wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Stanisław Lem

Total questions: 17

Worksheet time: 1hrs 25mins

Name
Class
Date
1.

"Cyberiada" Stanisława Lema to...

a)

zbiór opowiadań łączących w sobie elementy science-fiction i baśni.

b)

zbiór opowiadań łączących w sobie elementy fantasy i horroru.

c)

powieść fantastyczno-naukowa.

2.

Głównymi bohaterami "Cyberiady" są...

a)

genialni konstruktorzy Klapaucjusz i Trurl.

b)

inspektor Trurl i jego asystent Klapaucjusz.

c)

książę Klapaucjusz i czarnoksiężnik Trurl.

3.

Klapaucjusz i Trurl są...

a)

robotami

b)

ludźmi

c)

kosmitami

4.

Tematem "Cyberiady" są...

a)

przygody Klapaucjusza i Trurla, którzy odkrywają Wszechświat, pomagają mieszkańcom odwiedzanych planet oraz konstruują rozmaite urządzenia i maszyny.

b)

przygody Klapaucjusza i Trurla, którzy poszukują zaginionego królestwa i ukrytego w nim skarbu.

c)

przygody Klapaucjusza i Trurla polegające na ich licznych przemianach w rozmaite postaci (najczęściej zamieniają się w maszyny, zwierzęta lub baśniowe stwory).

5.

W świecie "Cyberiady"...

a)

spotykamy zarówno roboty, inżynierów, wynalazców, jak i królów, księżniczki czy rycerzy.

b)

spotykamy same roboty, maszyny, sztuczne inteligencje (wszystko, co ma związek z technologiami przyszłości).

c)

spotykamy jedynie postaci znane z baśni, legend i mitów.

6.

Oryginalność "Cyberiady" i innych utworów S. Lema (np. "Bajek robotów") polega m.in. na...

a)

odkrywczym, inteligentnym i zabawnym kreowaniu świata przedstawionego, w którym współistnieją postaci i miejsca kojarzone z odległą przeszłością (dawne podania, mity, legendy) oraz z nowoczesnością (projekty techniczne i naukowe, wizje przyszłości).

b)

nowatorskim kreowaniu świata przedstawionego, w którym pojawia się mnóstwo elementów nieznanych z żadnych innych utworów literackich (np. sztuczne inteligencje, genialni wynalazcy).

c)

inspirującym kreowaniu świata przedstawionego, w którym wszystkie postaci i miejsca wydają się nierealne, choć w istocie takimi nie są.

7.

W opowiadaniu "Jak ocalał świat" (pochodzącym z "Cyberiady") konstruktor Trurl sporządza maszynę, która potrafi robić wszystko...

a)

na literę n

b)

na literę m

c)

na dowolną literę

8.

Dlaczego maszyna z opowiadania "Jak ocalał świat" nie potrafiła zrobić "natrium", mimo że umiała wykonać wszystkie rzeczy na literę n?

a)

Ponieważ "natrium" to wyraz łaciński, po polsku oznaczający "sód". Dla maszyny więc to słowo zaczynało się na literę s (jej zdolności twórcze nie dotyczyły wszystkich, lecz jednego języka).

b)

Ponieważ była kapryśna i tylko czasem wykonywała polecenia swojego konstruktora.

c)

Ponieważ nie zrozumiała polecenia konstruktora.

9.

W opowiadaniu "Jak ocalał świat" Klapaucjusz, zazdrosny o wynalazek Trurla, nakazał jego maszynie stworzenie trzech rzeczy na literę n. Co to było?

a)

nauka, nice, nic

b)

naparstki, natrium, niebo

c)

niebo, nicość, niebyt

10.

W jaki sposób maszyna (z opowiadania "Jak ocalał świat") zrozumiała rozkaz Klapaucjusza: "Masz zrobić Nic"?

a)

Uznała, że "zrobić nic" znaczy dokładnie to samo, co "niczego nie robić", zatem nie wykonała żadnych czynności.

b)

Dała się złapać w pułapkę logiczną: Jak stworzyć "nic", skoro wszystko, co się stwarza zawsze musi być czymś (czyli przeciwieństwem "niczego"). Ten problem sprawił, że maszyna się popsuła.

c)

Uznała, że "nic" można "zrobić", ale tylko w jeden sposób: poprzez unicestwianie (eliminowanie) po kolei wszystkiego, co istnieje. W związku z tym przystąpiła do dzieła.

11.

"Usuwać mogę wszystko, z tej prostej przyczyny, że umiem robić wszyściuteńko, ale to wszyściuteńko na n, a więc Niebyt jest dla mnie fraszką". Z tych słów maszyny Trurla wynika, że...

a)

mogła ona usuwać tylko rzeczy na literę n, zatem nie była zdolna unicestwić wszystkiego.

b)

mogła usunąć dosłownie wszystko, także rzeczy na inne litery niż n; bo choć umiała robić rzeczy tylko na literę n, to właśnie na taką literę zaczyna się wyraz "niebyt", zaś niebyt oznacza brak wszystkiego (także tego, co nie zaczyna się na literę n).

c)

nie mogła usunąć niczego, ponieważ "niebyt" oznacza "nic".

12.

Jak zakończyło się opowiadanie "Jak ocalał świat"?

a)

Klapaucjusz, przerażony konsekwencjami swojego rozkazu, zdołał powstrzymać maszynę w jej czynności usuwania wszystkich rzeczy ze świata. Niestety okazało się, że maszyna nie może na nowo stworzyć tego, co usunęła (chyba że dana rzecz zaczyna się na literę n). I tak świat został "podziurawiony nicością".

b)

Maszyna, na rozkaz Klapaucjusza, przywróciła wszystkie usunięte przez siebie elementy. Stworzyła nawet czarne dziury.

c)

Klapaucjusz poprosił maszynę, żeby przywróciła do istnienia pćmy, murkwie i kambuzele. Maszyna się zgodziła, pod warunkiem, że będą to jedyne elementy, które na nowo stworzy. W ten sposób na świecie pozostały tylko te trzy rzeczy, a cała reszta zamieniła się w otchłań pełną czarnych dziur.

13.

Jakie wady Klapaucjusza doprowadziły do katastrofy opisanej w opowiadaniu "Jak ocalał świat"?

a)

zazdrość, bezmyślność, pycha

b)

lenistwo, łakomstwo, kłótliwość

c)

chytrość, niewierność, nieuczciwość

14.

Dlaczego maszyna nie "zrobiła Nicości" za jednym zamachem?

a)

Ponieważ wtedy wszystko przestałoby w jednej chwili istnieć, także maszyna i jej rozkazodawcy (Trurl i Klapaucjusz). Nikt wówczas nie mógłby stwierdzić, że zadanie powierzone maszynie zostało wykonane, a i maszyna nie mogłaby odczuwać ze swojej pracy satysfakcji, jako że by jej nie było.

b)

Ponieważ potrafiła usuwać tylko rzeczy na literę n. Na świecie istnieje jednak mnóstwo rzeczy na inne litery, zatem uczynienie całkowitej "Nicości" (i to w jednej chwili) było dla maszyny po prostu niemożliwe.

c)

Maszyna nie unicestwiła wszystkich rzeczy naraz, ponieważ miała satysfakcję z usuwania każdego elementu po kolei. Mogła dzięki temu przyglądać się rozpaczy Klapaucjusza (kiedy usuwała jego ulubione murkwie).

15.

Użyta w opowiadaniu Lema fraza "wywracać (obracać) coś na nice" według słownika oznacza "zmieniać coś radykalnie, całkowicie". Maszyna Trurla interpretuje to jednak na swój sposób. Dla niej określenie to oznacza...

a)

stwarzać przeciwieństwa wszystkich rzeczy (na co wskazuje przedrostek "anty", czyli "przeciwny").

b)

to samo, co "nicość", dlatego maszyna zaczyna usuwać wszystkie elementy świata.

c)

rodzaj nici, które należy "nanizać na naparstki".

16.

Dlaczego Klapaucjusz nie był zadowolony z tego, jak maszyna Trurla wykonała polecenie stworzenia nauki?

a)

Ponieważ nauka to pojęcie abstrakcyjne i można je w różny sposób prezentować (w zależności od naszych skojarzeń).

b)

Ponieważ w tłumie naukowców (reprezentujących naukę) zabrakło Newtona i Einsteina.

c)

Klapaucjusz był zachwycony sposobem, w jaki maszyna stworzyła naukę.

17.

Jakie przesłanie wynika z opowiadania "Jak ocalał świat"?

a)

Konsekwencje naszych wynalazków mogą okazać się nieprzewidziane i wymknąć się spod kontroli. Osiągnięcia naukowe czy techniczne powinny nam służyć, a nie zagrażać. Do tego potrzebne są jednak: rozsądek, ostrożność, odpowiedzialność.

b)

Warto przeprowadzać jak najwięcej eksperymentów (niezależnie od ich negatywnych konsekwencji) bo dzięki nim nauka się nieustannie rozwija i przyczynia do dobra całej ludzkości.

c)

Bunt maszyn jest wielkim zagrożeniem, dlatego nie powinno się ich konstruować. Najlepiej powrócić do natury i unikać korzystania z nowoczesnych technologii.