wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

układ odpornościowy

Total questions: 26

Worksheet time: 26mins

Name
Class
Date
1.

Na schemacie przedstawiono namnażanie się retrowirusa HIV wewnątrz limfocytu T (pomocniczego) we krwi człowieka.

Jak się nazywa proces oznaczony na schemacie literą X?

a)

transkrypcja

b)

odwrotna transkrypcja

c)

translacja

d)

translokacja

2.

Wskaż zdania prawdziwe

a)

Na układ odpornościowy składają się narządy limfatyczne, komórki wytwarzane przez te narządy i specjalne białka.

b)

W śledzionie wytwarzane są i dojrzewają komórki układu odpornościowego.

c)

W uruchomieniu odpowiedzi immunologicznej odgrywają rolę komórki układu odpornościowego, takie jak makrofagi i limfocyty.

d)

Limfocyty B namnażają się i dojrzewają w grasicy, a limfocyty T w szpiku kostnym.

3.

Na schemacie przedstawiono budowę cząsteczki przeciwciała – immunoglobuliny klasy IgG. Ta cząsteczka składa się z połączonych mostkami disiarczkowymi czterech łańcuchów polipeptydowych: dwóch takich samych łańcuchów ciężkich dwóch takich samych łańcuchów lekkich. Część fragmentu Fab oznaczona na schemacie literą V charakteryzuje się wysoką zmiennością struktury – każdy rodzaj przeciwciała ma w tym obszarze inną strukturę przestrzenną, natomiast fragment Fc jest stały, czyli taki sam dla wszystkich przeciwciał w danej klasie.

Na podstawie przedstawionych informacji i własnej wiedzy określ rolę fragmentu Fab tego przeciwciała.

a)

wiąże się specyficznie z określonymi antygenami

b)

łączy się z łańcuchami lekkimi innych przeciwciał

c)

przyłącza się do receptorów w błonie komórkowej komórek efektorowych układu odpornościowego

4.

Przeciwciała są zawarte w surowicy odpornościowej, której podanie wywołuje odporność

a)

czynną naturalną.

b)

czynną sztuczną.

c)

bierną naturalną.

d)

bierną sztuczną.

5.

Oceń, które z poniższych stwierdzeń dotyczących reakcji odpornościowych uruchamianych w organizmie człowieka podczas stosowania uodparniania bierno-czynnego jest prawdziwe.

a)

Podanie surowicy zawierającej immunoglobuliny przeciw wściekliźnie zapewnia choremu dłuższą odporność na tę chorobę niż podanie szczepionki.

b)

W reakcji na podanie surowicy organizm pacjenta rozpoczyna samodzielne wytwarzanie przeciwciał przeciwko wirusowi wścieklizny.

c)

Podanie drugiej i trzeciej dawki szczepionki przeciw wściekliźnie uruchamia w organizmie zaszczepionego wtórną odpowiedź immunologiczną.

6.

Spośród podanych poniżej wybierz trzy rodzaje odporności uzyskiwanej dzięki szczepieniu przeciwko WZW.

a)

swoista

b)

czynna

c)

sztuczna

d)

nieswoista

e)

bierna

7.

Na rysunkach (A i B) zilustrowano dwa sposoby uzyskiwania odporności na określone patogeny.

Spośród poniższych określeń wybierz dwa, które poprawnie opiszą nabytą odporność na określone patogeny w przypadku przedstawionym na rysunku A

a)

bierna

b)

naturalna

c)

swoista

d)

nieswoista

e)

sztuczna

8.

Na rysunkach (A i B) zilustrowano dwa sposoby uzyskiwania odporności na określone patogeny.

Spośród poniższych określeń wybierz dwa, które poprawnie opiszą nabytą odporność na określone patogeny w przypadku przedstawionym na rysunku B.

a)

bierna

b)

naturalna

c)

swoista

d)

nieswoista

e)

sztuczna

9.

Z poniższych informacji dotyczących limfocytów wybierz prawdziwą.

a)

Limfocyty B i T w organizmie człowieka dojrzewają w szpiku kostnym.

b)

Limfocyty B i T biorą udział w odpowiedzi odpornościowej – komórkowej.

c)

Limfocyty B i T w organizmie człowieka biorą udział w tworzeniu odporności nabytej.

10.

Dokończ zdanie:

W wyniku szczepień ochronnych uzyskuje się odporność swoistą, ponieważ

a)

tego rodzaju odporność nabywa się w wyniku kontaktu naturalnego z antygenem, po przebyciu choroby.

b)

odporność tą uzyskuje się po wprowadzeniu do ustroju gotowych przeciwciał wytworzonych do tego celu w innym organizmie.

c)

odporność ta powstaje, gdy wytworzone zostają przeciwciała, jako odpowiedź na antygeny wprowadzone do organizmu.

11.

Spośród przedstawionych sposobów postępowania (1.–5.) wybierz te, które pozwolą na unikanie kontaktu z alergenem osobie uczulonej na roztocze.

a)

spanie przy zamkniętym oknie

b)

szybkie usuwanie odpadów kuchennych

c)

unikanie tapicerowanych mebli

d)

niesuszenie ubrań na dworze

e)

częste wietrzenie sypialni

12.

Określ, jaką odporność uzyskuje człowiek po podaniu surowicy odpornościowej - z poniższych określeń wybierz właściwe.

a)

bierna

b)

czynna

c)

nabyta

d)

wrodzona

e)

swoista

13.

Na schemacie przedstawiono poziom przeciwciał w surowicy krwi w pierwotnej odpowiedzi immunologicznej (po podaniu w szczepionce antygenu) i we wtórnej odpowiedzi immunologicznej (po ponownym podaniu tego samego antygenu).

Oceń, które z poniższych stwierdzeń są właściwą interpretacją informacji przedstawionych na wykresie.

a)

Przeciwciała w surowicy krwi pojawiają się po upływie kilku dni od pierwszego podania antygenu w szczepionce.

b)

Ponowne podanie antygenu skutkuje spadkiem poziomu przeciwciał w surowicy krwi.

c)

Po ponownym podaniu antygenu szczytowy poziom przeciwciał w surowicy krwi jest osiągany szybciej niż po pierwszym podaniu antygenu.

14.

Na schemacie przedstawiono poziom przeciwciał w surowicy krwi w pierwotnej odpowiedzi immunologicznej (po podaniu w szczepionce antygenu) i we wtórnej odpowiedzi immunologicznej (po ponownym podaniu tego samego antygenu).

Wśród rodzajów odporności wymienionych poniżej wybierz trzy, które opisują przedstawioną odpowiedź immunologiczną.

a)

swoista

b)

nieswoista

c)

wrodzona

d)

nabyta

e)

czynna

15.

W aptekach dostępne są bez recepty różnego rodzaju preparaty lecznicze podnoszące odporność, zwane immunostymulatorami. Przeważnie zawierają substancje pochodzenia roślinnego, np. z aloesu, jeżówki czy żeń-szenia. Istotą działania immunostymulatorów jest pobudzenie i wzmocnienie odporności organizmu na infekcje wirusowe i bakteryjne. Pod wpływem tych substancji obserwuje się wzrost aktywności komórek układu odpornościowego – granulocytów obojętnochłonnych oraz makrofagów, zdolnych do bezpośredniego niszczenia drobnoustrojów chorobotwórczych. Na podstawie: http://ziola.pl

Na podstawie przedstawionych informacji zaznacz rodzaj odporności, którą opisane preparaty pobudzają w organizmie człowieka.

a)

odporność swoista

b)

odporność nieswoista

c)

odporność swoista i nieswoista

16.

Zaznacz rodzaj komórek krwi człowieka, które mają zdolność fagocytozy.

a)

limfocyty B

b)

granulocyty zasadochłonne (bazofile)

c)

limfocyty T

d)

granulocyty obojętnochłonne (neutrofile)

17.

Przebycie choroby zakaźnej pochodzenia bakteryjnego lub wirusowego daje najczęściej odporność na powtórne zakażenie takim samym patogenem.

Zaznacz rodzaj odporności swoistej, której dotyczy powyższy opis.

a)

bierna sztuczna

b)

bierna naturalna

c)

czynna sztuczna

d)

czynna naturalna

18.

W celu wywołania odporności na drobnoustroje chorobotwórcze lekarze zalecają szczepienia ochronne. Tradycyjna szczepionka zawiera martwe lub żywe drobnoustroje chorobotwórcze, o osłabionej zjadliwości. Najczęściej podawana jest przez iniekcję (w zastrzyku). Rozwój technik inżynierii genetycznej umożliwia zastąpienie szczepionek tradycyjnych, szczepionkami wytwarzanymi w zmodyfikowanych genetycznie roślinach, co ilustruje schemat.

Wskaż trzy cechy odporności organizmu, która zostanie wywołana podaniem opisanej szczepionki.

a)

nieswoista

b)

swoista

c)

sztuczna

d)

bierna

e)

czynna

19.

Wskaż prawdziwą informację dotyczącą leukocytów.

a)

Leukocyty są wyspecjalizowane w obronie organizmu przed drobnoustrojami, dlatego wszystkie są tak samo zbudowane.

b)

Tylko makrofagi mają zdolność do fagocytozy bakterii oraz do przemieszczania się między komórkami ciała.

c)

Limfocyty B odpowiedzialne są za odporność humoralną warunkowaną przez przeciwciała.

20.

Jednym z rodzajów leukocytów we krwi człowieka są granulocyty obojętnochłonne – neutrofile. Pełnią one funkcje obronne, głównie przeciwbakteryjne. Substancje chemiczne wydzielane przez drobnoustroje chorobotwórcze wyzwalają u granulocytów zdolność do przechodzenia przez nieuszkodzone ściany naczyń włosowatych, co umożliwia tym komórkom przemieszczanie się do ognisk zapalnych (skupisk bakterii). Tam fagocytują drobnoustroje chorobotwórcze i następnie trawią je dzięki enzymom zawartym w lizosomach. Na podstawie: G. Góralski, W. Hałdaś, J. Kasza, A. Kłyś, R. Konieczny, M. Osiołek, M. Popielarska, A. Wojtusiak, Encyklopedia szkolna. Biologia, Kraków 2006.

Wybierz dwie cechy opisanej odporności organizmu.

a)

swoista

b)

nieswoista

c)

wrodzona

d)

nabyta

21.

Odporność to zdolność organizmu do przeciwdziałania niekorzystnemu wpływowi ciał obcych (antygenów) przedostających się do jego wnętrza. Odporność organizmu można zwiększyć przez podawanie surowic lub szczepionek.

Zaznacz prawidłowy sposób ratowania człowieka ukąszonego przez żmiję.

a)

podanie surowicy

b)

podanie szczepionki

22.

Podczas epidemii wirusowego zapalenia wątroby typu A, rozprzestrzeniającego się przez zakażone pożywienie lub wodę, stosuje się podawanie odpowiednich przeciwciał.

Podkreśl określenia charakteryzujące rodzaj nabytej odporności.

a)

swoista

b)

nieswoista

c)

bierna

d)

czynna

e)

sztuczna

23.

Poniżej przedstawiono różne sposoby nabywania odporności przez organizm człowieka.

Wskaż sposób, który umożliwia uzyskanie odporności czynnej naturalnej

a)

Przebyte zakażenia lub choroby.

b)

Uzyskanie przez płód przeciwciał od matki.

c)

Podanie odpowiedniej surowicy.

d)

Szczepienia ochronne.

24.

Które zdania są prawdziwe?

a)

Mechanizmy obronne uruchamiane są w zetknięciu organizmu z antygenami.

b)

Odporność komórkowa organizmu polega na reakcji antygenu z limfocytami T.

c)

Odporność swoista organizmu ma charakter wrodzony.

25.

Na schemacie przedstawiono wielokierunkowe działania białek osocza krwi człowieka tworzących tzw. układ dopełniacza. Są to: opsonizacja (opłaszczanie) bakterii, które dzięki temu mogą ulegać aglutynacji lub stają się podatne na fagocytozę przez fagocyty (np. monocyty i neutrofile), pobudzanie fagocytów do przemieszczania się w miejsce infekcji (chemotaksja), uszkadzanie (liza) ścian komórkowych bakterii i otoczek wirusowych.

Aglutynację przedstawia proces opisany literą

a)

A

b)

B

c)

C

d)

D

26.

Na schemacie przedstawiono makrofaga i jego udział w powstawaniu reakcji obronnej organizmu podczas infekcji bakteryjnej.

Wybierz rodzaj odporności, w którym bezpośrednio uczestniczy makrofag.

a)

komórkowa

b)

humoralna