wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

कण्टकेनैव कण्टकम्

Total questions: 30

Worksheet time: 30mins

Name
Class
Date
1.

एकपदेन उत्तरं लिखत-

(क) व्याधस्य नाम किम् आसीत्?

a)

लोमशिका

b)

चञ्चलः

c)

जाले

d)

क्षुधार्ताय

e)

स्वार्थम्

2.

एकपदेन उत्तरं लिखत-

(ख) चञ्चलः व्याघ्रं कुत्र दृष्टवान्?

a)

लोमशिका

b)

चञ्चलः

c)

जाले

d)

क्षुधार्ताय

e)

स्वार्थम्

3.

एकपदेन उत्तरं लिखत-

(ग) कस्मै किमपि अकार्यं न भवति ?

a)

लोमशिका

b)

चञ्चलः

c)

जाले

d)

क्षुधार्ताय

e)

स्वार्थम्

4.

एकपदेन उत्तरं लिखत-

(घ) बदरी-गुल्मानां पृष्ठे का निलीना आसीत् ?

a)

लोमशिका

b)

चञ्चलः

c)

जाले

d)

क्षुधार्ताय

e)

स्वार्थम्

5.

एकपदेन उत्तरं लिखत-

(ङ) सर्वः किं समीहते ?

a)

लोमशिका

b)

चञ्चलः

c)

जाले

d)

क्षुधार्ताय

e)

स्वार्थम्

6.

एकपदेन उत्तरं लिखत-

(च) निःसहायो व्याधः किमयाचत ?

a)

लोमशिका

b)

प्राणभिक्षाम्

c)

जाले

d)

क्षुधार्ताय

e)

स्वार्थम्

7.

अधोलिखितानि वाक्यानि कः/का कं/कां प्रति कथयति-

(क) कल्याणं भवतु ते।

a)

नदीजलम् व्याधं प्रति

b)

व्याधः व्याघ्रं प्रति

c)

व्याघ्रः व्याधं प्रति

d)

वृक्षः व्याधं प्रति

e)

लोमशिका व्याघ्रं प्रति

8.

अधोलिखितानि वाक्यानि कः/का कं/कां प्रति कथयति-

(ख) जनाः मयि स्नानं कुर्वन्ति।

a)

नदीजलम् व्याधं प्रति

b)

व्याधः व्याघ्रं प्रति

c)

व्याघ्रः व्याधं प्रति

d)

वृक्षः व्याधं प्रति

e)

लोमशिका व्याघ्रं प्रति

9.

अधोलिखितानि वाक्यानि कः/का कं/कां प्रति कथयति-

(ग) अहं त्वत्कृते धर्मम् आचरितवान् त्वया मिथ्या भणितम्।

a)

नदीजलम् व्याधं प्रति

b)

व्याधः व्याघ्रं प्रति

c)

व्याघ्रः व्याधं प्रति

d)

वृक्षः व्याधं प्रति

e)

लोमशिका व्याघ्रं प्रति

10.

अधोलिखितानि वाक्यानि कः/का कं/कां प्रति कथयति-

(घ) यत्र कुत्रापि छेदनं कुर्वन्ति।

a)

नदीजलम् व्याधं प्रति

b)

व्याधः व्याघ्रं प्रति

c)

व्याघ्रः व्याधं प्रति

d)

वृक्षः व्याधं प्रति

e)

लोमशिका व्याघ्रं प्रति

11.

अधोलिखितानि वाक्यानि कः/का कं/कां प्रति कथयति-

(ङ) सम्प्रति पुनः पुनः कूर्दनं कृत्वा दर्शय।

a)

नदीजलम् व्याधं प्रति

b)

व्याधः व्याघ्रं प्रति

c)

व्याघ्रः व्याधं प्रति

d)

वृक्षः व्याधं प्रति

e)

लोमशिका व्याघ्रं प्रति

12.

रेखांकितपदमाधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत-

(क) व्याधः व्याघ्रं जालात् बहिः निरसारयत्।

a)

कस्याः

b)

केषाम्

c)

कस्मात्

d)

कम्

e)

कस्यै

13.

रेखांकितपदमाधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत-

(ख) चञ्चलः वृक्षम् उपगम्य अपृच्छत्।

a)

कस्याः

b)

केषाम्

c)

कस्मात्

d)

कम्

e)

कस्यै

14.

रेखांकितपदमाधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत-

(ग) व्याघ्रः लोमशिकायै निखिलां कथां न्यवेदयत्।

a)

कस्याः

b)

केषाम्

c)

कस्मात्

d)

कम्

e)

कस्यै

15.

रेखांकितपदमाधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत-

(घ) मानवाः वृक्षाणां छायायां विरमन्ति।

a)

कस्याः

b)

केषाम्

c)

कस्मात्

d)

कम्

e)

कस्यै

16.

रेखांकितपदमाधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत-

(ङ) व्याघ्रः नद्याः जलेन व्याधस्य पिपासामशमयत्।

a)

कस्याः

b)

केषाम्

c)

कस्मात्

d)

कम्

e)

कस्यै

17.

मञ्जूषातः पदानि चित्वा कथां पूरयत-

(कृतवान्, वृद्धः, अकस्मात्, साट्टहासम्, दृष्ट्वा, मोचयितुम्, क्षुद्रः, तर्हि, कर्तनम्, स्वकीयैः)


एकस्मिन् वने एकः ......... व्याघ्रः आसीत्। सः एकदा व्याधेन विस्तारिते जाले बद्धः अभवत्। सः बहुप्रयासं ......... किन्तु जालात् मुक्तः नाभवत्। ......... तत्र एकः मूषकः समागच्छत्। बद्धं व्याघ्रं ......... सः तम् अवदत्-अहो! भवान् जाले बद्धः। अहं त्वां ......... इच्छामि। तच्छ्रुत्वा व्याघ्रः ......... अवदत्-अरे! त्वं ......... जीवः मम साहाय्यं करिष्यसि। यदि त्वं मां मोचयिष्यसि ......... अहं त्वां न हनिष्यामि। मूषकः ......... लघुदन्तैः तज्जालस्य ......... कृत्वा तं व्याघ्रं बहिः कृतवान्।

a)

वृद्धः, कृतवान्, अकस्मात्, दृष्ट्वा, मोचयितुम्, साट्टहासम्, क्षुद्रः, तर्हि, स्वकीयैः, कर्तनम्

b)

अकस्मात्, वृद्धः, कृतवान्, दृष्ट्वा, मोचयितुम्, क्षुद्रः, तर्हि, स्वकीयैः, कर्तनम्, साट्टहासम्

c)

वृद्धः, कृतवान्, मोचयितुम्, अकस्मात्, दृष्ट्वा, साट्टहासम्, कर्तनम्, क्षुद्रः, तर्हि, स्वकीयैः

18.

यथानिर्देशमुत्तरत-

(क) "सः लोमशिकायै सर्वां कथां न्यवेदयत्” – अस्मिन् वाक्ये विशेषणपदं किम् ?

a)

सर्वः

b)

व्याधाय

c)

सर्वाम्

d)

विज्ञापय

e)

सहसा

19.

यथानिर्देशमुत्तरत-

(ख) "अहं त्वत्कृते धर्मम् आचरितवान्” - अत्र अहम् इति सर्वनामपदं कस्मै प्रयुक्तम् ?

a)

सर्वः

b)

व्याधाय

c)

सर्वाम्

d)

विज्ञापय

e)

सहसा

20.

यथानिर्देशमुत्तरत-

(ग) ‘सर्वः स्वार्थं समीहते’ अस्मिन् वाक्ये कर्तृपदं किम् ?

a)

सर्वः

b)

व्याधाय

c)

सर्वाम्

d)

विज्ञापय

e)

सहसा

21.

यथानिर्देशमुत्तरत-

(घ) ‘सा सहसा चञ्चलमुपसृत्य कथयति’ - वाक्यात् एकम् अव्ययपदं चित्वा लिखत।

a)

सा

b)

चञ्चलम्

c)

कथयति

d)

विज्ञापय

e)

सहसा

22.

यथानिर्देशमुत्तरत-

(ङ) ‘का वार्ता? माम् अपि विज्ञापय’ - अस्मिन् वाक्ये क्रियापदं किम् ?

a)

का

b)

माम्

c)

वार्ता

d)

विज्ञापय

e)

अपि

23.

उदाहरणानुसारं रिक्तस्थानानि पूरयत-

एक. द्वि. बहु.

यथा- मातृ (प्रथमा) माता मातरौ मातरः

स्वसृ (प्रथमा) ........ ........ ........

a)

स्वस्रा स्वसृभ्याम् स्वसृभिः

b)

स्वसा स्वसरौ स्वसरः

c)

स्वसुः स्वस्रोः स्वसॄणाम्

d)

स्वसरि स्वस्रोः स्वसृषु

24.

उदाहरणानुसारं रिक्तस्थानानि पूरयत-

एक. द्वि. बहु.

यथा- मातृ (तृतीया) मात्रा मातृभ्याम् मातृभिः

स्वसृ (तृतीया) ........ ........ ........

a)

स्वस्रा स्वसृभ्याम् स्वसृभिः

b)

स्वसा स्वसरौ स्वसरः

c)

स्वसुः स्वस्रोः स्वसॄणाम्

d)

स्वसरि स्वस्रोः स्वसृषु

25.

उदाहरणानुसारं रिक्तस्थानानि पूरयत-

एक. द्वि. बहु.

यथा- मातृ (सप्तमी) मातरि मात्रोः मातृषु

स्वसृ (सप्तमी) ........ ........ ........

a)

स्वस्रा स्वसृभ्याम् स्वसृभिः

b)

स्वसा स्वसरौ स्वसरः

c)

स्वसुः स्वस्रोः स्वसॄणाम्

d)

स्वसरि स्वस्रोः स्वसृषु

26.

उदाहरणानुसारं रिक्तस्थानानि पूरयत-

एक. द्वि. बहु.

यथा- मातृ (षष्ठी) मातुः मात्रोः मातॄणाम्

स्वसृ (षष्ठी) ........ ........ ........

a)

स्वस्रा स्वसृभ्याम् स्वसृभिः

b)

स्वसा स्वसरौ स्वसरः

c)

स्वसुः स्वस्रोः स्वसॄणाम्

d)

स्वसरि स्वस्रोः स्वसृषु

27.

धातुं प्रत्ययं च लिखत-

यथा- गन्तुम् = गम् + तुमुन्

पातुम् = ...................+ ....................

a)

पा+तुमुन्

b)

कृ+अनीयर्

c)

खाद्+तुमुन्

d)

कृ+क्त्वा

28.

धातुं प्रत्ययं च लिखत-

यथा- गन्तुम् = गम् + तुमुन्

खादितुम् = ...................+ ....................

a)

पा+तुमुन्

b)

कृ+अनीयर्

c)

खाद्+तुमुन्

d)

कृ+क्त्वा

29.

धातुं प्रत्ययं च लिखत-

यथा- दर्शनीय = दृश् + अनीयर्

करणीय = ...................+ ....................

a)

पा+तुमुन्

b)

कृ+अनीयर्

c)

खाद्+तुमुन्

d)

कृ+क्त्वा

30.

धातुं प्रत्ययं च लिखत-

यथा- श्रुत्वा = श्रु + क्त्वा

कृत्वा = ...................+ ....................

a)

पा+तुमुन्

b)

कृ+अनीयर्

c)

खाद्+तुमुन्

d)

कृ+क्त्वा