerin düşünce ve kişilik yapısının oluşmasındaki etkisini
Asker Rüştiyedeki öğretmenlerin ülke sorunlarını çözebilecek kapasitede olduğunu
Mondros Ateşkes Antlaşması’nın aşağıdaki maddelerinden hangisi doğrudan Osmanlı Devleti’ni savunmasız bırakmaya yöneliktir?
Osmanlı Devleti’nin elindeki tüm savaş tutsakları serbest bırakılacak, buna karşılık Türk tutsaklar İtilaf Devletleri buyruğunda kalacak.
Boğazlar açılacak, bu bölgelerdeki kaleler İtilaf Devletleri tarafından işgal edilecek.
Bütün liman ve tersanelerden İtilaf Devletleri yararlanabilecekler.
Sınırların denetlenmesi ve iç düzenin korunması için gerekli olan birlikler dışında, Osmanlı orduları terhis edilecek.
“27 Kasım 1919'da Agop Hırlakyan'ın evinde Fransız komutanı için bir dans tertiplenir. Komutanın dansa davet ettiği Ermeni kızı "Sizinle dans etmek istemiyorum. Çünkü kendimi esarette hissediyorum. Kalede Türk Bayrağı dalgalandığı sürece, sizinle dans edemem" diyerek teklifini kabul etmez. Bunun üzerine kaledeki Türk Bayrağı indirilir. Fransızların şehrin kalesindeki Türk Bayrağı'nı indirmeleri, suçsuz kişileri öldürmeleri, Maraş ileri gelenlerini tutuklamaları tepkileri artırdı. Ulu Cami İmamı Rıdvan Hoca'nın "Kalesinde bayrağı dalgalanmayan ülkede cuma namazı kılınmaz!" sözü, halkı Fransızlara karşı harekete geçirdi. Kaleye saldıran Maraş halkı, içerideki Fransız askerlerini etkisiz hâle getirip yeniden Türk bayrağını dikti.”
Bu metinden hareketle Maraş Savunması ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisine ulaşılamaz?
Ermeniler işgalci Fransızlar ile işbirliği yapmıştır.
Maraş halkının başarısı diğer şehirlere de örnek olmuştur.
Fransızlar Maraş’ta insan hakları ihlalleri yapmışlardır.
Maraş halkı bağımsızlık duygusu ile hareket etmişlerdir.
Osmanlı yönetimi Ermenilerin Ruslarla iş birliği yapması ve bölgede artan Ermeni zulmü üzerine hem cephedeki birliklerin hemde cephe gerisindeki halkın güvenliğini sağlamak amacıyla 24 Nisan 1915’te Tehcir Kanunu’nu çıkararak Ermenileri Suriye ve Ürdün’e zorunlu göçe tabi tutmuştur. Osmanlı Devleti Tehcir Kanunu’nu aşağıdaki cephelerden hangisindeki birliklerin güvenliğini sağlamak amacıyla çıkarmıştır?
Kafkas
Hicaz-Yemen
Kanal
Galiçya
Sakarya Meydan Savaşında bozguna uğrayarak ağır bir yenilgi alan Yunanlar, Eskişehir – Afyon bölgesinde önemli bir savunma çizgisi oluşturdular. Türk ordusuna karşı direnerek bu bölgeleri ellerinde tutmak istiyorlardı. Bu sebeple Yunan ordusu, her türlü gereksinimi tamamladı ve savunma hattını yeniden düzenleyerek sağlamlaştırdı. Mustafa Kemal yaptığı denetlemelerde Türk ordusunun henüz bir saldırıya hazır olmadığını gördü. Çünkü o, yapılacak bir saldırıyla düşmanın tüm yurttan tamamen atılmasını amaçlıyordu. Ona göre Türk ordusunun tüm eksiklerinin giderilmesi gerekiyordu. Bu sebeple Mustafa Kemal, ordunun hazırlıkları ile yakından ilgilendi. Türk ordusunun bir yıla yakın sürdürdüğü hazırlık aşamasından sonra Doğu ve Güney bölgelerindeki birlikler Batı Cephesi’ne kaydırıldı. Bu arada Sovyetler Birliği’nden, İtalya ve Fransa’dan savaş malzemesi satın alınarak orduya dağıtıldı. Yine, Türk ordusu için işgal altındaki İstanbul’dan Anadolu’ya silah ve cephane kaçırıldı. Tüm yurtta seferberlik ilan edildi. Ayrıca cephe gerisinde de yoğun bir çaba harcandı. Evlerde, atölyelerde kadınlar ve erkekler tarafından silah ve cephane üretildi. Ordunun yiyecek ve giyecek ihtiyacı karşılanmaya çalışıldı. Buna göre; I. Yunanlar, olası bir savaşa Türk ordusuna göre hazır durumdadır.
II. Ordu-millet anlayışı doğrultusunda Türk askeri cephede, Türk halkı ise cephe gerisinde mücadele vermiştir.
III. Türk milleti ordunun ihtiyaçlarının karşılanması için fedakarlık göstermiştir.
IV. Mustafa Kemal savunma savaşı yapmayı amaçlamıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
I ve II.
II ve III.
I, II ve III.
I, III ve IV.
Erzurum Kongresi'nde;
H ıristiyan azınlıklara siyasi hakimiyet ve sosyal dengemizi bozacak ayrıcalıklar verilemez.
Manda ve himaye kabul edilemez.
kararları alınmıştır. Bu kararlar ile aşağıdakilerden hangisinin amaçlandığı söylenemez?
Toplumsal eşitliğin sağlanması
Azınlıkların güçlenmesinin önlenmesi
Milli egemenliğin güçlendirilmesi
Tam bağımsızlığın gerçekleştirilmesi
Haritada yer alan bilgilerden hareketle;
I. Yunan kuvvetleri geri çekilmiştir.
II. Düşman tamamen yurttan atılmıştır.
III. Türk ordusu iki farklı cephede mücadele etmiştir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Yalnız III.
I ve II.
I ve III.
I, II ve III.
Yalnızca bu haritadan yola çıkarak;
I. Hem Türkler hem de azınlıklar tarafından isyanlar çıkartılmıştır.
II. Batıdaki isyanlar dini niteliklidir.
III. İsyanların en büyük sorumlusu İtilaf Devletleridir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Yalnız I.
I ve II.
II ve III.
I, II ve III.
Özellikle 16.yüzyıldan sonra Batı’daki gelişmelerden uzak kalan Osmanlı Devleti, 19. yüzyıl ve 20. yüzyıl başlarında dağılma ve parçalanma sürecine girdi. Bazı Avrupa başkentlerine elçiler atayarak Avrupa’da yaşanan siyasal, kültürel ve ekonomik gelişmelerin etkilerini topraklarında hissetmeye başlayan Osmanlı Devleti, topraklarındaki ekonomik ve siyasi gücünü hızlı bir şekilde kaybetmeye başladı. Aynı dönemde 1789’da gerçekleşen Fransız İhtilali ile demokrasi, özgürlük, eşitlik, adalet, laiklik ve milliyetçilik gibi düşünceler Fransa’dan başlayarak tüm Avrupa ülkelerine yayıldı. Bu düşüncelerden çok uluslu yapısı sebebiyle Osmanlı Devleti de fazlasıyla etkilendi. Osmanlı Devleti sınırları içinde yaşayan azınlıklar milliyetçilik akımının etkisiyle bağımsızlıklarını kazanmak için ayaklandı. Bu ayaklanma sonrasında Avrupa kıtasındaki topraklarının çoğunu kaybeden ve sınırları daralan devlet, elinde kalan topraklarını korumakta oldukça zorlandı ve hızlı bir şekilde dağılmaya sürüklendi. Verilen metne göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?
Osmanlı Devleti batıdaki gelişmeleri yakından takip etmek için bazı ülkelerde daimi elçilikler açmıştır.
Batıdaki gelişmeleri ve yenilikleri takip edemeyen Osmanlı Devleti; bazı olumsuz sonuçlarla karşı karşıya kalmıştır.
Osmanlı Devleti, toprak kaybını önlemek için bazı demokratik gelişmelerle önlemler almaya çalışmıştır.
Osmanlı Devleti 20. Yüzyıl başlarında en fazla toprağını Milliyetçilik akımı ile Balkanlarda kaybetmiştir
Mustafa Kemal, Manastır Askeri İdadisindeyken “Vatan ve Hürriyet” şairi olarak bilinen Namık Kemal’in eserleriyle tanışmış ve her fırsatta arkadaşlarıyla gizlice şairin eserlerini okumuşlardır. Şiirlerini ezbere bildiği Namık Kemal’den “Türk ulusunun yüzyıllardan beri beklediği ses” olarak bahsetmiştir. Mustafa Kemal, Tevfik Fikret’in özgürlük, laiklik anlayışından etkilenmiştir. Yine “Millî Şair” diye tanınan Mehmet Emin Yurdakul, en sevdiği şairler arasında yer almaktaydı. Mustafa Kemal, yerli düşünürler kadar yabancı düşünürlerin de eserlerini okuyup incelemiştir. Özellikle Jean Jack Rousseau, Montesquieu, Voltaire gibi Fransız İhtilali’nin düşünürlerinden etkilenmiştir. Bu durum Mustafa Kemal’in düşünce hayatına nasıl bir katkı yapmış olamaz?
Askerlik mesleği ile ilgili tecrübe kazanmasına
Vatan ve Millet sevgisine sahip olmasına
Yenilikçi ve çağdaş olmasına
Bilimsellik ve akılcılığa önem vermesine
ABD Başkanı Wilson’un isteği üzerine 1919 Eylül’ünde Türkiye’nin manda idaresini ve Doğu Anadolu’daki Ermeni iddiaları ile meselesini incelemek üzere 46 kişilik bir heyet kuruldu. Amerikalı General Harbord başkanlığındaki heyet Sivas’a gelerek Temsil Heyeti Başkanı Mustafa Kemal ile görüşüp oradan Erzurum’a geçmiş ve Kazım Karabekir ile görüşerek bölgede incelemelerini sürdürmüştür. Erzurum’da Kendisine sunulan nüfus istatistiklerine şüpheyle bakmasına rağmen Erzurum Belediye Başkanı Zeki Bey’in Erzurum’daki Müslüman mezarlığının büyüklüğüne, buna karşılık Hristiyan mezarlığının küçük bir alanı kaplamasına Harbord’un dikkatini çekmesi, bu bölgede Türklerin eskiden beri çoğunlukta olduğunu bu istatistiklerin doğruluğuna en gerçekçi kanıt olmuştur. Anadolu ve Kafkasya’da bir aydan fazla süren gezi ve incelemeler sonucu bir rapor hazırlayarak ilgililere sunmuştu. Bu raporda Doğu Anadolu’da Türklerin çoğunlukta olduğu ve bunların Ermenileri tehdit ettiklerine dair hiçbir hareketin görülmediği belirtilmiş ve Ermeniler tamamıyla haksız bulunmuştu. Selahattin Tansel, Mondros’tan Mudanya’ya Kadar, C.II, s.169-177.
Buna göre verilen metin ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine varılamaz?
ABD Başkanı Wilson, Türkiye’yi manda yönetimi altına almak istemiştir.
Erzurum’daki Hristiyan mezarlığının küçük olması Ermenilerin aleyhine bir tutum sergilenmesine neden olmuştur.
General Harbord, kendisine sunulan nüfus istatistiklerini incelediğinde bu bölgede Türk nüfusunun yoğun olduğuna şüpheyle yaklaşmıştır.
Bu raporla birlikte Ermenilerin Doğu Anadolu’daki toprak istekleri de son bulmuştur.
8. Sınıf öğrencisi Osman, Kuvay-ı Milliye ile ilgili yaptığı çalışmayı sınıfta arkadaşlarıyla paylaşmıştır. Bu çalışmada şu bilgiler yer almaktadır; “Mondros Ateşkes Anlaşması'nın imzalanmasından sonra İtilaf Devletleri Anadolu'yu işgal etmeye başlamışlardır. Ateşkes hükümlerine göre Osmanlı ordusu terhis edildiğinden bu işgaller karşısında anayurdu koruyacak silahlı bir güç kalmamıştır. Türk halkının işgallere ve azınlık eylemlerine karşı kendi kendini savunma ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu ihtiyacı karşılamak üzere bir yandan yararlı cemiyetler kurulurken öte yandan Kuvay-ı Milliye adı verilen birlikler doğmuştur. Eli silah tutan ve vatanın kurtuluşu için mücadele etmeye karar veren herkes bu oluşum içerisinde görev almaya başlamıştır. Bölgesel faaliyetler yapan bu birlikler düşmanın ilerleyişini yavaşlatmış, ancak durduramamışlardır. Bunun üzerine düzenli ordu kurulması ihtiyacı doğmuş ve yerini düzenli orduya bırakmıştır.”
Sadece yaptığı çalışmaya göre Osman, arkadaşlarına yönelttiği hangi soruya cevap alamaz?
Kuvay-ı Milliye birlikleri kimler tarafından oluşturuldu?
Düzenli Ordunun kurulmasına hangi Kuvay-ı Milliyeciler isyan etmiştir?
Kuvay-ı Millîye’nin kurulma sebebi ve kapsamı nedir?
Türk milletinin oluşturduğu bu birliklerden düzenli orduya geçişin sebebi nedir?
Batı Cephesi'nde yapılan I. İnönü Savaşı’ nın kazanılmasından sonra hem ülke içinde hem de ülke dışında bir takım gelişmeler yaşanmıştır.
Buna göre;
I. Türk halkı bu zaferle moral bulmuştur,
II. İtilaf devletleri TBMM'nin kararlı olduğunu anlamıştır,
III. Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması imzalanmıştır,
IV. İstiklal Marşı milli marş olarak kabul edilmiştir.
Yargılarından hangileri I. İnönü Savaşı’nın uluslararası sonuçları arasında sayılır?
l ve ll
ll ve lll
lll ve lV
ll ve IV
Büyük Millet Meclisi bir yandan yurdun düşman işgalinden kurtarılması için çözüm yolları ararken diğer yandan da yeni devletin kurulma çalışmalarını yürütüyordu. Ancak ilk açıldığı dönemlerde Meclisi en çok meşgul eden sorun yurdun çeşitli yerlerinde çıkan ayaklanmalar ve asker kaçakları sorunuydu. Ayaklanmalar Kuvayı milliye ve Millî Mücadele’ye karşı başlamış ve Meclis açıldıktan sonra da Meclis’e karşı devam etmiştir. 1919’da başlayan ve 1921’in sonlarına doğru meclis tarafından çıkarılan Hıyanat-i Vataniye Kanunu ile bastırılan ayaklanmaların çıkmasında bazı Kuvây-ı Milliyeciler, Damat Ferit Hükûmeti ve İtilaf Devletleri rol oynamaktaydı. Kurtuluş Savaşı’nın gecikmesine sebep olan bu ayaklanmalarla boş yere kardeş kanı dökülmüş hem mühimmat hem de zaman kaybı yaşanmıştır. Buna göre;
I. Büyük Millet Meclisi’nin yasama ve yargı yetkilerini kullandığı,
II. Ayaklanmaların bir çok olumsuz sonucunun ortaya çıktığı,
III. Ayaklanmaların yanında asker kaçakları da meclisi zor durumda bırakmış ve ordunun toparlanması geciktirmiştir,
IV. Meclisin isyanlara ve işgallere karşı çift başlı bir mücadele yürüttüğü.
Verilen metinden hareketle öncüllerin hangisi ya da hangilerine ulaşılabilir?
I ve IV
I ve III
II ve III
II, III ve IV
Sevr Antlaşması TBMM tarafından kesinlikle reddedilmiş, bu antlaşmayı imzalayanlar vatan haini ilan edilmiştir. Mustafa Kemal de "Siyasal bağımsızlığımızı, adli, ekonomik ve mali hayatımızı yok etmeye ve sonucunda yaşama hakkımızı ortadan kaldırmaya yönelmiş Sevr Antlaşması bizce yoktur." diyerek Sevr Antlaşması'nı kesinlikle tanımadığını daha o günlerde ilan etmiştir. Antlaşma Türk milletini asla karamsarlığa sürüklememiş, tam tersine istiklal azmini daha da artırmıştır, ilerleyen zamanlarda Milli Mücadelenin kazanılması ile birlikte Sevr Antlaşması’nın uygulanma imkânı kalmamıştır.
Buna göre, Sevr Antlaşması’yla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Türk milleti tarafından kabul görmediği
İstanbul Hükümeti’nin anlaşmayı zoraki imzaladığı
İtilaf Devletleri’nin sömürgeci niyetlerini yansıttığı
Misak-ı Milli ruhuna aykırı olduğu
“Uyan Şahin uyan uyanmaz mısın? Diz çöküp düşmana dayanmaz mısın? Al-kızıl kanlara boyanmaz mısın? Uyan Şahin uyan gör neler oldu Sevgili yurdumuz düşmanla doldu.”
Asıl ismi Mehmet Sait olan Şahin Bey; Güney Cephesinde hangi şehrimizin savunulması ile anılan milli kahramanımızdır?
Antep
Urfa
Maraş
Diyarbakır
Mustafa Kemal, Milli Mücadele'nin hazırlık döneminde bazı çalışmalar yapmıştır. Havza ve Amasya genelgelerini yayınlayarak halkı işgallere tepki vermeye çağırmıştır. Erzurum ve Sivas kongreleriyle ülkenin işgalden kurtarılması ve halkın bağımsızlığı için çareler aramıştır. 20 – 22 Ekim 1919’da İstanbul Hükümeti ile Amasya'da bir görüşme gerçekleştirerek Milli Mücadele'nin daha fazla desteklenmesi için çaba göstermiştir. Ulusun egemenliğini sağlamak için TBMM'nin açılmasını sağlamıştır. Buna göre Mustafa Kemal, bağımsızlık yolunda yaptığı çalışmalarında Milli Mücadele’nin başarıya ulaşması için aşağıdakilerden hangisine başvurmamıştır?
A) Milli Mücadele’nin lideri olarak yoğun bir çalışma içinde yer almıştır
Meclisin açılışını gerçekleştirerek ulus iradesine katkı sunmuştur
istanbul Hükümeti ile görüşerek padişaha bağlılığını bildirmiştir
Kongreler düzenleyerek halkın bilinçlenmesine zemin hazırlamıştır
Fransızlar Maraş’ı işgal ettikten sonra yerel halktan olan Sütçü İmam, işgallerin kabul edilmeyeceğini ve vatan toprağının korunması gerektiği yönünde orada yaşayan halkı bilinçlendirmiş ve bu yönde ortak bir milli şuur oluşturacak bir takım girişimlerde bulunmuştur. Buna göre Sütçü İmam’ın böyle bir tavır sergilemesi onun hangi yönünü gösterir?
Teslimiyetçi
Vatansever
Hoşgörülü
Umursamaz
“Türk Milletinin karakteri yüksektir. Türk Milleti çalışkandır. Türk Milleti zekidir. Çünkü Türk Milleti, milli birlik ve beraberlikle güçlükleri yenmesini bilmiştir. Ve çünkü Türk Milletinin yürümekte olduğu gelişme ve medeniyet yolunda elinde ve kafasında tuttuğu meşgale müspet ilimdir.”
Mustafa Kemal Atatürk' ün verilen bu sözü onun hangi kişilik özelliği ile ilgilidir?
Vatan- millet sevgisi
Çok yönlü olması
Rehberliği
Birleştirme ve bütünleştirme gücü
- Savaşlar insanlık tarihinin en eski ve önemli olgularından biridir ve her birinin çeşitli sebepleri vardır. 1914 - 1918 yılları arasında meydana gelen I. Dünya Savaşı da insanlık tarihinde önemli bir yere sahipr ve tüm savaşların olduğu gibi I. Dünya Savaşının da birçok sebebi ve bununla birlikte tüm dünyayı etkileyen sonuçları bulunmaktadır. Sanayileşen devletlerin hammadde ve pazar bulma konusunda üstünlük kurma mücadelesine girmeleri, Fransız İhlali ile yayılan düşüncelerin ulusları kendilerini yönetenlere karşı ayaklanmalara başlatması gibi genel sebeplere bağlı olmanın yanında Almanya ile Fransa arasında veya Rusya ile Avusturya Macaristan arasındaki sorunlar da savaşı başlatan sebepler arasında yer almıştır.
Bu bilgiye göre, aşağıda yer alan çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?
Savaştan en fazla Avrupa ülkeleri zarar görmüştür
Savaşın ortaya çıkmasında birden fazla sebep bulunmaktadır
Savaşı başlatan devlet Almanya olmuştur
I.Dünya savaşı sadece savaşa giren ülkeleri etkilemiştir.
Selanik şehrinde Türklerle birlikte Rum, Bulgar, Sırp, Yahudi ve Ermeni gibi milletler bir arada yaşamaktaydı. (I) Bu çok uluslu yapı, konuşulan dil, inançları, gelenek ve görenekleri ülkede çok zengin bir yapının oluşmasını sağlamıştır. (II) Fransız ihtilali ile ortaya çıkan milliyetçilik düşüncesinden etkilenmişlerdir. Osmanlı toprakları üzerinde çıkarları olan emperyalist devletlerin de kışkırtmaları ile isyan edip bağımsızlık çabası içerisine girmiş ve pek çok siyasi çatışmanın olduğu bir bölge olarak tarihe geçmiştir. (III) Rumeli’deki en gelişmiş şehirdir. İşlek bir limanı ve Avrupa ile demiryolu bağlantısı olan şehir, canlı bir ticaret merkeziydi. (IV)
A
B
C
D
Kurtuluş Savaşı hazırlık döneminde Mustafa Kemal birçok genelge, kongre ve görüşme gerçekleştirmiştir. Erzurum, Sivas kongrelerinde ve Temsil Heyeti'ne başkan seçilmiştir. İstanbul'da başlayan istiklal yolculuğu son olarak Ankara'ya gelmiştir. Bu süreçte birçok zorluk ve olumsuzlukla karşılaşılmıştır. Halk bu günlerde Mustafa Kemal ve arkadaşlarına destek vermiş, kurtuluşun gerçekleşeceği günleri beklemiştir. Ulaşım ve haberleşmenin oldukça güç olduğu bu dönemde ilden ile bölgeden bölgeye zorlu yolculuklar yapılmış ve iletişim sağlanmıştır.
Yukarıda verilen bilgilere bakılarak Kurtuluş Savaşı hazırlık dönemi ile ilgili çıkarılabilecek en kapsamlı yargı hangisidir?
İstiklal yolculuğu İstanbul'dan başlayıp Ankara’da bitmiştir
Kurtuluş Savaşı hazırlık sürecinde birçok gelişme yaşanmış ve tüm zorluklara rağmen istiklal yolculuğu devam ettirilmiştir
Halk kurtuluşa maddi ve manevi açıdan zor da olsa Mustafa Kemal’e destek vermektedir
Bu süreçte önemli genelgeler yayınlanmış ve kongreler yapılmıştır.
Verilen harita ve üzerindeki bilgilere bakılarak Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’nda savaştığı cepheler ile ilgili,
I. Bazı cephelerin açılma sebebi düşmanın sömürgeleri ile bağlantılarını kesme amacı taşımaktadır.
II. Kafkas Cephesinde elde edilen başarı Brest – Litowsk Anlaşmasının yapılmasını sağlamıştır.
III. Çanakkale cephesinde İtilaf Devletleri çok ağır yenilgiler almıştır.
IV. Osmanlı Devleti jeopolitik konumu nedeniyle çok geniş bir coğrafyada savaşmak zorunda kalmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Yalnız I
I ve II
I, III ve IV
III ve IV
Mustafa Kemal, Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandıktan sonra Türk milletinin esareti kabul etmeyeceğine inanıyor, milletin kendi gücüyle düşmana karşı çıkabileceğini düşünüyordu. İstanbul’a döndüğünde bu düşüncede olanlarla derhâl çalışmalara başladı.
Bu bilgiye göre Mustafa Kemal’in Mondros Ateşkes Antlaşması karşısındaki tutumu için yapılabilecek en doğru yorum aşağıdakilerden hangisidir?
Kararlı bir kişiliğe sahip olduğu
Bireysel davranmayı sevdiği
İstanbul’da yapılacak çalışmaların kurtuluş için yeterli olduğu
Milletine güveninin tam olduğu
Büyük Millet Meclis’i kendisine karşı çıkan isyanları önlemek için Hıyanet-i Vataniye kanunu çıkarmıştır. Bu kanun ile meclise karşı gelenler vatan haini ilan edilmiş ve bu suçu işleyenlerin meclis tarafından seçilen istiklal mahkemeleri üyeleri tarafından yargılanıp idam edileceği söylenmiştir.
Buna göre meclis ile ilgili;
I. Yasama ve yargı yetkisini kullandığı,
II. Ulusal bağımsızlıktan taviz verdiği,
III. Toplum üzerinde otoritesini korumak istediği, yorumlarından hangileri yapılabilir?
Yalnız I
I ve III
II ve III
I, II ve III
Kuvayı Milliye birliklerinin başarılı olamaması üzerine Yunanlılar İtilaf Devletleri’nin desteği ile Anadolu’daki ilerlemelerine devam ettiler. Özellikle düzenli ordunun kurulması sırasında çıkan Çerkez Ethem ayaklanmasından yararlanmak isteyen Yunanlılar 6 Ocak 1921’ de büyük bir saldırıya geçtiler. Batı Cephesi komutanı Albay İsmet Bey komutasındaki Türk birlikleri İnönü mevkiinde yapılan bu ilk savaşta Yunanlılar’ ı durdurdu. Yapılan bu savunma savaşında Türk ordusu Yunanlılar’ a karşı önemli bir başarı kazandı. I. İnönü Savaşı olarak adlandırılan bu savaşın bizim açımızdan ulusal ve uluslararası birtakım sonuçları olmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi I. İnönü Savaşı’nın ulusal sonuçlarından sayılabilir?
TBMM hükümetinin İtilaf Devletleri tarafından Londra Konferansı’ da davet edilmes
Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması’nın imzalanması
Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun kabul edilmesi
Afganistan ile dostluk antlaşmasının imzalanması
“....Gerçekten milletimiz düşmanın hazırlıklarına karşılık vermek için hiçbir fedakarlıktan çekinmedi. Ordumuzu takviye için para, insan, silah, hayvan, araba velhasıl her ne lazımsa büyük bir hevesle bol bol verdi. Avrupa’nın en mükemmel araç ve silahları ile donanmış olan Konstantin ordusundan, ordumuzun teçhizat itibariyle de geri kalmamasını ve hatta ona üstün olabilmesi gibi inanılmaz mucizeyi Anadolu halkının fedakârlığına borçluyuz...” (M. Kemal Atatürk)
Genelde Kurtuluş Savaşı’na, özelde Tekalif-i Milliye emirlerine baktığımızda Türk milletinin Kurtuluş Savaşı’nda başarılı olmasını sağlayan fikir akımının hangisi olduğu söylenebilir?
İslamcılık
Türkçülük
Osmanlıcılık
Batıcılık
2. Birinci Dünya Savaşı’nda Almanya, Osmanlı Devleti ile ittifak anlaşması yapmadan önce “Türklerin Rusya’ya karşı kayda değer bir eyleme girişmeleri ya da girişebilecekleri” bir durum oluşursa Osmanlı Devleti ile ittifak antlaşması imzalamasını kararlaştırmıştır.
Metinde verilenlere göre I. Dünya Savaşı’nda Almanya’nın, aşağıdakilerden hangisini amaçladığı söylenebilir?
Rusların sıcak denizlere inmesine engel olmayı
Savaşı geniş alanlara yayarak yükünü hafifletmeyi
Osmanlı Devleti’nin tarafsız kalmasını sağlamayı
Osmanlı Devleti’nin, İtilaf Grubuna katılmasını önlemeyi
2. Bizi öldürmek değil, canlı canlı mezara gömmek istiyorlar. Şimdi çukurun kenarındayız. Hiçbir zaman ümitsiz olmayacağız. Hep beraber çalışacağız ve ülkeyi kurtaracağız. Zaten başka türlü hareket etme imkânı yoktur.
Mustafa Kemal’in, Havza’da halka hitaben yaptığı bu konuşmada aşağıdakilerden hangisine değindiği söylenemez?
Ümitvâr olunması gerektiğine
Birlik ve beraberlik içinde olunması gerektiğine
Var olan durumu kabullenmek gerektiğine
Ülkenin zor durumda olduğuna
Millî Mücadele yıllarını etkileyen basını üç grupta toplamak mümkündür: Anadolu hareketi karşısındaki basın, yabancı basın ve Millî Mücadele’yi destekleyen basın. Halkı aldatıcı, gerçekleri tahrif edici yayınlar sebebiyle bağımsızlık savaşı boyunca, Millî Mücadele’yi baltalamak isteyen bir kısım İstanbul basını ile bazı yabancı yayınlar Anadolu’ya sokulmamıştır. Mustafa Kemal, bu konuda büyük duyarlılık göstermiş, İstanbul basınına ait yayınların sıkı bir kontrole tabi tutulması, zararlı yayınların Anadolu’ya sokulmaması için ilgililere kesin direktif vermiştir.
Buna göre Mustafa Kemal’in Anadolu hareketi karşısındaki basına karşı tutumunun nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
Ülke içinde ulusal birlikteliği korumak istemesi
Ulusal bağımsızlığı koruma mücadelesini etkili bir şekilde sürdürmek istemesi
Halkı Millî Mücadele konusunda doğru bilgilendirmek istemesi
Resmi askerlik görevinin gereklerini daha rahat yerine getirmek istemesi
2. Mustafa Kemal Erzurum’dan sonra Sivas’a gelince kongre kararlarını padişaha bildirmek istedi. Ancak Sadrazam Damat Ferit tarafından engellendi. Bunun üzerine Mustafa Kemal de Anadolu’daki siyasi ve askerî yetkililere sekiz tane telgraf göndererek İstanbul Hükûmeti’nin göndereceği telgrafların engellenmesini istedi.
Verilen bilgiden hareketle Sadrazam Damat Ferit’in tavrına karşılık Mustafa Kemal’in, aşağıdakilerden hangisini amaçladığı söylenebilir?
İstanbul Hükûmeti ile anlaşma zemini bulmayı
Askerî yetkilerini tekrar geri almayı
İstanbul Hükûmeti’nin istifa etmesini sağlamayı
Amasya Görüşmelerinin bir an önce toplanmasını sağlamayı
Millî Mücadele Dönemi'nde işgal güçlerine karşı önce Kuvayımilliye ile daha sonra da düzenli ordu ile savaşılmıştır.
Kuvayımilliye'nin kaldırılıp yerine düzenli ordunun kurulmasında Kuvayımilliyenin;
I. Keyfî davranışlarıyla halkın şikâyetlerine neden olması
II. Suçlu gördüklerini kendilerinin cezalandırması
III. Düzenli ordu birliklerine karşı koyacak nitelikten uzak olması
özelliklerinden hangileri, askerî yeterliliği ile ilgilidir?
Yalnız I
Yalnız III
I ve II
I, II ve III
Yunanlılar kaçarken Afyonkarahisar’ın Müslüman mahallelerinin büyük bir kısmını ve Afyon civarındaki birçok köyü yakıp tahrip etmiş, Rum ve Ermenileri alıp götürmüştür. Her tarafta ordularımızın önünden çekilmekte bulunan düşman, Müslüman halkı imhaya, köyleri yakmağa devam etmiştir. Eskişehir ve Uşak’ta büyük yangınlar çıkardığı Uşak Ovası’ndaki köyleri yaktığı görülmüştür. Birçok şehit ve yaralı vardır. Sadece Eskişehir’e verdiği zarar yirmi milyon liradır. Bu vaziyet karşısında halkın perişanlığı ise içler acısı durumdaydı. Hakimiyetimilliye Gazetesi’nde yer alan bu haberde, Yunanlıların;
I. Askerî
II. Sosyal
III. Ekonomik
alanların hangilerinde verdikleri zararlara değinilmiştir?
Yalnız I
Yalnız III
I ve II
I, II ve III
Kasaba meydanı olağan dışı günlerinden birini yaşıyordu. Herkeste bir telaş bir telaş… Erzak ve levazım yüklü kağnıların başında Türk anaları, yaşı henüz on beşi bulmamış göğüsleri çapraz fişeklikli çocuklar, sırtları kundaklı eli mavzerli gelinler, beli bükük ak sakallı ihtiyarlar ve de kasabanın delisi Kadir, bir elinde sapanı diğerinde yarım ekmeği “bu da benden, bu da benden düşmanla vuruşan Mehmetçiğe…” diyordu. Komisyon başkanı müftü hacı Nuri Efendi, başını kayıt defterinden kaldırıp önce Deli Kadir’e sonra yanındaki üyelere bakıp “Bu milletin delisini yenmişler mi ki akıllılarını yenebilsinler?” dedi.
Verilen metne göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Tekalifimilliye Emirlerinin uygulanışı tasvir edilmiştir.
Cephe gerisindeki halkın durumu anlatılmıştır.
Ülke genelinde uzlaşmacı bir tutum sergilenmiştir.
Ordu-millet dayanışmasına yer verilmiştir.
“Yabancı bir devletin himaye ve desteğini kabul etmek, insanlık özelliklerinden mahrumiyeti, beceriksizlik ve miskinliği itiraftan başka bir şey değildir.”
Mustafa Kemal’in bu sözünün Millî Mücadele Dönemi’nde alınan;
I. Manda ve himaye kabul edilemez.
II. Hristiyan azınlıklara siyasi hakimiyetimizi ve sosyal dengemizi bozacak ayrıcalıklar verilemez.
III. Kuvayımilliye’yi etkin, millî iradeyi hakim kılmak esastır.
kararlarından hangisiyle örtüştüğü söylenebilir?
Yalnız I
Yalnız III
I ve II
II ve III
2. “Mudanya Konferansına Mudanya Savaşı demek hatalı olmasa gerektir.” (Şevket Süreyya Aydemir)
Şevket Süreyya Aydemir bu sözlerinde Mudanya Konferansı ile ilgili aşağıdakilerden hangisini vurgulamıştır?
A)
B)
Görüşmelerin sanıldığı kadar kolay olmadığını
Konferansın yeni bir savaşa neden olduğunu
Türk tarafının istediğini tam anlamıyla aldığını
Askerî alanda çözümün tam olarak gerçekleştirilmediğini
Sevr Antlaşması, bize yaşama hakkı tanımadı, ancak yaşama ümidimizi de kırmadı. Bilakis mücadele azmimizi kamçıladı." diyen bir gazeteci, Sevr Antlaşması için aşağıdakilerden hangisini söylemek istemiştir?
Bağımsızlık ümidini kırdığını
Direnme gücünü artırdığını
Ümitsizliğe düşürdüğünü
Mücadele şansı bırakmadığını
“ Siyasi, adli ve mali istiklalimizi yok etmeye ve sonuç olarak yaşama hakkımızı inkâra ve ortadan kaldırmaya yönelik olan Sevr Antlaşması bizce mevcut değildir.”
Mustafa Kemal ATATÜRK
Bu vecizeye göre aşağıdakilerden hangisi, Mustafa Kemal’in Sevr Antlaşması’nı tanımayışının nedeni değildir?
Kapitülasyonlara yer vermesi
Hukuki dayanaktan yoksun oluşu
Bağımsızlığımıza aykırı olması
Türk halkının yaşama hakkını elinden alması
Mustafa Kemal’in şiddetle karşı çıktığı Sevr Barış Antlaşması’ nın kararlarından bazıları şunlardır:
• Boğazlar Bölgesi, bayrağı ve bütçesi olan uluslararası bir komisyonun denetimine bırakılacaktır.
• Boğazlar savaşta ve barışta bütün devletlerin gemilerine açık olacaktır.
Bu kararların,
I. Bağımsızlık II. Ülke bütünlüğü
III. Egemen devlet IV. Millî eğitim
anlayışlarından hangilerine aykırı olması, Mustafa Kemal’in antlaşmaya karşı çıkışında etkili olmuştur?
Yalnız II
II ve IV.
I, II ve III.
I, II, III ve IV.
Sevr Antlaşması’nın İstanbul Hükûmetince imzalanması karşısında Mustafa Kemal, “İdamımıza hükmeden düşmanlarımıza karşı daha azimkârane ve daha kuvvetli mukavemet çareleri düşünmek gereklidir.” demiştir.
Mustafa Kemal bu sözüyle aşağıdakilerden hangisini vurgulamıştır?
İstanbul Hükûmeti ile birlikte hareket edilmesini
Düşmana karşı kararlı bir şekilde direnilmesini
Antlaşma şartlarının yeniden tartışmaya açılmasını
Uzlaşma yolları aranmasını
Misakımilli'nin bazı maddeleri şunlardır:
• Türk ve Müslüman halkın çoğunluğunun bulunduğu yerler, birbirinden ayrılamaz bir bütündür.
• Azınlıkların hakları, komşu ülkelerdeki Müslümanların da aynı haklardan yararlanmaları şartıyla kabul edilecek ve sağlanacaktır.
• Milli ve ekonomik gelişmemizi sağlamak amacıyla siyasi, adli ve mali gelişmemizi engelleyen bütün kapitülasyonlar kaldırılacaktır.
Verilen bilgilerde, aşağıdakilerden hangisini amaçlayan bir karar yoktur?
Bağımsızlığı
Uluslararası eşitliği
Ulusal egemenliği
Vatanın bütünlüğünü
I Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir.
II. Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz.
III. TBMM'nin üstünde hiçbir güç yoktur.
IV. Millî ve ekonomik gelişmemizi mümkün kılmak amacıyla siyasi, adli ve mali gelişmemize engel olan kapitülasyonlar kaldırılmalıdır.
Milli Mücadele Döneminin değişik zamanlarında alınan yukarıdaki kararlardan hangileri, yönetimde egemenlik anlayışının değiştiğinin kanıtıdır?
)
Yalnız III
Yalnız IV
I, II ve IV
II, III ve IV
Erzurum Kongresi’nde yer alan “Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz.” ve Misakımillî’de yer alan “Türklerin oturduğu yerler bölünmez ve ayrılmaz bir bütündür, parçalanamaz.” maddeleriyle vurgulanmak istenen düşünce, aşağıdakilerden hangisidir?
İstanbul’dan ayrı bir yönetim kurulacağı
Saltanat ve halifeliğe bağlı kalınacağı
Azınlıklara ayrıcalıklar verilmeyeceği
Ülke bütünlüğünün korunacağı
Paris Barış Konferansı’nda İtilaf Devletleri’nin Osmanlı topraklarını paylaşma kararına, Misakımillî’nin aşağıdaki maddelerinden hangisi itiraz niteliğindedir?
Türk ve Müslüman halkın çoğunluğunun bulunduğu yerler, birbirinden ayrılmaz bir bütündür.
Boğazlar’ın dünya ticareti ve ulaşımına açılmasında ilgili devletlerin kararı geçerli olacaktır.
Millî ve ekonomik gelişmemizi mümkün kılmak amacıyla siyasi, adli ve mali gelişmemize engel olan kapitülasyonlar kaldırılmalıdır.
Azınlıkların hakları, komşu ülkelerdeki Müslümanlarında aynı haklardan yararlanmaları şartıyla kabul edilecek ve sağlanacaktır.
• Misakımillî ile “Siyasi, adli ve mali gelişmemize engel olacak sınırlamalar kaldırılacaktır.” kararı alınmıştır.
• Büyük Millet Meclisi ise tutsaklığın her türüne karşı çıkmıştır.
Misakımillî’nin bu kararı ile Büyük Millet Meclisinin düşüncesinin ortak amacı, aşağıdakilerden hangisidir?
Millî egemenlik
Millî birlik
Vatanın bütünlüğü
Tam bağımsızlık
Millî Mücadele’nin Hazırlık Dönemi’nde;
• millî cemiyetlerin tek çatı altında toplanması
• TBMM’nin açılması
• Kuvayımilliye’den Düzenli Ordu’ya geçilmesi
çalışmalarıyla aşağıdakilerden hangisi amaçlanmıştır?
Millî Mücadele’de Kuvayımilliye’yi etkili kılmak
Ekonomik bağımsızlığı gerçekleştirmek
İnkılaplar için uygun ortamı oluşturmak
Ulusal birliği sağlamak
Misakımillî’nin kabulü ile millî ve bölünmez Türk ülkesinin sınırları çizilmiş, her türlü baskı ve kısıtlamalar reddedilmiştir.
Buna göre Misakımillî ile
I. Ulusal egemenlik
II. Tam bağımsızlık
III. Vatanın bütünlüğü
IV. Çağdaşlık
anlayışlarından hangilerinin benimsendiği söylenir?
Yalnız I
I ve IV.
II ve III.
III ve IV.
• Meclisi Mebusan dağıtılınca Büyük Millet Meclisi açılmıştır.
• Büyük Millet Meclisine karşı çıkan ayaklanmaları bastırmak için Hıyanetivataniye Kanunu kabul edilmiştir.
• Millî Mücadele’ye karşı yürütülen olumsuz propagandaları önlemek amacıyla Hâkimiyet-i Milliye gazetesi çıkarılmıştır.
Bu bilgilerden hareketle Millî Mücadele Dönemi ile ilgili çıkarılacak en kapsamlı sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Yaşanan sorunlara çözüm yolları bulunmuştur.
Ortaya çıkan sorunlar mücadeleyi yavaşlatmıştır.
Düzenli orduya önem verilmiştir.
Pek çok sorunla karşılaşılmıştır.
