Worksheets8. sınıf quiz
Total questions: 50
Worksheet time: 2hrs 40mins
Avrupa’da gelişen Sanayi İnkılabı ile sanayileşen Avrupalı devletler ürettikleri ürünleri kapitülasyonlar sayesinde Osmanlı ülkesine kolaylıkla ihraç ettiler. Osmanlı pazarları Avrupa’dan gelen maliyeti düşük sanayi mallarıyla doldu. İnsanlar, ithal ürünleri satın almaya yöneldiler.
Buna göre Sanayi İnkılabı’nın Osmanlı Devleti’nde aşağıdakilerden hangisine neden olduğu söylenebilir?
İşsiz insan sayısında azalma olmasına
Devletin vergi gelirlerinin çok yüksek düzeye ulaşmasına
Küçük el tezgâhlarının sayısında artış yaşanmasına
Ülke topraklarının uluslararası açık bir pazara dönüşmesine
“Selanik Mülkiye Rüştiyesinde iken mahallemizdeki Binbaşı Kadri Bey’in oğlu Ahmet askerî rüştiyeye (ortaokul) devam ediyor ve askerî üniforma giyiyordu. Onu gördükçe ben de böyle giyinmeye hevesleniyordum. Sonra sokaklarda subaylar görüyordum. Subay olmak için önce askerî rüştiyeye girmek gerektiğini anlıyordum. O sırada annem Selânik’e gelmişti. Askerî Rüştiyeye girmek istediğimi ona söyledim. Annem asker olmamı istemiyordu. Sınav zamanı ona sezdirmeden rüştiyeye giderek sınava girdim.”
Bu bilgiye göre Mustafa Kemal’in askerlik mesleğine ilgi duymasına aşağıdakilerden hangisi etkili olmuştur?
Çevresi
Okuduğu kitaplar
Ailesi
Öğretmenleri
Mustafa Kemal, 31 Mart Vakası’ndan sonra subayların siyasete karışmasının tehlikelerini sezmişti. Subaylar arasında yayılan particilik düşüncesi orduda düzen ve disiplinin bozulmasına neden olmuştu. Mustafa Kemal bu durumun gelecekte, vatanın bekası için tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini belirtmişti. Bu nedenle ordunun siyasetten uzak durması gerektiği yönündeki düşüncelerini arkadaşlarıyla paylaşmıştı. Nitekim Balkan Savaşları sırasında Mustafa Kemal’in öngörüleri gerçekleşmiş ve ordumuz büyük bir felaketle karşılaşmıştır.
Bu metinden Mustafa Kemal’in hangi kişisel özelliği çıkarılabilir?
Eğitimciliği
İleri görüşlülüğü
İdealistliği
Cesareti
Balkan Savaşları sonucunda Balkanlardaki Türk hâkimiyeti sona erdi. Kaybedilen Balkan topraklarından Anadolu’ya büyük bir göç dalgası yaşandı. Yunanistan ve Bulgaristan’da kalan Türklerin kültürel ve dinî hakları antlaşmalarla güvence altına alındı.
Bu bilgiye göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Anadolu’daki Türk nüfusu artmıştır.
Balkanlarda Türk varlığı sona ermiştir.
Osmanlı Devleti’nin sınırları daralmıştır.
Balkanlarda Müslüman nüfus azalmıştır.
Resimde I. Balkan Savaşı öncesinde ve sonrasında Osmanlı Devleti ve Balkan ülkelerini gösteren haritalara yer verilmiştir.
Bu haritalara göre I. Balkan Savaşı’nın sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Sırbistan, Karadağ ve Yunanistan, sınırlarını genişletmiştir.
Osmanlı’nın Balkanlardaki tek sınır komşusu Bulgaristan olmuştur.
Karadağ’ın Osmanlı Devleti ile kara bağlantısı kalmamıştır.
Osmanlı Devleti Avrupa kıtasındaki topraklarının tamamını kaybetmiştir.
Mustafa Kemal Paşa Havza’ya ulaştıktan sonra halkla toplantı yapmış, toplantı sonunda Havza Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin açılmasını sağlamıştır. Mustafa Kemal Paşa, Havza’dan kolordu komutanlarına gizli bir telgraf göndermiştir. Bu telgrafta, Anadolu’da yaşanan işgallerin mitingler yapılarak ve İtilaf Devletleri ile Osmanlı Hükûmetine telgraflar çekilerek protesto edilmesini istemiştir. Bu telgraftan sonra yurdun birçok yerinde mitingler düzenlenmiştir.
Bu metinden Mustafa Kemal’in aşağıdaki kişilik özelliklerinden hangisine ulaşılamaz?
Örgütleyiciliği
Açık sözlülüğü
Liderliği
Vatanseverliği
Mustafa Kemal’in doğduğu Selanik, önemli bir liman şehri olmanın yanında demir yolu ile Belgrad, Manastır ve İstanbul gibi şehirlere bağlanmaktaydı. Bu durum Selanik’in hem Batı ile etkileşimini kolaylaştırmış hem de sosyal ve kültürel yönden gelişmesine zemin hazırlamıştır. Avrupa’da çıkarılan gazete, dergi ve kitaplardaki fikirler çok uluslu yapıya sahip olan Selanik üzerinden Osmanlı ülkesine yayılıyordu. Bu yönüyle Selanik, Avrupa’daki gelişmelerin yakından takip edildiği ve Batı ülkeleriyle etkileşimin en yoğun yaşandığı şehirlerden biriydi. Denebilir ki Selanik, Osmanlı Devleti’nin Batı’ya açılan bir penceresi konumundaydı.
Bu metinden hareketle Selanik’in Mustafa Kemal’in kişisel özelliklerinden hangisi üzerinde etkili olduğu söylenebilir?
Planlı ve çalışkan olması
Sabırlı ve disiplinli olması
Zengin bir düşünce yapısına sahip olması
İyi bir asker ve yönetici olması
Selanik’in karışık sokak aralarında tatlı sürprizlerle karşılaşılırdı; kâh yeşilliklerin arasında birdenbire denize açılan manzaralar, kâh çocuk sesleri ile Kur’an nağmelerinin taştığı sıbyan mektepleri, kâh muntazam vuruşlarla bakır veya demir döven çekiç seslerinin duyulduğu karanlık atölyeler, kâh kırlangıç yuvası gibi geçmişin birçok faciasını yaşamış yüksek evler... Bu şehrin dilleri ve dinleri farklı insanları, bu küçük tatlardan büyük mutluluklar çıkarmasını bilirdi.
Bu parçaya verilebilecek en uygun başlık aşağıdakilerden hangisidir?
Selanik ve Milliyetçilik
Selanik ve Kültürel Zenginlik
Selanik ve Milli Mücadele
Selanik’in Jeopolitik Konumu
Fransız İhtilali’nden sonra ortaya çıkan düşünce akımlarından etkilenen Balkan milletleri 1800’lü yıllardan itibaren Osmanlı egemenliğine karşı isyanlar çıkartarak bağımsızlık çabası içerisine girmişlerdir.
Bu durum Fransız İhtilali'nin getirdiği hangi düşünceyle ilgilidir?
Milliyetçilik
Laiklik
Sömürgecilik
Demokrasi
13 Nisan 1909’da Meşrutiyet rejimine karşı çıkarılan 31 Mart isyanı Selanik’te oluşturulan ve İttihat Terakki Cemiyeti’nin desteklediği Hareket Ordusu’nun İstanbul’a gelmesiyle bastırılmıştır. İttihat ve Terakki Cemiyeti bu isyana destek verdiğini ileri sürerek II. Abdülhamit’in tahtan indirilmesini sağlamış ve V. Mehmet Reşat padişah olmuştur.
Bu bilgiler dayanılarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
Hareket Ordusu yenilikleri korumada etkin bir rol oynamıştır.
Osmanlı ordusunda yaşanan politik çekişmeler sona ermiştir.
İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin gücü ve etkinliği artmıştır.
Meşrutiyet rejimi varlığını sürdürmeyi başarmıştır.
XIX. yüzyılda Avrupalı devletlerden yüksek faizle
borç alınarak giderler karşılanmaya çalışıldı. İlk
kez Kırım Savaşı sırasında alınan borçlar yanlış
alanlarda kullanıldı. Devlet, otuz yıl içinde borçlarının
faizini dahi ödeyemez hâle gelerek iflas etti. Bunun
üzerine alacaklı devletler Düyun-u Umumiye adında
uluslararası bir teşkilat kurarak Osmanlı gelir
kaynaklarının büyük bir kısmına el koydu.
Buna göre Osmanlı Devleti ile ilgili;
I. İç işlerine müdahale edilmiştir.
II. Ekonomik sıkıntılar yaşamaktadır.
III. Gelirlerinde artış olmuştur.
IV. Egemenlik hakları kısıtlanmıştır.
yargılardan hangilerine ulaşılabilir?
I. ve II.
III. ve IV.
I., II. ve IV.
I., II., III. ve IV.
İtalya ile Osmanlı Devleti arasında imzalanan
Uşi Antlaşması’nın;
• Trablusgarp ile Bingazi İtalya’ya verilecek,
• Oniki Ada geçici olarak İtalya’ya verilecek,
• Trablusgarp halkı dini bakımdan halifeye bağlı
kalacak
maddelerine göre Osmanlı Devleti ile ilgili
aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
Egemenlik alanı genişlemiştir.
Adalarını koruyacak güçte değildir.
Trablusgarp halkı ile kültürel bağları sürdürmeyi
amaçlamaktadır.
Toprak kaybetmiştir.
Osmanlı Devleti’ndeki bazı aydınlar, “Gayrimüslimlerin
Osmanlı Devleti’nden ayrılmaması için kültür,
yönetim, hukuk ve toplumsal alanda Avrupa devletleri
gibi modern bir devlet olursa, ülke içindeki gayrimüslimler
ayrılık fikrinden vazgeçeceklerdir. Böylece
devletin dağılması önlenmiş olacaktır.” görüşünü savunmuşlardır.
Osmanlı Devleti’ni içinde bulunduğu zor
durumdan kurtarmak isteyen aydınların ortaya
koydukları bu fikir akımı aşağıdakilerden
hangisidir?
Osmanlıcılık
Ümmetçilik
Batıcılık
Türkçülük
19. yüzyılın ikinci yarısında siyasi birliklerini
sağlamayı başaran İtalya ve Almanya, dünya güçler
dengesini değiştirmiştir. Avrupa’nın büyük devletleri
bu yeni tehditlere karşı birlikte hareket etme yoluna
gitmiştir.
Verilen bilgilerden çıkarılabilecek sonuç
aşağıdakilerden hangisidir?
İngiltere Almanya ile anlaşmıştır.
Avrupa’da egemen güç değişmiştir.
Avrupa’da çıkar ortaklıkları kurulmuştur.
Dünya savaşsız bir döneme girmiştir.
Osmanlı Devleti 19. yüzyıla önemli toprak kayıpları
yaşayarak girmiştir. Denge politikası izleyerek ayakta
kalmaya çalışan Osmanlı Devleti siyasi, askeri,
sosyal ve ekonomik bakımdan oldukça zayıflamıştır.
Bu olumsuzlukların yanı sıra başka sorunlarla da
karşı karşıya kalmış ve Fransız İhtilali’nin getirmiş
olduğu milliyetçilik akımının etkisiyle devletin içindeki
azınlıklar isyan etmişlerdir. Bu isyanlar Osmanlı
Devleti’nin dağılma sürecini hızlandırmıştır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi Osmanlı
Devleti’nin dağılma sürecine girmesinde etkili
olmamıştır?
Ekonomik sıkıntılar
Toprak kayıpları
Milliyetçilik akımı
Denge politikası
Coğrafi keşiflerden sonra ‘’ Artık tüm dünyanın
ürünleri, zenginlikleri yeni ticaret yollarından batıya
akarken, Afrika yoksullaşıyordu.’’
diyen bir tarihçi aşağıdaki kavramlardan hangisine
işaret etmektedir?
Küresel ticaret
Kültürel etkileşim
Adalet
Sömürgecilik
Fransız ihtilali sonrası başlayan milliyetçilik akımının
etkisiyle Osmanlı Devleti’nde yaşayan azınlıklar
bağımsızlık talebiyle Osmanlıya karşı isyan
hareketlerini başlatmışlardır. Osmanlı Devleti’nde
ise devlet adamları azınlıkların bu ayrılıkçı tutumuna
karşı farklı dönemlerde bazı önlemler alarak
azınlıkların ayrılmasını önlemeyi amaçlamıştır.
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti’nin
azınlıklara karşı aldığı önlemler arasında
gösterilemez?
Düyun-u Umumiye’nin kurulması
Meşrutiyetin ilanı
Tanzimat Fermanı
Islahat Fermanı
Osmanlı Devleti, kuruluşundan 18. yüzyıla kadar
dünya devletleri arasındaki güçlü konumunu ve
üstünlüğünü sürdürmeyi başardı fakat bu yüzyıldan
sonra hem devlet içindeki hem de Avrupa’daki değişikliklerin etkisiyle gücünü kaybetmeye başladı.
Ülkenin kötü yönetilmesi, üst üste yaşanan toprak
kayıpları ve Avrupa’daki teknolojik gelişmelerin
yeterince takip edilmemesi gibi olaylar Osmanlı
gibi büyük bir devletin yıkılma sürecini daha da
hızlandırdı.
Verilen metinde, Osmanlı Devleti’nin yıkılış
sürecini hızlandıran olaylar arasında
aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
Avrupa’daki gelişmelere kayıtsız kalınması
Ordudaki siyasi görüş ayrılıkları
Ülke yönetimindeki bozulma
Toprak kayıplarının artması
Trablusgarp Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin oldukça
zayıfladığının anlaşılması, Balkan devletlerini
cesaretlendirmişti. Bütün bu gelişmeler üzerine
Yunanistan, Sırbistan, Karadağ ve Bulgaristan ittifak
yaparak 1912 yılı Ekim ayında Osmanlı Devleti’ne
karşı saldırıya geçti ve I. Balkan Savaşı başladı.
Verilen bilgiye göre aşağıdakilerden hangisine
ulaşılamaz?
Trablusgarp Savaşı Osmanlı Devleti’nin askeri
durumunu göstermiştir.
Savaş Balkan Devletleri ile Osmanlı Devleti
arasında olmuştur.
Birden fazla devlet Osmanlı Devleti’ne savaş
açmıştır.
I. Balkan Savaşı’nda Almanya, Osmanlı
Devleti’nin yanında yer almıştır.
“Avrupa’daki ulusçu akımların da etkisiyle
Osmanlı’daki azınlıkların milliyetçi ayaklanmalarına
karşı tepki olarak doğmuş düşünce akımıdır.”
Bu açıklamayı yapan bir tarihçi aşağıdaki fikir
akımlarından hangisinden bahsetmektedir?
Ümmetçilik
Osmanlıcılık
Türkçülük
Batıcılık
Ziya Gökalp, Yusuf Akçura, Gaspıralı İsmail ve
Mehmet Emin Yurdakul gibi aydınların savunduğu bu
fikir akımına göre Osmanlı Devleti dini, dili, soyu ve
ülküsü bir olan topluma dayanarak ayakta kalabilirdi.
Türkçülük akımı, Osmanlı yönetimi altında yaşayan
Türklere millî bilinç kazandırmayı amaçlamıştır.
Bu bilgide Türkçülük akımı ile ilgili aşağıdaki
sorulardan hangisinin cevabı yoktur?
Hangi dönemde etkisini yitirmiştir?
Osmanlı Devleti nasıl kurtarılabilirdi?
Kimler tarafından savunulmaktadır?
Ortaya çıkış amacı nedir?
1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanının bazı
maddeleri şunlardır:
• Müslüman ve Hristiyan bütün tebaanın ırz,
namus, can ve mal güvenliğinin sağlanması
• Vergilerin, kanunlarla tayin edilmiş usullere göre
alınması
• Bir kimsenin suçundan dolayı onun varisleri,
çoluğu çocuğu sorumlu değildir.
Buna göre Tanzimat Fermanında aşağıdaki
ilkelerden hangisine yer verilmemiştir?
Ceza sorumluluğunun şahsiliği
Kişi dokunulmazlığı
Vergide kanunilik
Hak arama hürriyeti
Tilbe öğretmen öğrencilerine Atatürk’ün doğup ilk çocukluk yıllarını geçirdiği şehir olan Selânik’e gezi düzenlemiştir.
Gezi dönüşü okulda öğrencilerinin gezideki yerlerden
hangilerini hatırladığını sorunca bazı öğrenciler
cevapları vermişlerdir:
Burcu: Aziz Dimitrious Kilisesi ve Kutsal Havariler
Tapınağı
Pınar: Selânik Yahudi Müzesi ve İtalyan Sinagogu
Merve: Alaca İmaret Camisi
Öğrencilerin verdiği cevaplara göre Selanik ile
ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Ticaret yolları üzerinde olması
Modernleşmeye öncü olması
Çok kültürlü olması
Liman şehri olması
“Eğer hitabet hocamız imdadıma yetişmeseydi, ben
de şair olup çıkacaktım çünkü hevesim vardı. Asım
Efendi bir gün beni çağırdı: “Bak oğlum Mustafa dedi,
şiiri filan bırak. Bu iş senin iyi asker olmana mani olur.
Diğer hocalarınla da konuştum. Onlar da benim gibi
düşünüyorlar. Sen Naci’ye bakma, o hayalperest bir
çocuk. İleride belki iyi bir şair ve hatip olabilir fakat
askerlik mesleğinde katiyen yükselemez.” Hocamın
ne kadar haklı olduğunu hadiseler ispat etti. Çok
arzu ettiği hâlde Naci, Erkânıharp (kurmay) zabiti
olamadı.”
Metne göre yakın arkadaşı Ömer Naci, Mustafa
Kemal’i hangi alanda etkilemiştir?
Geometri
Felsefe
Edebiyat
Matematik
Avrupalı devletlerin gerçekleştirdiği Coğrafi
Keşifler’den sonra Akdeniz limanlarındaki ticaret Atlas
Okyanusu kıyısındaki limanlara kaymıştır. Gümrük
geliri kaybına uğrayan Osmanlı Devleti, Akdeniz
ticaretini yeniden canlandırmak için bazı Avrupalı
Devletlere ticari ve hukuki kolaylıklar sağlamıştır.
Buna göre aşağıdaki sonuçlardan hangisine
ulaşılabilir?
Avrupalı devletler tarafından Osmanlı Devleti’ne
kapitülasyonlar verilmiştir.
Avrupa’da yaşanan gelişmeler Osmanlı
Devleti’ni ekonomik yönden olumsuz
etkilemiştir.
Coğrafi Keşifler ’in temel sonuçları askeri ve
siyasi alanda görülmüştür.
Avrupalı devletler Osmanlı Devleti karşısında
geri kalmıştır.
Mustafa Kemal’in Harp Akademisinde aldığı eğitim,
onun hem vatan, millet ve Türklük fikirlerinin olgunlaşmasında hem de Batı’ya dönük “çağdaşlaşma”
düşüncelerinin gelişmesinde önemli bir etkiye sahiptir.
Buna göre, Harp Akademisinde aldığı eğitim,
Mustafa Kemal’in kişilik özelliklerinden hangilerinin
gelişmesine katkı sağlamıştır?
Vatan ve millet sevgisi - İnkılapçılığı
İleri görüşlülüğü – Çok yönlülüğü
Açık sözlülüğü - İdealistliği
Milliyetçiliği - Kararlılığı
Okuldaki ikinci yılında öğretmenlerinden Yüzbaşı
Mustafa, ona sevgi ve yakınlık göstermiştir. Onu
yardımcı öğretmen yaparak alt sınıflarla ilgilenmeyle
görevlendirmiştir, aynı zamanda Mustafa kendi
sınıfının da müzakerecisidir. Onu kendisinden ayırmak
için de olgun anlamına gelen ikinci bir isim olarak ona
Kemal ismini vermiştir. Bu durum sonrasında o, artık
Mustafa Kemal olarak tanınacaktır.
Yukarıdaki metinde Mustafa’nın hangi kişilik
özelliğine değinilmemiştir?
Sorumluluk sahibi olmak
İleri görüşlülük
Çok yönlülük
Liderlik
Kolağası Mehmet Tevfik Bey değerli ve milliyetçi bir
Türk subayıydı. Türk tarihini iyi biliyor ve öğrencilerine
tarih zevkini veriyordu. Mustafa Kemal, Türk tarihini bütün genişliği ve derinliği ile kavramış olan hocasından daima saygı ile söz etmiştir. “Mehmet Tevfik Bey’e minnet borcum vardır, bana yeni bir ufuk açtı.” demiştir.
Mustafa Kemal’in, Kolağası Mehmet Tevfik Bey’e
duyduğu minnetin gerekçesi aşağıdakilerden
hangisi olabilir?
İleriyi görebilmesini sağlaması ve bakış açısını
genişletmesi
Akılcı ve bilimsel bir düşünce yapısı
kazandırması
İyi bir asker olarak yetişmesini sağlaması
Kültürüne olan bağlılığını güçlendirmesi
Mustafa Kemal, vatan ve millet sevgisinin
oluşmasında Namık Kemal'den; hak, adalet ve
özgürlük kavramlarında Tevfik Fikret’ten; Türk
Milliyetçiliği duygusunda Ziya Gökalp’ten; milli kültür,
milli birlik konularında ise Mehmet Emin Yurdakul’dan
etkilenmiştir. Ayrıca Aydınlanma Çağı düşünürlerinin
eserlerini okuyarak demokrasi, özgürlük, eşitlik,
hukukun üstünlüğü gibi kavramları öğrenme fırsatı
bulmuştur.
Verilenlere göre Mustafa Kemal ile ilgili aşağıdaki
hangi bilgiye ulaşılamaz?
Fikir hayatının oluşmasında Türk ve yabancı
düşünürlerin etkisi vardır.
Ziya Gökalp milliyetçilik duygularının
oluşmasında etkili olmuştur.
Vatan sevgisi konusunda Namık Kemal’den
etkilenmiştir.
En fazla Tevfik Fikret’ten etkilenmiştir.
Mustafa Kemal yabancı yazarların fikirlerinden
de istifade etmiştir. Özellikle Fransız İhtilali’ne
zemin hazırlayan Montesquieu ve J.J. Rousseau’nun fikirleri Mustafa Kemal üzerinde etkili olmuştur. Mustafa Kemal “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.” sözünü Rousseau’dan esinlenerek söylemiştir.
Buna göre Fransız yazarların Mustafa Kemal’i
aşağıdaki hangi alanda etkilediği söylenebilir?
Kültürel
Siyasi
Askeri
Hukuki
“Vatan Yahut Silistre” Namık Kemal’in yazdığı ve
o dönem büyük etkiler bırakan bir tiyatro eseriydi.
Bu eserden sadece halk değil, Mustafa Kemal gibi
aydın gençler de etkilenmişti.
Buna göre Mustafa Kemal’in bu eserden
aşağıdaki hangi konuda etkilenmiş olması
beklenmez?
Milli bağımsızlık
Azınlık hakları
Vatan sevgisi
Milliyetçilik
Harp Akademisinden mezun olan Mustafa Kemal,
ilk görev yeri olan Şam’a atandı. Burada Vatan ve
Hürriyet Cemiyeti’ni kurdu. Manastır’a atandıktan
sonra İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne katıldı. 1913
yılında Sofya askeri ataşesi olarak atandı. Burada
Osmanlı'nın Batı karşısında geri kalmasının
sebeplerini araştırdı.
Bu metne göre Mustafa Kemal ile ilgili aşağıdakilerden
hangisi söylenemez?
İçinde yer aldığı cemiyetlerin kurucusudur.
Ülke sorunlarına karşı duyarlıdır.
Teşkilatçı ve lider bir yapıya sahiptir.
Farklı şehirlerde görev yapmıştır.
İkinci Meşrutiyet’in ilanından sonra, Meşrutiyet
yönetimine karşı çıkanların ve İstanbul’daki ordu
mensuplarının da içinde yer aldığı 31 Mart Olayı (13
Nisan 1909) olarak bilinen bu isyanı bastırmak için Selânik’te “Hareket Ordusu” hazırlandı. Komutanlığını Mahmut Şevket Paşa’nın yaptığı bu ordunun kurmay başkanlığını ise Mustafa Kemal üstlendi. Mustafa Kemal, Selânik’te bu ordunun kuruluşunda yer almış ve aynı zamanda bu orduya Hareket Ordusu adını da vermişti. Bu ordunun İstanbul’da uygulayacağı planları ve bildiriyi de hazırladı. Hareket Ordusu İstanbul’a ulaştıktan sonra
kısa sürede duruma hâkim oldu, isyanı bastırdı.
Bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangisine
ulaşılamaz?
31 Mart Olayı, Osmanlı Devleti’nde yönetime
karşı yapılan ilk isyandır.
Mustafa Kemal isyanın bastırılmasında önemli
bir rol almıştır.
Mustafa Kemal ülke sorunlarına kayıtsız
kalmamıştır.
Hareket Ordusu’nun merkezi Selânik’tir.
Mustafa Kemal 31 Mart Vakası’ndan sonra İttihat
ve Terakki Cemiyeti üyelerinin aynı zamanda ordu
mensubu olması üzerine şu sözleri söylemiştir:
“Ordu mensupları cemiyet içinde kaldıkça millete
dayanan bir parti kuramayız. Orduyu da zaafa
uğratırız.”
Mustafa Kemal’in verilen sözünden hareketle
ordu ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi
çıkarılabilir?
Silahların modernleştirilmesi
Asker sayısının artırılması
Savaş gücünü arttırması
Siyasetten ayrılması
“Vatan mutlaka selamet bulacak. Millet mutlaka
mesut olacaktır çünkü kendi selametini, kendi
saadetini, memleketin ve milletin selamet ve saadeti
için feda edebilen vatan evlatları çoktur.”
Mustafa Kemal’in bu sözü;
I. Bağımsızlığa olan inancı
II. Vatan ve millet sevgisi
III. Teşkilatçılık
kişilik özelliklerinden hangilerini yansıtır?
I. ve II.
I. ve III.
II. ve III.
I., II. ve III.
Sosyal bilgiler öğretmeni;
“Büyük bir lider, başarılı bir devlet adamı olan Mustafa Kemal'in Millî Mücadele'nin lideri olmasında 1919'a kadar bulunduğu görevler ve edindiği askerî becerilerin etkisi büyük olmuştur.” diye belirtmiştir.
Öğretmenin bu açıklamasına aşağıdakilerden
hangisi örnek gösterilemez?
Trablusgarp halkını İtalyan işgaline karşı
örgütlemiştir.
Sofya Askerî Ataşeliği görevini başarıyla
yürütmüştür.
Büyük Millet Meclisi’ni açmıştır.
Vatan ve Hürriyet Cemiyeti'ni kurmuştur.
Fransız İhtilali ile yayılan “her ulusun kendi geleceğine kendisinin karar vermesi” düşüncesi imparatorlukların içerisinde yaşayan ulusların harekete geçmesine neden olmuştur. Bunun yanı sıra Sanayi İnkılabı sonrasında yeni sömürgeler elde etmek isteyen devletler birbirleriyle mücadele etmeye başlamış, bloklaşmaya ve silahlanmaya önem vermişlerdir.
Bu gelişmelerin aşağıdakilerin hangisinin yaşanmasında etkili olduğu söylenemez?
Büyük bir dünya savaşının çıkmasında
Ham madde ve pazar elde etme yarışının hızlanmasında
Sosyal ve ekonomik sorunların sona ermesinde
Yeni grupların ve ittifakların kurulmasında
• İngiltere ve Almanya arasında ham madde ve pazar elde etme mücadelesinin yaşanması
• Fransa’nın daha önce Almanya’ya kaptırdığı Alsas-Loren Bölgesi’ni geri almaya çalışması
• Rusya’nın Balkanlarda uygulamaya çalıştığı bütün Slavları bir çatı altında toplama çalışmasına Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun karşı çıkması
• İtalya’nın Akdeniz’e egemen olmak istemesi ve Roma İmparatorluğu’nu yeniden kurmaya çalışması
Avrupa'da XX. yüzyılda görülen bu durumun;
I. Devletler arasında bloklaşmaların başlaması,
II. Silahlanma yarışının hızlanması,
III. Ekonomik rekabetin sona ermesi
gelişmelerinden hangilerinin yaşanmasında etkili olduğu savunulabilir?
Yalnız I.
Yalnız III.
I. ve II.
II. ve III.
Almanya, Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’ni kendi yanında görmek istiyordu. Osmanlının savaşa girmesiyle Ruslara ve İngilizlere karşı yeni cepheler açılacak ve Almanya’nın yükü hafifleyecekti. İngiltere’nin Uzak Doğu’daki sömürgeleriyle bağlantısı kesilecek ve Rusya’ ya yardıma gidemeyecekti. Ayrıca halifenin cihat çağrısıyla İngiliz sömürgesi altındaki Müslümanlar Osmanlı Devleti adına savaşacak ve İngiltere’yi zor durumda bırakabileceklerdi.
Bu bilgilere göre Almanya Osmanlı'nın;
I. Coğrafi konumu,
II. Dini gücü,
III. Sınırlarının genişliği
özelliklerinden hangilerinden yararlanmak istemiştir?
Yalnız I.
Yalnız III.
II. ve III.
I., II. ve III.
Avusturya – Macaristan İmparatorluğu’nun temel hedefi Osmanlı Devleti’ni Avrupa’dan çıkarmak, Balkanlara hakim olmak, Ege Denizi’ne inmektir. Çok uluslu bir yapıya sahip olması ve Rusya’nın Panslavist politikaları devletin toprak bütünlüğünü tehdit ediyordu.
Bu bilgilere göre Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ile ilgili olarak hangi sonuç çıkarılamaz?
Rusya ile çıkar çatışması yaşamıştır.
Ulaşmak istediği hedefler vardır.
Ticarette güçlenmek istemektedir.
Milliyetçilik akımından olumlu yönde etkilenmiştir.
İtilaf ve İttifak devletleri arasında yaşanan ve dört yıl süren savaşın başlamasına yol açan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Osmanlı Devleti’nin Rus limanlarını bombalaması
Almanya’nın ABD ticaret ve yolcu gemilerini batırması
Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun veliahtının Sırplı bir öğrenci tarafından öldürülmesi
Fransa’nın Alsas Loren Bölgesi’ni Almanya’dan geri almaya çalışması
Yukarıda verilen durum-sonuç ilişkilendirmesine göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Devletler dış politikada birlikte hareket etmiştir.
Siyasi olayların sonuçları askeri olaylarla desteklenmiştir.
Bulgaristan ekonomik yönden güçlü bir devlet konumundadır.
Bir olayın sonucunda farklı olaylar ortaya çıkmaktadır.
– Ruslardan Muş ve Bitlis’i geri alması
– Şam’da Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’ni kurması
– Trablusgarp’ta halkı örgütlemesi
Yukarıda verilen olaylar ve Mustafa Kemal'in kişilik özellikleri eşleştirildiğinde, hangi seçenek dışarda kalır?
Liderlik
Siyaset
Diplomasi
Askerlik
İtilaf Devletleri Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti’nin tarafsız kalmasını istiyorlardı. Çünkü Osmanlı Devleti’nin savaşa girmesiyle yüklerinin artacağını ve savaşın geniş bir alana yayılarak uzayacağını düşünüyorlardı.
Bu bilgilere bakılarak itilaf Devletlerinin tutumu ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılabilir?
Çıkarları doğrultusunda hareket etmektedirler.
Osmanlı ile ekonomik çıkarlarını düşünmektedirler.
Savaşı kazanacaklarına kesin gözüyle bakmaktadırlar.
Asker ve silaha ihtiyaç duymaktadırlar.
Kutü’l Amare Cephesi var olma mücadelesinin verildiği yerdir. Bağdat, İngiliz işgalinden kurtulmuş, Türk askeri 10 bin şehit ve binlerce yaralı vermiştir. Esir alınan İngiliz generali Townshend hatıraların da şunları ifade eder: “Osmanlı askerleri dini değerlere ve vatan toprağına çok önem vermektedir. Balkan Muharebeleri sırasında bu askerlerin dini duyguları zayıflatılmış, dini eğitimlerine önem verilmemişti. Aldıkları mağlubiyetin sebebi bundan kaynaklanıyordu. Bizim karşımıza gelen Osmanlı askerleri dini bakımdan mükemmel yetiştirilmişti. Vatanın bir parçası olarak kabul ettikleri yerleri kahramanca savundular bu bakımdan bizi mağlup ettiler. Dini duyguları sağlam olan bu askerlere karşı savaş kazanmak mümkün değildir.”
Bu bilgilere İngiliz generalin Türk ordusunun en çok hangi iki özelliğini vurgulamıştır?
İnanç ve vatanseverlik
Milliyetçilik ve bağımsızlık
Teşkilatçılık ve sabırlılık
Savaşçılık ve gözükaralık
İtilaf Devletleri donanmasını boğazda görünce Mustafa Kemal, “Geldikleri gibi giderler.” demiştir.
Mustafa Kemal’in bu sözüne bakılarak;
I. halkın desteğine inandığı,
II. kararlı ve inançlı bir kişiliğe sahip olduğu,
III. bağımsızlığa önem verdiği
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
Yalnız I.
I. ve II.
II. ve III.
I., II. ve III:
Mondros Ateşkes Anlaşması’nda “İtilaf Devletleri güvenliklerini tehdit eden herhangi bir durum halinde istedikleri bölgeleri işgal edebilecek” olması aşağıdakilerden hangisini gösterir?
İtilaf Devletleri’nin manda politikası izlediğini
Türklerin ulusal bağımsızlık hareketinin önüne geçildiğini
Wilson İlkelerinin uygulandığını
Osmanlı toprak bütünlüğünü tehdit altına girdiğini
Mustafa Kemal’in Mondros Ateşkes Antlaşması ile ilgili değerlendirmesine bakarak, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
Osmanlı Devleti resmen sona ermiştir.
Osmanlı toprak bütünlüğünün bozulmasına zemin hazırlamıştır.
Osmanlı Devleti 1. Dünya Savaşı’nda yenilmiştir.
Antlaşma, Osmanlı Devleti’nin aleyhinedir.
“Hükümet haberleşmesi dışında tüm telsiz, telgraf kablolarının denetimi İtilaf Devletlerine geçecektir.”
Mondros Ateşkes Antlaşması’nın yukarıdaki maddesine bakarak, İtilaf Devletlerinin;
I. işgallerin duyulmasını engellemek,
II. Osmanlı Devleti’ni savunmasız bırakmak,
III. ulaşımı kontrol etmek
amaçlarından hangilerine daha çok ulaşmak istedikleri söylenebilir?
Yalnız I.
Yalnız II.
I. ve II.
II. ve III.
Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra Osmanlı ülkesinde başlayan işgallerin Türk halkı tarafından kabul edilmediğine aşağıdakilerden hangisi kanıt olarak gösterilebilir?
Kuvayimilliye'nin ortaya çıkması
Azınlık cemiyetlerinin kurulması
İzmir’in işgal edilmesi
İstanbul Hükümeti’nin Sevr Antlaşması’nı kabul etmesi
