Sahip olduğumuz saç şekli, kulak memesinin ayrık veya yapışık olması, kan grupları gibi özelliklerimiz kalıtsal özellikler olup birini annemizden, diğerini babamızdan aldığımız alel (bir genin farklı çeşitleri) çifti ile kontrol edilir. Alel çifti yazılırken baskın olan alel büyük harfle, çekinik olan alel ise baskın alelin küçük harfiyle yazılır. Kalıtsal bir özellik bakımından aşağıda verilen üç durumdan birine sahip oluruz.

• AA: homozigot baskın

• Aa: heterozigot baskın

• aa: homozigot çekinik

İnsanda kıvırcık saç aleli, düz saç aleline baskın olduğuna göre;

düz saçlı bir anne ile heterozigot kıvırcık saçlı bir babanın doğabilecek çocuklarının saç şekli özelliği ile ilgili;

I. AA

II. Aa

III. aa genotiplerinden hangilerine sahip olması beklenemez?

Kalıtsal özelliklerimiz (saç şekli, kan grupları, kulak memesinin yapışık veya ayrık olması gibi) biri annemizden diğeri babamızdan aldığımız alel çifti ile kontrol edilir. Primer bağışıklık yetmezliği hastalığı, doğuştan gelen bir hastalık olup bağışıklık sistemini kodlayan genlerdeki bir hatadan kaynaklanmaktadır. Bu hastalığa sahip bireyler birçok hastalığa karşı savunmasız kalmaktadır. Bu konu ile ilgili araştırma yapan bir doktor açıklamasında “Akraba evliliği, primer bağışıklık yetmezliklerinin ortaya çıkmasında en önemli nedenlerden biridir. Akraba evliliği ile zararlı çekinik alellerin bir araya gelmesi çocukların doğuştan hasta olmasına neden oluyor.” demiştir. (Alel: Bir genin farklı çeşitleridir.)

Zeynep, yukarıda verilen haberde geçen ‘‘Akraba evliliği ile zararlı çekinik alellerin bir araya gelmesi çocukların doğuştan hasta olmasına neden oluyor’’ cümlesini okuduğunda,

I. Hastalığın ortaya çıkmasında, hastalığa yol açan alelin tek bir ebeveynden gelmesi yeterlidir.

II. Sağlıklı görünen anne babanın çocukları sağlıklı olmayabilir.

III. Tüm akraba evliliklerinde bu hastalık kesinlikle ortaya çıkar.

çıkarımlarından hangilerine ulaşabilir?

Dünya’nın yıllık hareketine bağlı olarak mevsimlerin başlangıcı yarım kürelere göre farklılık göstermektedir. Aynı şekilde bir

yarım kürede yılın en uzun gecesi yaşanırken diğer yarım kürede ise en uzun gündüz yaşanır.

Dünya’nın değişik bölgelerinde yaşayan Türk öğrenciler, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı için

Türkiye’ye gelmiştir. Birbirleriyle tanışan öğrencilerin yaşadıkları yer ile ilgili konuşmaları şu şekildedir:

Ekin: Yaşadığımız yerde 21 Aralık’ta yılın en uzun gündüzü yaşanır.

Elif: Benim yaşadığım yerde yıl boyunca daima 12 saat gece, 12 saat gündüz yaşanır.

Arda : Benim yaşadığım yerde ise 21 Haziran’da yaz mevsimi başlar.

Umut: Yaşadığım şehirde yılın yalnız iki gününde gece ve gündüz süreleri birbirine eşittir.

Bu bilgilere göre öğrencilerden hangisinin yaşadığı yer kesin olarak Kuzey yarım kürededir?

Efe, havanın yağışlı olmadığı ve sıcaklığın yüksek olduğu bir hafta Avustralya’nın Sidney şehrine gezi düzenlemek is-

temektedir. Bu amaçla Sidney’in iklim ve hava durumuna ait grafikleri incelemeye başlar. Ancak iklim grafiğinde Sidney,

haziran ayında yağışsız görünürken hava durumu grafiğinde bu ayın ilk haftası yağışlı görünmektedir.

Buna göre Efe’nin gezi tarihini ayarlamak için dikkate alması gereken veriler hakkında aşağıdakilerden hangisi

doğrudur?

Esra Öğretmen, görseldeki DNA’nın kendini eşlemesi sırasında yeni oluşan K ipliğinin “1. Zincir”, yeni oluşan L ipliğinin

ise “2. Zincir”in kopyası olduğunu öğrencilerine anlatıyor.

Bu görsel ile ilgili öğrenciler tarafından yapılan,

I. Yeni oluşan K ve L ipliklerinin nükleotid dizilişleri birbirinden farklıdır.

II. DNA’nın 1. ve 2. zincirlerinin nükleotid dizilişleri aynıdır.

III. Eşlenme tamamlandığında birbirinin aynısı olan iki DNA sarmalı oluşur.

yorumlarından hangileri doğrudur?

Fen bilimleri öğretmeni DNA ve Genetik Kod konusu ile ilgili yapmak istediği etkinlik için sınıfa kırmızı, beyaz, sarı, siyah renkli toplar getirmiştir.

Öğretmen öğrencilerine şu yönergeleri vermiştir :

1.Mutlaka sarı topa karşılık kırmızı topu tutmalısınız.

2.Mutlaka beyaz topa karşılık siyah topu tutmalısınız

Sınıfta bulunan öğrenciler yukarıdaki yönerge doğrultusunda sarmal şekilde karşılıklı olarak dizilmişlerdir.

Buna göre etkinlikle ilgili yapılan yorumlardan hangisi doğrudur?

Fen Bilimleri dersinde “İklim ve Hava Olayları” konusunu anlatan Zeki Öğretmen, öğrencileri ile aşağıdaki tabloyu

yapmıştır. Etkinlikte verilen ifadeler iklim özelliğine ait ise cümlenin başına “İ”, hava olayına ait ise “H” harfi yazılacaktır.

( ) Isparta’da bugün 16.00-18.00 saatleri arasında yağmur yağışı görülecektir.

( ) Eğirdir gölü kıyısında nemli bir hava hakimdir.

( ) Yalvaç ilçesinde sabah saatlerinde sis görülecektir.

( ) Atabey ilçesi yaz mevsimi ortalama sıcaklık değeri 20 ⁰C’dir.

Enzim adı verilen çeşitli özelleşmiş proteinler DNA eşlenmesi sırasındaki tepkimeleri hızlandırır.

Aşağıda DNA’nın kendini eşlemesi sırasında X, Y, Z ve T enzimlerinin yardımcı olduğu olaylar verilmiştir:

X: DNA sentezinin başlayabilmesi için gerekli olan moleküllerin sentezlenmesini hızlandırma

Y: Sentezlenmiş zincir parçalarını birbirine bağlama

Z: DNA’nın ikili sarmal yapısını çözme

T : DNA iplikçiğindeki bilgileri okuyarak bu iplikte eşlenecek DNA dizisini sentezleme

Buna göre DNA’nın kendini eşlemesi esnasında enzimlerin kullanım sırası aşağıdakilerden hangisinde

doğru verilmiştir?