Font size
WorksheetsUzależnienia- jak nie stracić kontroli nad własnym życiem?
Total questions: 25
Worksheet time: 21mins
Czym jest uzależnienie?
silna chęć robienia czegoś od czasu do czasu
brak kontroli nad swoim zachowaniem pomimo szkód
hobby wykonywane codziennie
forma relaksu
Od czego można się uzależnić?
Zaznacz prawidłowe zakończenie zdania: Uzależnienie....
dotyczy wyłącznie substancji chemicznych
występuje tylko przy regularnym używaniu substancji
polega na braku silnej woli
to zaburzenie układu nagrody w mózgu, które prowadzi do kompulsywnego zachowania
Gdy robisz coś co sprawia Ci przyjemność, np. gdy dostaniesz dobrą ocenę albo gdy spotkasz ukochaną osobę w twoim mózgu wydziela się substancja chemiczna. Zaznacz nazwę tej substancji:
insulina
dopamina
adrenalina
acetylocholina
Wyrzut dopaminy z mózgu do krwi powoduje że:
czujemy się zawiedzeni i chcemy zadziałać ponownie
czujemy że stanie się coś złego i ponownie chcemy to zrobić
czujemy się zadowoleni i mamy większą chęć na zrobienie tego ponownie
motywuje nas do dalszego działania
Używki i niektóre inne zachowania dają ogromny wyrzut dopaminy z mózgu do krwi:
prawda
fałsz
Gdzie znajduje się obszar w mózgu, który produkuje i wydziela dopaminę?
na powierzchni mózgu czyli w korze mózgu
w rdzeniu kręgowym, który wychodzi z mózgu
w pniu mózgu (czyli głęboko w jego strukturze)
w móżdżku, który odpowiada też za równowagę
Przykładowo jeśli dostaniesz 5 z matematyki to twój mózg wydziela 100 % dopaminy, jednak gdy napijesz się alkoholu "dostajesz" wyrzut:
120 % dopaminy
150% dopaminy
200 % dopaminy
50 % dopaminy
Przykładowo jeśli dostaniesz 5 z matematyki to twój mózg wydziela 100 % dopaminy, jednak gdy zażyjesz narkotyk natychmiastowo mózg "wyrzuca":
150 % dopaminy
200% dopaminy
300 % dopaminy
400 % dopaminy
Codzienne radości i sukcesy powodują wyrzut dopaminy ale:
zazwyczaj nie jest natychmiastowy, musimy nieco poczekać
jest on mniejszy niż przy używkach
efekt wydzielania jest stopniowy- nie natychmiastowy
poziom tej substancji jest zazwyczaj dużo niższy
Oprócz dopaminy za uzależnienie odpowiada też kilka mechanizmów takich jak:
potrzebujesz coraz więcej żeby poczuć to samo
objawy obstawienia i silna potrzeba powrotu
"zwykłe" rzeczy przestają cieszyć
pogorszenie nastroju, silny stres
mózg łączy miejsca, ludzi z uzależnieniem np. "impreza=alkohol"
Która z poniższych substancji uzależnia najszybciej?
alkohol
nikotyna
kofeina
cukier
Substancje takie jak kokaina, amfetamina czy heroina trafiają do mózgu bardzo szybko, czasem w kilka sekund. Powodują bardzo gwałtowny wyrzut dopaminy – dużo większy niż alkohol czy nikotyna.
prawda
fałsz
Według badań, ilu osobom udaje się wyjść z uzależnienia od używek (alkohol, narkotyki) w dłuższym czasie?
prawie nikt, mniej niż 5 %
około 10–30% osób, które podejmują leczenie lub wysiłek w stronę abstynencji
około 40–50% osób, które podejmują leczenie lub wysiłek w stronę abstynencji
ponad 90% osób wychodzi z uzależnienia jeśli podejmuje leczenie i wysiłek
Nawet jeśli osoba wychodzi z uzależnienia, naukowcy szacują, że 40–60% osób doświadcza nawrotu w ciągu pierwszego roku, ponieważ mózg nadal „domaga się” dopaminy związanej z wcześniejszą substancją lub zachowaniem. Jak często zdarzają się nawroty w praktyce?
Prawie nigdy, poniżej 10% przypadków
Rzadko – ok. 20% przypadków
Dość często – 40–60% przypadków
Wszystkie osoby zawsze mają nawroty
Zaznacz możliwe skutki nadużywania alkoholu przez młodzież:
wyższe ryzyko wypadków
problemy z nauką - gorsza pamięć i koncentracja
pogorszenie nastroju - depresja, lęki, impulsywność
większe ryzyko konfliktów prawnych
izolacja rówieśnicza, wykluczanie z grupy przyjaciół
Zawartość nikotyny w e papierosach bywa bardzo różna: od 3 mg/ml do 60 mg/ml.
Użytkownik może wciągnąć więcej nikotyny szybciej niż paląc jeden papieros.
Nikotyna z e‑papierosa trafia bardzo szybko do mózgu, podobnie jak w tradycyjnym paleniu, ale często częściej i w większych dawkach.
prawda
fałsz
U młodych ludzi mózg jest bardziej podatny na uzależnienie, łatwiejsze i silniejsze uzależnienie- ponieważ kora przedczołowa – odpowiedzialna za podejmowanie decyzji, planowanie, kontrolę impulsów – nie osiąga pełnej dojrzałości przed ok. 25. rokiem życia.
PRAWDA
FAŁSZ
W Polsce w 2023 r. nadużywanie alkoholu było jednym z niżej wymienionych skutków.
Zaznacz ten główny:
rozpadu małżeństwa i rodzin
bójek i rozbojów
przemocy w rodzinie
utraty pracy
utraty mieszkania
Wpisz za pomocą 1-2 słów w jaki zdrowy, bezpieczny sposób osiągnąć wyrzut dopaminy w mózgu?
Zaznacz, co możesz zrobić teraz, aby chronić się przed uzależnieniami:
Znaleźć zdrowe źródła przyjemności – sport
Znaleźć swoje hobby i rozwijać je
Uczyć się asertywności, aby pewnie mówić „nie” w sytuacjach presji rówieśniczej
unikać rówieśników, którzy palą lub piją alkohol
Dlaczego młodzi ludzie sięgają po używki?
nuda
chęć bycia w grupie i poczucia akceptacji
stres w szkole
złe relacje w rodzinie
ciekawość
Czy według Ciebie wytyczone i jasne cele życiowe, np. nauka, sport, kariera czy pasje, pomagają przeciwdziałać uzależnieniom?
oczywiście
nie
tylko trochę
to nie ma nic wspólnego z uzależnieniem
tak
Czy chciałbyś w życiu dorosłym być "wolnym" od uzależnień?
zdecydowanie tak
raczej tak
nie przeszkadzałoby mi to
nie wierzę w uzależnienie
Napisz jakie przemyślenie nasuwa Ci się po dzisiejszej lekcji :)
