Мәтінді таныту әдісі

Мәтіндегі негізгі ойды анықта.

Гүлді жұлма, ботам

Бір күні әжем:

– Жүре ғой, ботам, жалбыз теріп келейік, – деді.

– Жалбыз деген немене? – деп таңырқай қалдым.

–Ол дәрі жасайтын өсімдік. Көлдің маңайындағы ойпаңда өседі. Барған соң көресің.

Әжем айтқан жерге келдік. Жалбызды маған көрсетіп, өзі тере бастады. Менің көзім жайқалып тұрған түрлі түсті гүлдерге түсті. Қызығып кеттім де, бір-бірлеп үзіп, тере бастадым.

Әжем көріп:

–Гүлді, көкті жұлмайды, балам, солып өліп қалады. Қатыгездікке барма, жаным! – деді. Мен жөнді мән бермей гүлді тере бердім.

Бір кезде әжем қасыма келді. Уысымдағы гүлдерді қолына алып, сабағынан тамып тұрған тамшыны көрсетіп:

– Міне, көремісің, гүлдер жылап тұр ғой, – деді.

«Біздің қандай жазығымыз бар? Неге тиесің?» – деп жылап тұрғандай көрінді маған. Мен гүлдерді аяп кеттім. Жұлғаныма өкініп тұрдым [А.Хамзин].

Мәтін мазмұнна сай келетін мақал

Бейбарыс сұлтан

Баяғы заманда Бейбарыс деген кішкентай бала болыпты. Жаугерщілік кезінде соғысқан елдің адамдары оны ат артына мінгізіп алып кетеді. Оны құлдыққа сатып жібереді. Сөйтіп, ол бүкіл өмірін араб елінде өткізеді. Бейбарыс ерекше бала болып өседі. Өзінің мықтылығының арқасында бір күндері патша болады. Бейбарыс сұлтан атанады. Бір күні қартайған шағында ел кезіп жүріп, көзі бір түп жусанға түседі. Жұлып алып иіскейді. Кенет көз алдына еміс-еміс болып есінде қалған туған жері елестейді. Жусанды бетіне басып тұрып қалады. Жусанды бойтұмарының ішіне салып алады. Елін сағынған сайын жусанды иіскеп, мауқын басады.