wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

tasavvuf final deneme

Total questions: 45

Worksheet time: 23mins

Name
Class
Date
1.

Abdurrezzak Kaşani'nin, ‘Varlığı Rabbinden kabul eden ilk cevherdir. Bu nedenle …diye isimlendirilmiştir. Çünkü o, Rabbinin ilk bilen ve feyzini kabul eden şeydir.’ Şeklinde tanımladığı bilgi kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Deney

b)

Duyular

c)

Kalp

d)

Akıl

e)

Vahiy

2.

“Son nebi olan Hz Muhammed den sonra başka bir peygamber gelmeyecektir ancak veliler kıyamete kadar gelebilir. Son veliden maksat velilerin en üstünü ve en mükemmel olanıdır. Velayet mührü onun elindedir.” Cümlesinde yer alan tanımlama hangi kavrama işaret etmektedir ?

a)

Risalet

b)

Hatemül evliya

c)

Halife

d)

Derviş

e)

RicalülGayb

3.

“Hücviri Allahın bir ilimle birde marifetle bilineceğini söyler. İlimle Allahı bilenlere .. . ………………….. , hal ile Allahı bilenlere ise ……………………..denir. “ Cümlesinde boşluğa gelecek olan kavramlar hangileridir?

a)

Alim - Arif

b)

Fani – Baki

c)

Kaşif – Arif

d)

Marifet – Tecelli

e)

İlim – İrfan

4.

Aşağıdaki isimlerden hangisi İbnül Arabi ile gelişen tasavvufta metafizik dönemin isimlerinden biri sayılamaz?

a)

Molla Fenari

b)

Ebu Talip ElMekki

c)

İsmail Hakkı Bursevi

d)

Davud El Kayseri

e)

SadreddinKonevi

5.

Hakkın ezelde kendisinden başka bir varlık olmadığına göre bu alemi yaratışı ancak kendi bilgisinde vardı. Dolayısıyla alem onun bilgisinde bilkuvve mevcuttu bu bilgi O’nun zatı gibi ezelidir. Çünkü O’nun bilme sıfatıda ezelidir. İşte Allahın alem ve eşya hakkındaki bu bilgisine İbni Arabi……………………adını verir “ Cümlesinde boşluğa gelecek olan kavram hangisidir?

a)

Taayyuni Evvel

b)

La Taayyun

c)

Taayyuni Sani

d)

Ayanı Sabite

e)

Şehadet Alemi

6.

Gerçek varlık, kendinden kaynaklanan bir istek ile bilinmeye yönelmiş ‘Ben gizli bir hazine idim bilinmeyi istedim / sevdim ve alemi yarattım’ ifadesi gereği bu yönelme Mutlak Zat’ın bir takım mertebelerde ‘taayyün’ etmesi şeklinde gerçekleşmiştir. İşte Mutlak Zat’ın taayyün ettiği ilk mertebeye ………………………..denir.’ Cümlesinde yer alan boşluğa gelecek olan kavram hangisidir?

a)

La Taayyün

b)

Taayyun-i Evvel

c)

Ayanı Sabite

d)

Taayyuni Sani

e)

Şehadet Alemi

7.

Tasavvufun ilmi, ameli karakterini tanımlayan temel kavramlardan biridir. Lügatte tanımak, (duyu organları ile ) bilmek, idrak etmek , bir şeyi becerebilme yeteneği anlamlarına gelir. Tasavvufi ıstılahta, sufinin, haller ve tecrübeler yoluyla edindiği, vasıtasız bir şekilde elde edilen “ilahi bilgi” olarak kullanılır.” Cümlesinde bahsedilen kavram hangisidir?

a)

Tecelli

b)

Keramet

c)

Gayb

d)

Marifet

e)

İlim

8.

Tasavvufta, metafizik dönemin önemli metinlerinden biri de, Sadreddin Konevi’nin………………. İsimli eseridir.” Cümlesinde boşluğa gelecek eser adı hangisidir?

a)

Menazilü’s-Sairin

b)

Taarruf

c)

Kitabu’s-Sıdk

d)

Miftahü’l-Gayb

e)

Er- Riaye

9.

Su üzerinde yürümek, ateşin yakmaması, bir sebze-meyveyi mevsimi olmadan yemek gibi somut tarzdaki kerametler için aşağıdaki ifadelerden hangisi kullanılmaz?

a)

Sufi keramet

b)

Maddi keramet

c)

Gizli keramet

d)

Zahiri keramet

e)

Hissi keramet

10.

Tasavvufun kökenlerine dair yapılan eleştirilere cevap niteliğinde aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenemez?

a)

Dinin esasına müteallik olmayan hususların alınmasında ve bunların bir kültürel zenginlik olarak görülmesinde bir sakınca olmamalıdır.

b)

Tasavvuf esas olarak Kur’an ve Sünnet kaynaklıdır. Zaman içerisinde insanların ilgi, ihtiyaç ve beklentilerini de göz önünde bulundurarak bir irfani kültür üretmiş, bu çerçevede bazı yerel unsurları da bu kültürün potasına kendi rengini vererek dahil edebilmiştir.

c)

Tasavvuf her türlü kültüre başvurarak ve bu kültürlere ait öğeleri olduğu gibi alarak kendini inşa etmiştir.

d)

Hakikat insanlığın ortak malıdır. Aynı anda veya farklı zamanlarda herhangi bir iletişim söz konusu olmaksızın benzer ihtiyaçlar aynı sonuca götürebilir.

e)

Kültürler arası etkileşim tabiidir. Esas olan bu hususların islam potasında eritilebilmesidir.

11.

Düyevi olsun uhrevi olsun, bilgi ya da mana olarak adlandırabileceğimiz unsurların kendilerine bir yer buldukları; biri meleküt, diğeri de duyular aracılığıyla mülk alemine ait olmak üzere iki yöne açık olan ve aklın mekanı, marifetin de kaynağı olan bilgi kaynağı” sufilere göre hangisidir?

a)

Akıl

b)

Deney

c)

Duyular

d)

Vahiy

e)

Kalp

12.

Sufiler, bilgiyi kategorik olarak ele alırlar ve ilim de bu kategoriler içerisinde elde edilme şekillerine ve faaliyet alanlarına göre değerlendirilir. Tasavvuf klasiklerinde bilgi ……………. Şeklinde yapılan bir tasnifle değerlendirilir.” Cümlesinde boşluğa gelecek uygun kavramlar sırasıyla hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

a)

İlme’l-yakin, ledünni ilim, hakka’l-yakin

b)

İlme’l-yakin, ayne’lyakin, hakkal’l-yakin

c)

Marifet, ayne’lyakin, hakka’l-yakin

d)

İlme’l-yakin, marifet, istidlal

e)

İstidlal, burhan, marifet

13.

Alemde tasarrufta bulunabilen, gizli ya da aşikar olabilen, Gayb Erenleri, Üçler-Yediler-Kırklar, Merdan-ı Hüda, Mestürin, Ahfiya gibi tabirlerle de anılan, arzda ve semada Hak’tan başka kimsenin bilmediği veliler zümresini ifade eden topluluğa verilen genel isim aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Abdal

b)

Ricalü’lGayb

c)

Evtad

d)

Gavs

e)

Ahyar

14.

Tasavvufta hırka giymek suretiyle Sufiliği izhar etmek, sürekli tekkede halvet ve Uzlete girmek gibi tavırlara karşı oluşan ve zamanla müstakil bir fikir hareketi ve bağımsız bir kol halini alan tasavvuf hareketi içerisinde olmakla birlikte, bu hareket içerisinde sergilenen bazı tavır ve düşüncelere yönelik eleştiriler ortaya koyan tasavvufi akım hangisidir?

a)

Kerramiye

b)

Nakşibendiyye

c)

Cuiyye

d)

Melametiyye

e)

Seyyahin

15.

Tasavvufta müridin şuhüd ve ayan makamına ulaşabilmesi için, kamil ve müşahede makamına ulaşmış olan şeyhine gönlünü bağlaması, huzurunda ya da gıyabında şeyhinin hem suretini hem siretini yanındaymış gibi düşünerek huzurdaki tavrı gıyabi olarak da sürdürmesi anlamındaki kavram hangisidir?

a)

Gaybet

b)

Rabıta

c)

Rüya

d)

İstimdad

e)

Reramet

16.

- Tanrı-alem ikiliğini kaldırmak için her ikisini aynileştiren, ‘Her şey Tanrı’dır, Tanrı her şeydir’ diyerek Tanrı’yı tek bir ilke olarak kabul eden felsefi ekole…………..denilmektedir.’ Cümlesinde boşluğa gelecek kavram hangisidir?

a)

Panteizm

b)

Nihilizm

c)

Teizm

d)

Ateizm

e)

Determinizm

17.

Günümüzde tasavvufa yönelik dile getirilen eleştirilerin başında tasavvufun kaynağı meselesi gelir. Bu iddiaya göre tasavvuf doğrudan Kar’an-ı Kerim ve Hz.Peygamberin hayatından değil, bazı çevre kültürlerin katkısıyla ortaya çıkmıştır? Aşağıdakilerden hangisi bu kültürlerden biri değildir?

a)

Hristiyanlık

b)

Eski Yunan felsefesi

c)

Yeni Eflatunculuk

d)

Kadim Roma Kültürü

e)

Hinduizm

18.

Tasavvufta, şeriatın zahir ve batın ilimlerinde kemale ermiş bir şahsiyet olarak, başkalarını da nefsin afetlerinden kurtarmak üzere rehberlik yapacak salahiyetteki kişiye ne denir?

a)

Mürid

b)

Salik

c)

Mutavassıt

d)

Muhib

e)

Şeyh

19.

Keramet kavramı hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

a)

Mucize, peygamberden zuhur eder keramet ise velilerde görülür

b)

Sufilere göre keramet Allah’ın bir lütfudur.

c)

İbn Arabi’ye göre kerametler organların şer’i ve ahlaki kurallara tam olarak uymasının bir ödülüdür.

d)

Bir kavram olarak keramet mümin bir kulda harikulade bir halin zuhur etmesine denir.

e)

Tasavvuf düşüncesinde keramet istikametten daha önemli kabul edilmiştir.

20.

Aşağıdakilerden hangisi, sufilere göre bilginin kaynaklarından değildir?

a)

Kalp

b)

Vahiy

c)

Akıl

d)

Deney

e)

Duyular

21.

- Sufilere göre yetkin insan, olgun insan demektir. AzizüddinNesefi’ye göre insan-ı kamil, “iyi söz, iyi hareket, iyi ahlak ve iyi bölgide tam olan kimsedir.” Onlar “Yüzlerine bakıldığında Allah’ın hatırlandığı kişilerdir. Bu sebeple onlara “kevn-i cami” ve “aleem-i ekber”denilmiştir.” İfadesinde geçen tanımlama, hangi kavrama işaret etmektedir?

a)

İnsan-ı Kamil

b)

Halife

c)

Ricalü’l-Gayb

d)

Hatemü’l-evliya

e)

Derviş

22.

Bir şeyi veya bir şahsı aracı kılmak, şefaatçi ya da vesile edinmek anlamındaki tasavvufi terim hangisidir?

a)

Rüya

b)

Rabıta

c)

Fena

d)

Tevessül

e)

Huzur

23.

Sufilerin bilgi kaynaklarından biri olan, Allah’ın peygamberlerine bildirdiği ve aklın üretemeyeceği kesinliğe sahip bir bilgi türü hangisidir?

a)

Akıl

b)

Deney

c)

Duyular

d)

Vahiy

e)

Kalp

24.

Hakkın ezel de kendisinden başka bir varlık olmadığına göre bu alemi yaratışı ancak kendi bilgisinde vardı. Dolayısıyla alem onun bilgisinde bil kuvve mevcuttu. Bu bilgi onun zatı gibi ezelidir. Çünkü onun bilmesi sıfatı da ezelidir. İşte Allahın alem ve eşya hakkındaki bu bilgisine İbni Arabi ........ adını verir. Cümlesinde boşluğa gelecek olan hangisidir ?

a)

La taayyün

b)

Taayyün-i Evvel

c)

Şehadet Alemi

d)

Ayan-i Sabite

e)

Taayyün-i sani

25.

Tasavvuf kavramlarını tahalluk ve tahakkuk kavramları şeklinde ikiye ayırmak gerekirse aşağıdakilerden hangi seçenek tahakkuk kavramları kategorisinde yer alır?

a)

Tevbe

b)

Tevekkül

c)

Sabır

d)

Şükür

e)

Fena

26.

Toplumla ilişkiyi kesmeden manen Hak ile birlikte olma anlamına gelen ilke Nakşibendi geleneğinde nasıl dile getirilmiştir ?

a)

Halvet der-encümen

b)

Vukûf-i Adedî

c)

Sefer der-vatan

d)

Dil Nazargâh-ı Dâver-est

e)

Der- heme sârî ez-heme ârî

27.

II. Abdülhamid devrinde bütün müesseseler gibi tekke ve dergâhların düzenlenmesi içinde birtakım ıslahat hareketleri başlatılmıştır. Bu dönemde Şeyhülislam' bağlı olarak faaliyet göstermesi için kurulmuş yapının adı nedir?

a)

Encümen-i Şuarâ

b)

Cerîde-i Sûfiyye

c)

Meclis-i Meşâyıh

d)

Encümen-i Dâniş

e)

Evkâf-ı Zevâyâ

28.

Aşağıdakilerden hangisi şeyhte bulunması gereken şartları taşımadığı halde şeyhlik taslayanlara verilen isimlerden biri değildir?

a)

Kâl şeyhi

b)

Mutasavvıf

c)

Mustasvif

d)

Ehl-i Teşeyyuh

e)

Müteşayih

29.

Bektaşiyye tarikatının pîr-i sânisi aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Eşrefoğlu Rumi

b)

Hacı Bektaşi Veli

c)

Balım Sultan

d)

Kaygusuz Abdal

e)

Ömer Halveti

30.

Aşağıdakilerden hangisi Türkistan bölgesinde kurulan ilk tarikattır?

a)

Yeseviyye

b)

Bayramiyye

c)

Bektaşiyye

d)

Nakşibendiyye

e)

Tayfuriyye

31.

Gülşeniyye, Cerrâhiyye, Şabaniyye, Sivasiyye gibi tarikatlar hangi tarikatın kollarıdır?

a)

Halvetiyye

b)

Nakşibendiyye

c)

Mevleviyye

d)

Sadiyye

e)

Şazeliyye

32.

Aşağıdaki eser-müellif eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

a)

Eşrefoğlu Rûmî - Müzekki'n Nüfûs

b)

Süleyman Çelebi - Vesîletü'n Necât

c)

Âşık Paşa - Garibnâme

d)

Kâtip Çelebi - Mizânü'l Hak fi İhtiyâri'l Ehak

e)

İmâm-ı Rabbânî - Divân-ı Hikmet

33.

"Tasavvufi bir terim olarak "............" insanların manevî kabiliyetlerini iyileştirmek için geliştirilen ahlâkî ve mânevî metod ve yoldur." Cümlesinde boş bırakılan kısma aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?

a)

Tekke

b)

Tarikat

c)

Şeyh

d)

Talib

e)

Yakaza

34.

Etvâr-ı Seba'nın sırası ile ilerleyişi süreci hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

a)

Nefs-i Levvâme, Nefs-i Emmâre, Nefs-i Mülhime, Nefs-i Mutmainne, Nefs-i Râzıye, Nefs-i Marziyye, Nefs-i Kâmile

b)

Nefs-i Emmâre, Nefs-i Levvâme, Nefs-i Mülhime, Nefs-i Mutmainne, Nefs-i Râzıye, Nefs-i Marziyye , Nefs-i Kâmile

c)

Nefs-i Mülhime, Nefs-i Mutmainne, Nefs-i Râzıye, Nefs-i Marziyye , Nefs-i Kâmile, Nefs-i Emmâre, Nefs-i Levvâme

d)

Nefs-i Râzıye, Nefs-i Marziyye , Nefs-i Kâmile, Nefs-i Emmâre, Nefs-i Levvâme, Nefs-i Mutmainne, Nefs-i Mülhime

e)

Nefs-i Marziyye , Nefs-i Kâmile, Nefs-i Emmâre, Nefs-i Levvâme, Nefs-i Mutmainne, Nefs-i Mülhime, Nefs-i Râzıye

35.

"Hakk'ın hükümlerine muhâlefet içeren durumlardan onun hükümlerine muvâfakat içeren durumlara yönelmek" şeklinde tarif edilen tasavvufi kavram aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Muhabbet

b)

Tevekkül

c)

Tevbe

d)

Fakr

e)

Şükür

36.

Aşağıdakilerden hangisi tarikatlarla ilgili yanlış bir bilgidir?

a)

Tarikatlar insan eğitimini esas alan bir müessese olarak ferdin ledünni ve bâtıni eğitimi yanında tarikatların sosyal fonksiyonları da bulumaktadır.

b)

B) Türklerin İslâmiyeti kabul etmesinde tarîkat ehlinin irşad faaliyetlerinin büyük rol oynadığı bilinmektedir.

c)

C) Tarîkat hadisesi, İslâm'da yerel unsurların daha fazla bir arada bulunduğu bir ortam içinde oluşmuştur.

d)

Tarikatlar döneminde tasavvufi düşünce donuklaşmıştır.

e)

Her tarîkat kendi eğitim sistemi dahilinde bir usûl, âdâb ve erkân geliştirmiştir.

37.

"Tâlib, Muhib, Vâsıl, Mürid" kavramları tarikat hayatının süreçlerini tercübe eden süreçler olarak düşünülürse başlangıcından sonuna doğru bu tecrübeyi yaşayan kişiler hangi sıraya göre isimlenir?

a)

Muhib, Tâlib, Vâsıl, Mürid

b)

Tâlib, Mürid, Muhib, Vâsıl

c)

Muhib, Tâlib, Mürid, Vâsıl

d)

Mürid, Tâlib, Muhib, Vâsıl

e)

Vâsıl, Tâlib, Muhib, Mürid

38.

Tasavvuf kavramlarından (ıstılahlarından) bahseden eserlere dair aşağıdaki yapılan eser-müellif eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

a)

Abdullah Herevî (ö. 481/1089), Menazilü’s-Sâirîn

b)

Ruzbihân Baklî (ö. 606/1209), Ta'rifât

c)

Necmeddin Kübrâ (ö. 618/1221), Minhacü’l-Fukarâ

d)

Seyyid Şerif Cürcânî (ö.816/1413), Meşrebü'l Ervâh

e)

İsmail Ankaravî (ö.1041/1631) Usûlü'l Aşere

39.

Tarîkatlar döneminde şeyhin kendi adına müridleri terbiye ve irşad etme yetkisi verdiği mensuplarına ne ad verilir?

a)

Salik

b)

Derviş

c)

Halife

d)

Mürid

e)

Talib

40.

Vird-i Settâr adlı eseri ile de şöhret bulan ve bağlı olduğu tarikatın Pîr-i sânîsi de olan Yahyâ-yı Şirvânî hangi tasavvuf geleneğine mensup bir isimdir?

a)

Şazeliyye

b)

Halvetiyye

c)

Nakşibendiyye

d)

Kübreviyye

e)

Rifaiyye

41.

el Gunye li Tâlibi Tarîki'l Hakk, Fütûhu'l Gayb, Cilâü'l Hâtır, el Fethu'r Rabbânî gibi eserleri bulunan tarikat pîrî aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Bahauddin Nakşibend

b)

Abdülkâdir Geylânî

c)

Ahmed Yesevî

d)

Ahmed er Rifâî

e)

Aziz Mahmud Hüdâyî

42.

".............." Osmanlı'da kurulan ilk medresenin baş müderrisi ve Fusûs şârihidir. "............." ise Osmanlı'da ilk şeyhülislam olarak kabul edilmiş olup, aynı zamanda Konevî'nin Miftâhü'l Gayb'ını şerhetmiştir. Cümlesinde boş bırakılan kısımlara sırasıyla aşağıdaki hangi isimler gelmelidir?

a)

İsmail Hakkı Bursevî - İsmâil Ankaravî

b)

Dâvûd el Kayserî - Molla Fenârî

c)

Kutbuddin İznikî - Eşrefoğlu Rûmî

d)

Hacı Bayram Velî - Akşemseddin

e)

Ahmed İlâhî - Saidüddin Fergânî

43.

Akşemseddin hangi tarikat geleneği içinde yer alan bir isimdir?

a)

Şazeliyye

b)

Bayrâmiyye

c)

Mevleviyye

d)

Yeseviyye

e)

Sadiyye

44.

Aşağıdakilerden hangisi yada hangileri tasavvuf kavramlarının (ıstılâhât-ı Sûfiyye) ortaya çıkış nedenleri arasında yer alır ? I. Anlaşılması zor konuların ehli tarafından daha kolay anlaşılmasını sağlamak II. Ehli olmayanlardan tasavvufi sırları saklamak III. İlim olmanın doğal bir gereği olarak kendi terimlerini oluşturmak

a)

Yalnız I

b)

I-II

c)

I-II-III

d)

II-III

e)

Yalnız III

45.

Aşağıdakilerden hangisi yada hangileri tasavvuf kavramlarının (ıstılâhât-ı Sûfiyye) ortaya çıkış nedenleri arasında yer alır ? I. Anlaşılması zor konuların ehli tarafından daha kolay anlaşılmasını sağlamak II. Ehli olmayanlardan tasavvufi sırları saklamak III. İlim olmanın doğal bir gereği olarak kendi terimlerini oluşturmak

a)

Yalnız I

b)

I-II

c)

I-II-III

d)

II-III

e)

Yalnız III