wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Pratyaya

Total questions: 40

Worksheet time: 7mins

Name
Class
Date
1.

बोर्ड परीक्षा 2020-21 के लिए निर्धारित प्रत्यय कौन-से हैं ?

a)

मतुप् - तद्धित प्रत्यय

b)

त्व - तद्धित प्रत्यय

c)

टाप् - स्त्री प्रत्यय

d)

तव्यत् - कृत प्रत्यय

2.

तद्धित प्रत्यय शब्दों के अन्त में जुड़कर किन दो प्रकार के पदों की रचना करते हैं ?

a)

संज्ञा

b)

अव्यय

c)

क्रिया

3.

मतुप् प्रत्यय का प्रयोग दो प्रकार से होता है, क्या आप जानते हैं ?

a)

अकारान्त / आकारान्त शब्दों के साथ यह 'वत्' के रूप में आता है |

b)

अन्य स्वरान्त शब्दों के साथ यह 'मत्' के रूप में आता है |

c)

ये दोनों विकल्प सही नहीं हैं |

4.

मतुप् प्रत्यय जिन तीन अर्थों में प्रयुक्त होता है वे हैं ------------|

a)

से युक्त

b)

वाला

c)

वाली

d)

कोई भी नहीं

5.

क्या मतुप् प्रत्यय से युक्त शब्दों के रूप तीनों लिंगों में अलग-अलग चलते हैं ?

a)

हाँ

b)

नहीं

6.

त्व प्रत्यय से युक्त शब्द अव्यय बन जाता है | क्या यह कथन सत्य है ?

a)

हाँ

b)

नहीं

7.

निम्न में से कौन-सा कथन सत्य है ?

a)

स्त्री प्रत्यय का प्रयोग स्त्रीलिंग शब्दों के साथ किया जाता है |

b)

स्त्री प्रत्यय का प्रयोग पुल्लिंग शब्दों से स्त्रीलिंग शब्द का निर्माण करने के लिए किया जाता है |

8.

टाप् किस श्रेणी का प्रत्यय है ?

a)

कृत प्रत्यय

b)

तद्धित प्रत्यय

c)

स्त्री प्रत्यय

9.

मतुप् प्रत्यय किसी शब्द के अन्त में कैसे जुड़ता है ?

a)

मत् / वत् के रूप में

b)

म / व के रूप में

10.

जब त्व प्रत्यय किसी शब्द के अन्त में लगता है,तब उस शब्द का स्वरूप निम्न में से किस प्रकार का होता है ?

a)

त्व

b)

त्वम् / त्वं

c)

तां / ताम्

11.

टाप् प्रत्यय लगने के बाद शब्द का स्वरूप बन जाता है ............

a)

अकारान्त पुल्लिंग

b)

अकारान्त नपुंसकलिंग

c)

आकारान्त स्त्रीलिंग

12.

गणेशः गुणवान् आसीत् |

a)

गुण + मतुप्

b)

गुण + वान्

c)

गुणं + मतुप्

13.

बुद्धि+मतुप् छात्राः व्यर्थमेव कालं न यापयन्ति |

a)

बुद्धिमान्

b)

बुद्धिमानाः

c)

बुद्धिमन्तः

14.

रूप + मतुप् नरः श्रेष्ठः मन्यते |

a)

रूपवत्

b)

रूपमान्

c)

रूपवान्

15.

सदाचार + मतुप् विवेकी जनः सम्मानं लभते |

a)

सदाचारी

b)

सदाचारमान्

c)

सदाचारवान्

16.

नीति + मतुप् जनः उत्तमः भवति |

a)

नीतिवन्तः

b)

नीतिवान्

c)

नीतिमान्

17.

चरित्र + मतुप् जनाः सर्वोत्तमाः भवन्ति |

a)

चरित्रमान्

b)

चरित्रवान्

c)

चरित्रवन्तः

18.

यः सत्यवादी निष्ठा + मतुप् भवति सः श्रेष्ठः |

a)

निष्ठावतः

b)

निष्ठावन्तः

c)

निष्ठावान्

19.

विनय + मतुप् छात्र सुशीलः अस्ति |

a)

विनयी

b)

विनयवाणः

c)

विनयवान्

20.

फल + मतुप् वृक्षाः नमन्ति |

a)

फलमान्

b)

फलवान्

c)

फलवन्तः

21.

वीराः अभ्युदये धैर्य + मतुप् भवन्ति |

a)

धैर्यवताः

b)

धैर्यवन्तः

c)

धैर्यवान्

22.

स्वर्णस्य महत् + त्व सर्वे स्वीकुर्वन्ति |

a)

महत्ता

b)

महताम्

c)

महत्वम्

23.

पुष्पाणां रमणीय + त्व दृष्ट्वा जनाः प्रसीदन्ति |

a)

रमणीयताम्

b)

रमणीयत्वम्

c)

रमणीयत्व

24.

पृथिव्याः गुरु + त्व सर्वे जानन्ति |

a)

गुरुताम्

b)

गुरुत्व

c)

गुरुत्वम्

25.

समत्वं योग उच्यते |

a)

सम + त्वम्

b)

स + मत्वाम्

c)

सम + त्व

26.

सैनिकानां वीरत्वम् अद्भुतं अस्ति |

a)

वीर + त्वम्

b)

वीर + त्व

c)

वीर + तवम्

27.

दीनत्वं न हि शोभते |

a)

दीन + तव

b)

दीन + त्व

c)

दीन + त्वं

28.

विशाल + त्व हि सहृदयस्य लक्षणम् |

a)

विशालता

b)

विशालत्व

c)

विशालत्वम्

29.

कवित्वं दुर्लभं लोके |

a)

कवि + त्वं

b)

कवि + त्व

c)

कवित् + वं

30.

मनसः चञ्चल + त्व वशीकरणीयम् |

a)

चन्चलतवम्

b)

चञ्चलत्व

c)

चञ्चलत्वम्

31.

बालिका विद्यालयात् आगच्छति |

a)

बालकः + टाप्

b)

बालकः + चाप्

c)

बालक + टाप्

32.

नास्ति मातृसमा प्रिय + टाप् |

a)

प्रियम्

b)

प्रिया

c)

प्रियः

33.

दीपिका धावने कुशल + टाप् |

a)

कुशली

b)

कुशलिनी

c)

कुशला

34.

कोकिला मधुरस्वरेण गायति |

a)

कोकिला + टाप्

b)

कोकिल + आ

c)

कोकिल + टाप्

35.

उद्यानानां शोभा अनुपमा भविष्यति |

a)

अन् + उपमा

b)

अनुपम + टाप्

c)

अनुपम् + टाप्

36.

धन्या इयम् दीपावली |

a)

धन्य + टाप्

b)

धन्य् + टाप्

c)

धन्या + टाप्

37.

भाषासु मुख्या मधुरा गीर्वाणवाणी |

a)

मधुर + आ

b)

मधुर + टाप्

c)

मधुरम् + टाप्

38.

अजा तृणं चरति |

a)

अजा + टाप्

b)

अजः + टाप्

c)

अज + टाप्

39.

सा समाजस्य सेविका अस्ति |

a)

सेवक + टाप्

b)

सेविक + टाप्

c)

सेविका + टाप्

40.

अध्यापिका सन्मार्गं दर्शयति |

a)

अध्यापिका + टाप्

b)

अध्यापक + आ

c)

अध्यापक + टाप्