Mustafa Kemal’in doğduğu Selânik, önemli bir liman

şehri olmanın yanında demir yolu ile de Belgrad,

Manastır ve İstanbul gibi önemli şehirlere bağlanmaktaydı.

Avrupa’da çıkarılan gazete, dergi ve kitaplardaki

fikirler çok uluslu yapıya sahip olan Selânik

üzerinden Osmanlı ülkesine yayılıyordu.

Selanik şehrinin bu özelliklerinin;

I. Batı ülkeleriyle etkileşim yaşanması

II. Şehrin sosyal ve kültürel yönden gelişmesi

III. Avrupa’daki gelişmelerin yakından takip edilmesi

durumlarından hangilerine ortam hazırladığı

söylenebilir?

Fransız İhtilali ile birlikte hürriyet, eşitlik, adalet ve milliyetçilik gibi fikirler dünyaya yayıldı. Özellikle milliyetçilik

fikri çok uluslu imparatorlukları olumsuz etkiledi.

Bu fikrin en fazla etkilediği devletlerden biri Osmanlı

Devleti oldu. Milliyetçilik fikrinden etkilenen azınlıklar,

Avrupalı devletlerin de kışkırtmasıyla isyan etmeye

başladılar. Sırplarla başlayan isyanlar diğer azınlıklara

yayıldı. İsyanların etkisi devletin özellikle Doğu

Avrupa ve Balkan topraklarında daha yıkıcı oldu. İsyanlar

sonucunda Balkanlarda huzur bozuldu.

Verilen bilgide Fransız İhtilali’nin Osmanlı Devleti

üzerindeki hangi etkisine doğrudan vurgu

yapılmıştır?

“Mustafa Kemal’in öğrenim hayatında etkisi altında

kaldığını söylediği bir başka öğretmeni, Manastır

Askeri İdadisinde tarih dersleri veren Topçu Kolağası

Mehmet Tevfik Bilge’dir. Mustafa Kemal’in, “Kendisine

minnet borcum var, bana yeni bir ufuk açtı.”

dediği Mehmet Tevfik, derslerinde Fransız Devrimi

ile diğer devrimlerden ve düşünce hareketlerinden

söz ettiği gibi genç öğrencisinde tarihe karşı sevgi

ve ilgi de uyandırmıştı.”

(Şerafettin Turan, Atatürk’ün Düşünce

Yapısını Etkileyen Olaylar s.6)

Buna göre Mustafa Kemal’in tarih öğretmenine

beslediği şükran ve minnetin sebebi olarak;

I. Millî tarih bilinci oluşturması

II. Düşünce yapısına katkı sağlaması

III. Askerî yeteneğini geliştirmesi

hangisi ya da hangileri gösterilebilir?

Sömürge yarışında geride kalan İtalya, gelişen sanayisine

ham madde ve pazar bulabilmek için Osmanlı

Devleti’nin Kuzey Afrika’daki toprağı Trablusgarp’a

saldırdı. Trablusgarp’a ordu ve donanma gönderebilecek

durumda olmayan Osmanlı Devleti, aralarında

Mustafa Kemal’in de bulunduğu bazı subayları gizlice

bölgeye gönderdi. Bu subaylar yerli halkı örgütleyerek

İtalyanlara karşı direnişe geçirdiler. Derne ve

Tobruk’ta uygulanan bu taktik başarılı oldu. İtalyanlar

sahil şeridinden öteye geçemediler.

Bu bilgilerden aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılamaz?

İttihat ve Terakki Cemiyetinin çalışmaları sonucunda

Padişah İkinci Abdülhamid, 23 Temmuz 1908’de

meşrutiyeti yeniden ilan etmek zorunda kaldı. 13

Nisan 1909’da İstanbul’da meşrutiyet yönetimine

son vermek amacıyla “31 Mart Olayı” olarak bilinen

bir isyan çıktı. Bu isyanı bastırmak için Selanik’te

hazırlanan ve ismini Mustafa Kemal’in verdiği “Hareket

Ordusu” kuruldu. Bu ordu İstanbul’a gelerek

ayaklanmayı bastırdı. İstanbul’da düzen yeniden

sağlanarak meşrutiyet yönetimi korundu. Mustafa

Kemal, sadece isyanın bastırılmasında değil; ordunun

kurulması, hareketin planlanması ve ordunun

İstanbul’a gelmesinde önemli rol oynadı.

Bu bilgilerden Mustafa Kemal’in;

I. İnkılapçılık

II. Teşkilatçılık

III. Vatanseverlik

kişilik özelliklerinden hangileri çıkarılabilir?

Yukarıda Mustafa Kemal’in düşüncelerinin oluşumuna

etki eden yerli aydınlarla ilgili bazı bilgiler verilmiştir.

Verilen bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi bu

fikir adamlarının Mustafa Kemal’e sağladığı kazanımlardan

biri olamaz?

Mustafa Kemal;

• 1910 yılında orduyu temsilen Pikardie’de yapılacak

askeri manevraları izlemek amacıyla Fransa’ya gitmiştir.

• Balkan Savaşları sonrasında 1913 yılında Sofya

Ataşemiliterliğine atanmıştır.

Bu bilgilere göre Mustafa Kemal’in resmi görevlerle

Avrupa’da bulunmasının aşağıdakilerden

hangisine ortam hazırladığı savunulabilir?

Aşağıda Mustafa Kemal’in öğrenim hayatıyla ilgili kendi anlatımı verilmiştir. “Mahallemizde Binbaşı Kadri Bey adında bir komşumuz oturuyordu. Oğlu Ahmet askerî rüştiyeye devam ediyor ve okul elbiselerini giyiyordu. Onu gördükçe ben de böyle elbise giymeye hevesleniyordum. Sonra sokaklarda subaylar görüyordum. Onların derecesine ulaşmak için takip edilmesi gereken yolun askerî rüştiyeye girmek olduğunu anlıyordum. O sırada annem Selanik’e gelmişti. Askerî rüştiyeye girmek istediğimi söyledim. Annem askerlikten pek korkardı. Asker olmama karşı çıktı. Giriş sınavı zamanı gelince ona sezdirmeden sınavı verdim

ve askerî rüştiyeye kaydoldum. Böylece anneme karşı bir oldubitti yaptım.”

Buna göre Mustafa Kemal’in Selanik Mülkiye Rüştiyesinden ayrılarak Selanik Askeri Rüştiyesine geçmesinde;

I. Yaşadığı çevreden etkilenmesi

II. Kararlı bir kişilik yapısına sahip olması

III. Annesinin istekleri

IV. Öğretmenlerinin yönlendirmesi

faktörlerinden hangisi ya da hangileri etkili olmuştur?

Kalabalık nüfusu, yer altı ve yer üstü kaynaklarıyla

Avrupalı devletler için iyi bir ham madde ve pazar

kaynağı olarak görülen Osmanlı Devleti, kapitülasyonlar

nedeniyle pazarlarını Avrupa mallarına karşı

koruyamadı. Zamanla Batılı devletlerden borç

almak zorunda kaldı. Büyük oranda israf edilen bu

borçlar ve borçların faizleri ödenemeyince 1881’de

“Düyun-u Umumiye” adını taşıyan uluslararası bir

teşkilat oluşturuldu. Osmanlı gelir kaynaklarının büyük

bir kısmına el koyan bu teşkilat, vergileri topluyor

ve alacaklı devletler arasında paylaştırıyordu.

Bu durumun, aşağıdakilerden hangisine ortam

hazırladığı söylenebilir?

Mustafa Kemal Trablusgarp’ta yurt savunmasına

dair ilk tecrübesini ve ilk askerî başarısını yaşamış,

bu tecrübesini Çanakkale Savaşı’na ve Millî Mücadele’ye

de aktarmıştır.

Yalnızca bu bilgiye göre, Mustafa Kemal ile ilgili;

I. Başarılı bir askerlik hayatı bulunmaktadır.

II. Vatansever bir kişiliğe sahiptir.

III. Kazandığı başarılar sayesinde askeri kıdem ve

rütbesi artmıştır.

yargılarından hangisi ya da hangilerine ulaşılabilir?

Balkan Savaşları sonucunda Balkanlardaki altı yüz

yıllık Türk hakimiyeti sona erdi. Osmanlı Devleti’nin

Balkan Savaşlarında küçük Balkan devletlerine yenilmesi

devletin itibarını hem içte hem dışta önemli

ölçüde azalttı. Kaybedilen Balkan topraklarından

Anadolu’ya büyük bir göç dalgası yaşandı.

Buna göre, Balkan Savaşlarının Osmanlı Devleti

açısından;

I. Siyasi

II. Sosyal

III. Askerî

alanlarından hangisi ya da hangilerinde olumsuz

sonuçlar ortaya çıkardığı söylenebilir?

Mustafa Kemal’in okumaya karşı büyük bir ilgisi vardı.

Yerli ve yabancı birçok fikir adamını okur ve onların

fikirlerini analiz ederdi. Kitapları okurken sayfa

kenarlarına notlar alır, kimi zaman kendi fikirlerini de

bu notların yanına yazardı. Mustafa Kemal yabancı

fikir adamlarının eserlerinden istifade edebilmek için

Fransızca öğrenmişti.

Bu bilgideki durum, Mustafa Kemal’i daha çok

hangi açıdan etkilemiştir?

Selanik Askerî Rüştiyesinde matematik öğretmeni

bir gün: ‘Aranızda kimler kendine güvenirse kalksın.

Onları müzakereci yapacağım.’ demişti. Ayağa öyle

öğrenciler kalktı ki bunları gören Mustafa, kendini

ortaya atmaya cesaret edemedi. Fakat içlerinden

birinin emri altına girecekti. Bu da ağırına gitti. Birden

kalktı: ‘Ben daha iyi yaparım.’ dedi ve yaptı. O

günden sonra sınıfının müzakerecisi oldu.”

(Falih Rıfkı Atay, Babanız Atatürk, s.10)

Buna göre, Selanik Askeri Rüştiyesinde yaşadığı

bu olay Mustafa Kemal’in;

I. Öz güvenli oluşu

II. Kararlılık

III. Liderlik

kişilik özelliklerinden hangisi ya da hangilerini

kazanmasında etkili olmuştur?

Mustafa Kemal’in okuyup etkilendiği düşünürlerden

biri “Vatan Şairi” olarak tanınan Namık Kemal’dir.

Vatan sevgisi ve hürriyet gibi konuları coşkun bir

şekilde işleyen Namık Kemal, genç Mustafa’nın kalbinde

vatan sevgisi ve hürriyet aşkı gibi duyguların

yerleşmesine yardımcı olmuştur.

Verilen bilgiden hareketle Namık Kemal, Mustafa

Kemal’i daha çok hangi açıdan etkilemiştir?

Mustafa Kemal, 31 Mart Olayı’ndan sonra ordu

mensuplarının siyasete karışmasının tehlikeli olacağını

ve bu durumun gelecekte, vatanın bekası için

tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini düşünüyordu. Bu

nedenle ordunun siyasetten uzak durması gerektiği

yönündeki düşüncelerini arkadaşlarıyla paylaşmıştı.

Nitekim Balkan Savaşları sırasında Mustafa Kemal’in

öngörüleri gerçekleşmiş ve ordumuz büyük

bir felaketle karşılaşmıştır.

Buna göre, Mustafa Kemal’in öngörülerinde haklı çıkması;

I. İleri görüşlülük

II. Örgütleyicilik

III. Mantıklılık

kişilik özelliklerinden hangisi ya da hangileri ile

açıklanabilir?

Mustafa Kemal, İstanbul Harp Okulunu bitirdikten sonra kurmay subay olmak için sınavlara hazırlanmıştır. Mustafa Kemal’in Arkadaşı Arif’in “Kurmay subaylık sınavını kazanamazsa ne yaparsın?” sorusuna, Mustafa Kemal “Seni

bilmem fakat ben mutlaka kurmay subay olacağım!”

şeklinde cevap vermiştir.

Bu durum;

I) İdealist

II) Kararlı

III) İnkılapçı

Mustafa Kemal’in yukarıda verilen kişilik

özelliklerinden hangileriyle ilgilidir?

● Sınıf çavuşu seçildi. Arkadaşlarıyla memleket

meselelerini değerlendirdikleri bir gazete çıkardı.

● Sıra arkadaşı Ömer Naci’den etkilenerek, edebiyata yöneldi.

● Sivil memur yetiştiren bu okuldan kısa bir süre

sonra kendi isteğiyle ayrıldı.

Yukarıda verilen durumlar Mustafa Kemal’in

okuduğu okullarla eşleştirildiğinde aşağıdakilerden

hangisi dışarıda kalır?