wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

MANTIK

Total questions: 27

Worksheet time: 15mins

Name
Class
Date
1.

Bütün öğrenciler insandır

Hasan öğrencidir

O halde Hasan da insandır

Verilen akıl yürütme örneğini göz önünde bulundurarak aşağıdaki ifadelerden doğru olanları seçiniz.

a)

"Bütün öğrenciler insandır." ifadesi önermedir.

b)

"Hasan öğrencidir." ifadesi sonuç önermesidir.

c)

"Bütün öğrenciler insandır." ifadesi öncüldür.

d)

"O halde Hasan insandır." sonuç önermesidir.

2.

"İki veya daha fazla kişinin belli bir konuda farklı görüşleri savunmasıdır. Genellikle belli bir konuyla ilgili soruyla başlar. Örnek: İki kişiden biri; çok gezen bilir, diğeri ise çok okuyan bilir fikrini savunmaktadır." Bu iki kişi arasında yaşanan duruma ne ad verilir?

a)

İSPATLAMA

b)

TARTIŞMA

c)

GENELLEME

d)

DENEYLEME

e)

AKIL YÜRÜTME

3.

"Özelden genele, parçadan bütüne ulaşma biçimindeki akıl yürütme yöntemidir." Aşağıdaki ifadelerden hangisi bu yöntemle elde edilmiştir?

a)

Bütün Erzurumlular misafirperverdir. Ahmet Erzurumlu ve misafirperverdir.

b)

Bütün anneler çocuklarını sever. Ayşe annedir. O hâlde Ayşe de çocuklarını sever.

c)

Bütün öğretmenler öğreticidir. Ertuğrul öğretmendir ve öğreticidir.

d)

Kayseri pastırması lezzetlidir. Geçen gün yedim, gayet lezzetliydi.

e)

Kedi, canlıdır beslenir. Papatya, canlıdır beslenir. O hâlde bütün canlılar beslenir

4.

"Bir düşünceyi ifade ederken bir terime belli bir anlam verilir. Akıl yürütme örneği içinde bulunan kavram, akıl yürütme boyunca sürekli aynı anlamı taşımalıdır." Bu ifade aşağıdaki durumlardan hangisine uyar?

a)

Bir insanın aynadaki yansıması.

b)

Gül yüzüne güldüm.

c)

Levent’in tepsiyi direksiyon olarak kullanması.

d)

Su hayattır.

e)

Gözlük gözlüktür.

5.

Atatürk'ün “Ya istiklâl, ya ölüm!” sözü hangi akıl ilkesini ifade etmektedir?

a)

ÇELİŞMEZLİK

b)

ÖZDEŞLİK

c)

ÜÇÜNCÜ HALİN İMKANSIZLIĞI

d)

YETER-SEBEP

e)

NESNELLİK

6.

Tavşan kedidir.

Yukarıdaki örnek cümlelerde, “Bir şey kendisinin aynısıdır.” (A, A'dır) ifadesine ters düşülmüştür.

Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Yeter - sebep ilkesinin kullanılmaması

b)

Çelişmezlik ilkesine uyulması

c)

Zıtlık ilkesine uyulmaması

d)

Özdeşlik ilkesine uyulmaması

e)

Bir üçüncü olasılığın bulunması

7.

Aşağıdaki yöntemlerden hangisi mantığa ait değildir?

a)

TAM TÜMEVARIM

b)

DENEY VE GÖZLEM

c)

EKSİK TÜMEVARIM

d)

ANALOJİ

e)

TÜMDENGELİM

8.

Bilimsel buluşların ortaya çıkmasında doğru düşünmenin (mantık) katkısı kaçınılmazdır.

a)

DOĞRU

b)

YANLIŞ

9.

Bilgi doğruluğuna sahip akıl yürütmeler aynı zamanda mantık doğruluğuna da sahiptir.

a)

DOĞRU

b)

YANLIŞ

10.

Mantık bilimi doğruluk değerlerini sorgularken deney ve gözlem yöntemini kullanır.

a)

DOĞRU

b)

YANLIŞ

11.

Mantık dersi okumadan mantıklı düşünülemez

a)

DOĞRU

b)

YANLIŞ

12.

Akıl ilkeleri çelişmezlik ilkesinden çıkmıştır.

a)

DOĞRU

b)

YANLIŞ

13.

Aşağıda verilen mantık ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

a)

Aristoteles, mantığı bir bilim dalı hâline getirmiştir.

b)

Aristoteles, akıl yürütme yöntemlerinden özellikle kıyas üzerinde durmuştur.

c)

Aristoteles, akıl yürütme biçimlerinden tümevarıma önem vermiştir.

d)

Batı dünyası Aristoteles’i Farabi’nin eserlerinden okumuştur.

e)

Aristoteles’in mantıkla ilgili yazılarına kendisinden sonraki dönemlerde “Organon” adı verilmiştir.

14.

yapılan eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

a)

Doğanın güzelliği - soyut kavram

b)

Bozkır olmayan - Olumsuz kavram

c)

Orman - Distribütif kavram

d)

Kimi evler - Tikel kavram

e)

Orman - Kolektif kavram

15.

Tanım ile ilgili verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

a)

Tanım tam olmalıdır.

b)

Bir şey kendisinden daha açık olmayan başka bir şeyle tanımlanmamalıdır.

c)

Tanımda anlatılmak istenen mümkün olduğunca kısa olmalıdır.

d)

Tanımda kısır döngü bulunmamalıdır.

e)

Bir şey bilinmesi kendisine bağlı başka bir şeyle tanımlanmalıdır.

16.

önerme ile ilgili olarak verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

a)

Önerme, doğruluk değeri taşıyan ifadelerdir.

b)

İfadenin doğruluk değeri taşıması demek, doğru değeri alması demektir.

c)

“5 sayısı, 3 sayısından küçüktür.” cümlesi önermedir.

d)

“İnşallah üniversiteyi kazanırsın.” cümlesi önerme değildir.

e)

Önerme, kesin bir yargı bildirir.

17.

Kıyas, en az iki öncülden yeni bir sonuç çıkarma şeklinde gerçekleşen akıl yürütme biçimidir.

a)

DOĞRU

b)

YANLIŞ

18.

Tümdengelimsel kıyaslar olasılık içerir, tümevarımsal kıyaslar zorunluluk içerir.

a)

DOĞRU

b)

YANLIŞ

19.

Tümevarım türü bir akıl yürütmede sonuçta verilen bilgi öncüllerde bulunur.

a)

DOĞRU

b)

YANLIŞ

20.

"Genel bir kavramın sadece zihindeki bireylerini ifade eden kavrama nelik adı verilir." Buna göre aşağıdaki kavramlardan hangisinin sadece neliği vardır?

a)

KALEM

b)

DENİZ KIZI

c)

AĞAÇ

d)

UÇAK

e)

BİLGİSAYAR

21.

"İçlem, bir kavramın içine aldığı varlıkların ortak özelliklerinin tümüne denir." Buna göre şekilde içlemi en geniş olan kavram hangisidir?"

A) Van kedisi

B) Canlı

C) Hayvan

D) Kedi

E) Varlık

a)

VAN KEDİSİ

b)

CANLI

c)

HAYVAN

d)

KEDİ

e)

VARLIK

22.

"İki kavramdan her biri diğerinin hiçbir elemanını karşılamıyorsa (içine almıyorsa) aralarında ayrıklık ilişkisi vardır." Buna göre aşağıdaki kavram çiftlerinden hangileri arasında ayrıklık ilişikisi vardır?

a)

Kuş-Hayvan

b)

Çiçek-Canlı

c)

Kırmızı-Renk

d)

Sandalye-Masa

e)

İnsan-Kadın

23.

Tümel olumsuz bir önermenin çelişiği tikel olumsuz olur.

a)

DOĞRU

b)

YANLIŞ

24.

Kıyas kurallarına göre iki tikel önermeden sonuç çıkmaz.

a)

DOĞRU

b)

YANLIŞ

25.

"Bütün ayakkabılar çifttir." önermesinin düz döndürmesi;

a)

BAZI ÇİFTLER AYAKKABI DEĞİLDİR

b)

HİÇBİR ÇİFT OLMAYAN AYAKKABI OLMAYANDIR

c)

BÜTÜN ÇİFTLER AYAKKABIDIR

d)

BAZI AYAKKABILAR ÇİFT OLMAYANDIR

e)

BAZI ÇİFTLER AYAKKABIDIR

26.

Uyumak, beslenmek, koşmak beş tümele göre nedir?

a)

CİNS

b)

TÜR

c)

ÖZGÜLÜK

d)

AYRIM

e)

İLİNTİ

27.

"Bazı bitkiler yeşil değildir." önermesinin karşıtının çelişiği

a)

BAZI BİTKİLER YEŞİLDİR

b)

BÜTÜN BİTKİLER YEŞİLDİR

c)

HİÇBİR BİTKİ YEŞİL DEĞİLDİR