wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

cyberiada

Total questions: 12

Worksheet time: 6mins

Name
Class
Date
1.

Stanisław Lem jest uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy:

a)

mitów

b)

baśni

c)

fantasy

d)

science fiction

2.

Klapaucjusz i Trurl są...

a)

robotami

b)

ludźmi

c)

kosmitami

3.

Dlaczego maszyna z opowiadania "Jak ocalał świat" nie potrafiła zrobić "natrium", mimo że umiała wykonać wszystkie rzeczy na literę n?

a)

Ponieważ "natrium" to wyraz łaciński, po polsku oznaczający "sód". Dla maszyny więc to słowo zaczynało się na literę s (jej zdolności twórcze nie dotyczyły wszystkich, lecz jednego języka).

b)

Ponieważ była kapryśna i tylko czasem wykonywała polecenia swojego konstruktora.

c)

Ponieważ nie zrozumiała polecenia konstruktora.

4.

W opowiadaniu "Jak ocalał świat" Klapaucjusz, zazdrosny o wynalazek Trurla, nakazał jego maszynie stworzenie trzech rzeczy na literę n. Co to było?

a)

nauka, nice, nic

b)

naparstki, natrium, niebo

c)

niebo, nicość, niebyt

5.

W jaki sposób maszyna (z opowiadania "Jak ocalał świat") zrozumiała rozkaz Klapaucjusza: "Masz zrobić Nic"?

a)

Uznała, że "zrobić nic" znaczy dokładnie to samo, co "niczego nie robić", zatem nie wykonała żadnych czynności.

b)

Dała się złapać w pułapkę logiczną: Jak stworzyć "nic", skoro wszystko, co się stwarza zawsze musi być czymś (czyli przeciwieństwem "niczego"). Ten problem sprawił, że maszyna się popsuła.

c)

Uznała, że "nic" można "zrobić", ale tylko w jeden sposób: poprzez unicestwianie (eliminowanie) po kolei wszystkiego, co istnieje. W związku z tym przystąpiła do dzieła.

6.

Jak zakończyło się opowiadanie "Jak ocalał świat"?

a)

Klapaucjusz, przerażony konsekwencjami swojego rozkazu, zdołał powstrzymać maszynę w jej czynności usuwania wszystkich rzeczy ze świata. Niestety okazało się, że maszyna nie może na nowo stworzyć tego, co usunęła (chyba że dana rzecz zaczyna się na literę n). I tak świat został "podziurawiony nicością".

b)

Maszyna, na rozkaz Klapaucjusza, przywróciła wszystkie usunięte przez siebie elementy. Stworzyła nawet czarne dziury.

c)

Klapaucjusz poprosił maszynę, żeby przywróciła do istnienia pćmy, murkwie i kambuzele. Maszyna się zgodziła, pod warunkiem, że będą to jedyne elementy, które na nowo stworzy. W ten sposób na świecie pozostały tylko te trzy rzeczy, a cała reszta zamieniła się w otchłań pełną czarnych dziur.

7.

Jakie wady Klapaucjusza doprowadziły do katastrofy opisanej w opowiadaniu "Jak ocalał świat"?

a)

zazdrość, bezmyślność, pycha

b)

lenistwo, łakomstwo, kłótliwość

c)

chytrość, niewierność, nieuczciwość

8.

Dlaczego maszyna nie "zrobiła Nicości" za jednym zamachem?

a)

Ponieważ wtedy wszystko przestałoby w jednej chwili istnieć, także maszyna i jej rozkazodawcy (Trurl i Klapaucjusz). Nikt wówczas nie mógłby stwierdzić, że zadanie powierzone maszynie zostało wykonane, a i maszyna nie mogłaby odczuwać ze swojej pracy satysfakcji, jako że by jej nie było.

b)

Ponieważ potrafiła usuwać tylko rzeczy na literę n. Na świecie istnieje jednak mnóstwo rzeczy na inne litery, zatem uczynienie całkowitej "Nicości" (i to w jednej chwili) było dla maszyny po prostu niemożliwe.

c)

Maszyna nie unicestwiła wszystkich rzeczy naraz, ponieważ miała satysfakcję z usuwania każdego elementu po kolei. Mogła dzięki temu przyglądać się rozpaczy Klapaucjusza (kiedy usuwała jego ulubione murkwie).

9.

Użyta w opowiadaniu Lema fraza "wywracać (obracać) coś na nice" według słownika oznacza "zmieniać coś radykalnie, całkowicie". Maszyna Trurla interpretuje to jednak na swój sposób. Dla niej określenie to oznacza...

a)

stwarzać przeciwieństwa wszystkich rzeczy (na co wskazuje przedrostek "anty", czyli "przeciwny").

b)

to samo, co "nicość", dlatego maszyna zaczyna usuwać wszystkie elementy świata.

c)

rodzaj nici, które należy "nanizać na naparstki".

10.

Jakie przesłanie wynika z opowiadania "Jak ocalał świat"?

a)

Konsekwencje naszych wynalazków mogą okazać się nieprzewidziane i wymknąć się spod kontroli. Osiągnięcia naukowe czy techniczne powinny nam służyć, a nie zagrażać. Do tego potrzebne są jednak: rozsądek, ostrożność, odpowiedzialność.

b)

Warto przeprowadzać jak najwięcej eksperymentów (niezależnie od ich negatywnych konsekwencji) bo dzięki nim nauka się nieustannie rozwija i przyczynia do dobra całej ludzkości.

c)

Bunt maszyn jest wielkim zagrożeniem, dlatego nie powinno się ich konstruować. Najlepiej powrócić do natury i unikać korzystania z nowoczesnych technologii.

11.

Kto i komu sprawił tytułowe "wielkie lanie" w sensie dosłownym?

a)

Trurl - Klapaucjuszowi

b)

Klapaucjusz - Trurlowi

c)

maszyna - Klapaucjuszowi

d)

maszyna - Trurlowi

12.

Wyrazy takie jak: pćmy, murkwie, natągwie to ...

a)

archaizmy

b)

wyrazy dźwiękonaśladowcze

c)

neologizmy

d)

onomatopeje