NEW
Font size
WorksheetsOsmanlı Kuruluş
Total questions: 20
Worksheet time: 15mins
İlk Türk devletlerinde yiğitlik, cesaret ve kahramanlıkları ile tanınmış olan alpler, vatanlarına gönülden bağlı olup gerektiği zaman vatanları için canlarını verirlerdi. Alplik ayrıca hükümdarda da bulunması gereken bir özellikti. İlk Türklerdeki alpler Türklerin İslamiyeti kabul etmesiyle birlikte “Alp Gaziler” diye anılmışlardır. Gaziler Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda da etkili olmuştur.
Bu parçadan hareketle, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A) İlk Türk devletlerinde alplik önemli bir yere sahiptir
B) Türklerde vatan, uğrunda can verilecek kadar kutsaldır.
C) Alplik devletin düzenli ordu birliklerini oluşturur.
D) Türklerde İslamiyetle birlikte bazı ünvanlar değişmiştir.
E) Türklerde hükümdarın yiğit ve cesaretli olması beklenir.
Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde Şeyh Edebali, Osman Bey'e tarihe geçen şu nasihati yapmıştır:
Ey oğul sen artık beysin!
Bundan sonra öfke bize, uysallık sana.
Gücengenlik bize, gönül almak sana.
Suçlamak bize, katlanmak sana.
Acizlik bize, hoş görmek sana.
Geçimsizlik, anlaşmazlık bize, adalet sana.
Kötü söz, haksız yorum bize, bağışlamak sana.
Ey oğul, sabretmesini bil, vaktinden önce çiçek açmaz.
Şunu da unutma; insanı yaşat ki devlet yaşasın.
Ey oğul, yükün ağır, işin çetin, gücün kula bağlı.
Allah yardımcın olsun.
Bu nasihate göre, Şeyh Edebali Osman Bey'den devleti yönetirken aşağıdakilerden hangisini göz önünde bulundurmasını istemiştir?
A) Halk yönetiminde baskıcı olmasını
B) Sosyal devlet anlayışına göre hareket etmesini
C) Hızlı bir şekilde toprakları genişletmesini
D) Balkanlara doğru ilerlemesini
E) Anadolu Türk siyasi birliğini sağlamasını
14.yy başlarında Anadolu'nun siyasi durumunu gösteren haritaya bakılarak aşağıdaki bilgilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
A) Anadolu'da siyasi birlik yoktur.
B) Osmanoğulları Bizans sınırında batıya doğru genişlemektedir.
C) Nüfus olarak en kalabalık beylik Eretna'dır.
D) Dulkadiroğulları Beyliği denizci bir devlettir
E) Bizans bölgenin en güçlü devletidir.
Yukarıdaki tabloda bazı beylikler ve kuruldukları yerler verilmiştir.
Tabloda boş bırakılan yerlere aşağıdaki hangi beylikler sırasıyla getirilmelidir?
A) Karesioğulları - Saruhanoğlu
B) Saruhanoğlu - Menteşeoğulları
C) Menteşeoğulları - Karesioğulları
D) Ramazanoğulları - Dulkadiroğulları
E) Dulkadiroğulları - Aydınoğulları
Osmanlı Devleti'nin düşmanlarıyla her fırsatta iş birliği yapmıştır.
- Osmanlı Devleti'yle yaptığı anlaşmalara uymamıştır.
- Anadolu Türk siyasi birliğinin sağlanmasına engel olmuştur.
Yukarıda özellikleri verilen beylik aşağıdakilerden hangisidir?
A) Saruhanoğulları Beyliği
B) Germiyanoğulları Beyliği
C) Hamitoğulları Beyliği
D) Karamanoğulları Beyliği
E) Menteşeoğulları Beyliği
Karesioğulları Beyliği'nin Osmanlı Devleti'ne katılmasının sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
A) Anadolu'da siyasi birliğin sağlanmasını kolaylaştırmıştır.
B) Osmanlıların Rumeli'ye geçmesini kolaylaştırmıştır.
C) Osmanlıların denizlere açılmasını kolaylaştırmıştır.
D) Ahilerin desteği kazanılmıştır.
E) Anadolu'da Osmanlı hakimiyetinin güçlenmesini sağlamıştır.
XIV. yüzyıl başlarında Yakın Doğu (Ön Asya) diye tabir edilen Anadolu, İran, Irak, Suriye, Filistin, Arabistan ve Mısır'ı içine alan bölgede aşağıdaki hangi devletin varlığından söz edilemez?
A) Safeviler
B) Bizans
C) Memlûk
D) Türkiye Selçuklu
E) İlhanlı
Osmanlı Devleti'nin kuruluşu sırasında Anadolu'nun siyasi yapısı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilebilir?
A) Türkiye Selçuklu Devleti Anadolu'nun siyasi birliğini sağlamıştır.
B) Bizans İmparatorluğu Anadolu'ya hakim durumdadır.
C) Karamanoğulları Anadolu'ya egemendir.
D) Anadolu'da siyasi birlik bulunmamaktadır.
E) İlhanlılar Anadolu'nun tamamına hakimdir.
Osmanlı Devleti'nin kuruluşunda önemli bir yeri olan gazi dervişlerin (Gaziyan-ı Rum);
I. Anadolu ve Balkanlarda İslamlaşma faaliyetlerinde rol oynamaları
II. Pek çok yerleşim merkezinin fethinde etkili olmaları
III. Gençlerin veya müslümanların dini kolay öğrenmelerinde rol oynamaları
faydalarından hangilerini sağladıkları söylenebilir?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
I - İslam hukuku,
II - Türk devlet geleneği,
III - Sümer devlet anlayışı,
IV - Fethedilen yerlerdeki bir kısım mahalli uygulamalar
Yukarıdakilerden hangileri Osmanlı devlet anlayışının temel değerleri arasında yer alır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I, II ve IV
E) III ve IV
Osmanlı Hanedanlığı’nın kuruluşuyla ilgili tarih bilimcilerin farklı görüşleri vardır. Âşıkpaşazade’nin XV. yüzyılda kaleme aldığı “Osmanoğulları’nın Tarihi” adlı eserden yola çıkılarak ortaya konan klasik görüşe göre Osman Bey’in 1299’da kendi adına hutbe okutması beyliğin bağımsızlığına delil teşkil etmektedir. Halil İnalcık, beyliğin kuruluşu olarak 1302’de Koyunhisar’da Bizans’a karşı galip gelinmesini kabul etmektedir. Cristoph Neumann, ise beyliğin belli bir tarihte kurulmadığını, kuruluşun bir süreç halinde cereyan ettiğini savunmaktadır.
Bu bilgiye göre Osmanlı Hanedanlığı’nın kuruluşuyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A) Cristoph Neumann'a göre, Osmanlı beyliği bir süreç halinde kurulmuştur.
B) "Osmanoğulları’nın Tarihi” adlı esere göre Osmanlı Beyliği 1299'da kurulmuştur.
C) Osmanlıların kuruluş tarihiyle ilgili farklı görüşler vardır.
D) İslam devlet geleneğinde hükümdar adına hutbe okutmak bağımsızlık göstergesidir.
E) Yeni kaynaklara ulaşılması, farklı görüşlerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur.
Osmanlı Beyliği ile Bizans İmparatorluğu ve tekfurları arasında, uzlaşmacı ilişkiler görülmüştür. Kimi zaman taht kavgaları sebebiyle Bizans prensesi Osmanlılara gelin olurken kimi zaman da dış tehditlere karşı Bizans-Osmanlı askerî ittifakı kurulmuştur. Ayrıca tekfurlar arasındaki rekabetten yararlanan Osmanlılar, bazı tekfurlarla işbirliği yapmıştır. Bu münasebetler, Kantakuzen’in imparatorluğunu ilan etmesini sağladığı gibi Osman Bey’in ilk fetihlerinin önünü açmış; Çimpe ve Gelibolu kalelerinin de ele geçirilmesine zemin hazırlamıştır.
Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
tir.
A) Kurulan iyi ilişkiler, çatışmalardan daha önemli kazanımlar sağlamıştır.
B) Osmanlılar, Bizans’ın yaşadığı bunalımlardan faydalanarak sınırlarını genişletmiştir.
C) Bizans tekfurları, Osmanlılara bağlı hale gelmiştir.
D) Ortaya çıkan ittifaklar Bizans’ın isteği üzerine kurulmuştur.
E) Kurulan ittifaklar, Osmanlıların Anadolu'daki ilerleyişine katkı sağlamıştır.
Abdalân-ı Rumlar (Rum Abdalları) istisnasız savaşçı kişilerdi. Onlar genç Osmanlı Beyliği’nin topraklarında mevcudiyetlerini koruyabilmeyi bu özelliklerine borçluydular. Orhan ve Murad Gaziler onlara sağladıkları imkânlar karşılığında, kendilerinden fetihlere yardımcı olmalarını bekliyorlardı. Bu kişiler onlar için ailesi, belli bir yeri yurdu olmayan bekâr gençlerden oluşan hazır kuvvetlerdi. Meselâ Abdal Murad fetihlerde gösterdiği kahramanlıklarla menkıbelere konu olmuş; Doğlu Baba ise muharebelerde gazilere soğuk ayran dağıtmıştı.
Bu bilgiye göre Abdalân-ı Rum hakkında;
I. Yaşam alanı arayışındaydılar,
II. Osmanlı ordusunun yükünü hafiflettiler,
III. Fethedilen yerlerde Müslümanlaşmayı sağladılar
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III
E) I, II ve III
Söğüt ve Domaniç merkezli kurulan Osmanlı Devleti, Osman Bey Dönemi’nde aşiretten beyliğe geçişi, Orhan Bey ve I. Murat dönemlerinde ise siyasi, idari ve askerî alanlardaki teşkilatlanma faaliyetleri ile beylikten devlete geçişi sağlamıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Osmanlıların aşiretten devlete geçişinde etkili olan olaylardan biri değildir?
A) Kardeş katlinin yasal hâle getirilmesi
B) Divan örgütünün kurulmasıyla idari yapının düzenlenmesi
C) Düzenli askerî birliklerin oluşturulmasıyla sınırlarının genişletilmesi
D) Tımar sistemi sayesinde ekonomik ve askerî gücün artırılması
E) "Ülke padişah ve oğullarının ortak malıdır." anlayışıyla merkezi otoritenin güçlendirilme
Osmanlı Devleti’nin kuruluşu ile ilgili birçok tez ortaya atılmıştır. Bu tezler arasında birbiriyle benzer fikirler olmakla beraber birbirinden oldukça farklı bakış açılarını temsil eden görüşler de ortaya atılmıştır. Bu doğrultuda Tarihçi Colin İmber’in görüşleri “ Osmanlıların kökenleri hakkındaki eski ya da çağdaş kuramların hiçbiri kesinlikle kanıtlanamaz. Osman Gazi hakkındaki geleneksel hikâyelerin neredeyse tümü hayal ürünüdür. Çağdaş bir tarihçinin yapabileceği en iyi şey, Osmanlı tarihinin başlangıcının bir kara delikten ibaret olduğunu kabul etmek olacaktır.” şeklindedir. Ancak 15. yüzyılda Aşıkpaşazade Osmanlı Tarihi eserini nasıl yazdığını şu cümlelerle ifade etmiştir: “Kendimden önce yazılmış eserleri inceledim bu inceleme sonucunda önceki dönemleri kaleme aldım.”
Buna göre Tarihçi Colin İmber ve Aşıkpaşazade’nin görüşleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) Tarihî meselelerde birbirine zıt görüşler ortaya atılmıştır.
B) Colin İmber, Osmanlı kuruluş kaynaklarını yetersiz görmüştür.
C) Aşıkpaşazade eserini kaynaklara dayandırmıştır.
D) Colin İmber, Osman Bey hakkındaki görüşleri reddetmiştir.
E) Osmanlı kuruluşu efsanelere dayanılarak yazılmıştır.
Tev’em maaşı ikiz, üçüz ya da dördüz çocukları doğan ve çocuklarına bakmakta zorlanan ihtiyaç sahibi ailelere verilirdi. Tev‘em maaşı almanın temel şartı, ihtiyaç sahibi olmaktı. Osmanlı Devleti tebaa arasında tev’em maaşı ve diğer sosyal yardımlar konusunda dil, din, kültür, mezhep ve değerler bakımından kesinlikle ayrım yapmamıştır. Farklılıklara rağmen muazzam devleti altı asır ayakta tutan olgu da bu adalet ve adil paylaşım anlayışı olmuştur.
Osmanlı Devleti'nin tev’em maaşı uygulaması metni göz önünde bulundurulduğunda aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) Osmanlı Devleti bu uygulamayla ihtiyaç sahiplerini korumuştur.
B) Osmanlı Devleti bu uygulamayla sosyal devlet olduğunu göstermiştir.
C) Osmanlı Devleti bu uygulamayla adil paylaşıma örnek teşkil etmiştir.
D) Tev’em maaşı uygulaması zamanla ihtiyaç sahibi olmayanlara da verilmiştir.
E) Tev’em maaşı verilirken halk arasında din, dil, mezhep ayrımı gözetilmemiştir.
Osman Gazi, askerlerinin ve gazilerin yanında ordusunda çarpışan konargöçer savaşçılara da ganimetten pay veriyordu. Diğer yandan etrafındakilere yararlılıklarına göre tımar topraklarını ve vakıf arazilerini vererek onların kendine koşulsuz bağlanmasını sağlıyordu. Ayrıca peşinden ilerleyen Türkmenlere yeni otlaklar ve iskan yerleri açıyordu. Bütün bunların sonucunda Osman Gazi, güçlü bir lider olarak Osmanlı Devleti’nin kurucusu konumuna gelmiş oluyordu.
Bu bilgilere göre;
I. Birçok unsur gözetilerek beylik politikası oluşturulmuştur,
II. Paylaşım üzerinden ortak zihin oluşturulmaya çalışılmıştır,
III. Liderin kabul görmesinde savaş başarısı dışındaki unsurlar etkili olmamıştır
düşüncelerinden hangileri söylenebilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) I, II ve III
Karacahisar’ın fethinden sonra Dursun Fakih, Karacahisar’da birtakım düzenlemeler yapılması için Osman Bey’in, Selçuklu sultanından izin alması gerektiğini söylemesi üzerine Osman Bey buna karşı çıkarak: “Bu şehri ben kendi kılıcımla aldım. Bunda sultanın ne hakkı var ki ondan izin alayım? Ona sultanlık veren Allah, bana da gaza ile hanlık verdi. Eğer o, ben Selçuk hanedanındanım derse ben de Gök Alp oğluyum derim. Eğer bu ülkeye ben onlardan önce geldim derse Süleyman Şah dedem de ondan evvel geldi." demiştir. Böylece Osman Bey, kazandığı başarıların kendisine vermiş olduğu güç ile kendisinden üstün olan Selçuklu sultanının onayını almadan hareket etmeye başlamıştır.
Bu parçadan hareketle, Türklerde hâkimiyet anlayışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Kazanılan askeri zaferler bağımsızlıkların kazanılmasında etkili olmuştur.
B) Osmanlı Devleti Selçuklu sultanından bağımsız hareket etmiştir.
C) Osmanlı Devleti Karacahisar’ın fethiyle bağımsızlığını ilan etmiştir.
D) Osman Bey Türk hâkimiyet anlayışında değişikliğe gitmiştir.
E) Karacahisar’ın fethine kadar Osmanlı Devleti Selçuklu Sultanlığına bağlı kalmıştır.
XIV. yüzyılda Balkanlarda,
I. Siyasi birliğin olmaması,
II. Mezhep farklılıklarının bulunması,
III. Bizans merkezi otoritesinin zayıf olması
durumlarından hangilerinin Osmanlıların Rumeli’deki ilerleyişini kolaylaştırdığı söylenebilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) I, II ve III
Osmanlı Beyliğinin kuruluş dönemindeki mahiyetinin ne olduğu ve bu beyliğin nasıl olup da bir dünya devletine dönüşüp geliştiğiyle ilgili birçok tartışma vardır. Böyle bir olguyu tek bir sebebe veya sınırlı sayıda faktöre bağlamak doğru değildir. Bu durum askerî, mali, hukuki, sosyal ve dinî birçok sebeple izah edilebilir.
Buna göre;
I. Osmanlı Beyliğinin bulunduğu yerin jeopolitik konumu,
II. Diğer beyliklerin Osmanlı Beyliğine karşı düşmanca tutum içine girmemeleri,
III. Anadolu’ya göç eden Türkmenlerin gaza ruhu ile hareket etmeleri,
IV. Anadolu’da oluşan Gâziyân-ı Rum, Ahiyân-ı Rum, Bâciyân-ı Rum ve Abdalân-ı Rum gibi askerî, sosyal ve iktisadi grupların rolleri
nedenlerinden hangileri Osmanlıların kısa sürede büyüyüp gelişmesinde etkili olan siyasi nedenlerdendir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I, II, III
E) I, II, III, IV
