Damat Ferit Hükümetinin İstifasının ardından yeni

hükümet Ali Rıza Paşa tarafından kuruldu. Ali Rıza Paşa’nın Milli mücadele hareketine ılımlı yaklaşması, Anadolu ile İstanbul arasındaki gerginliğin azalmasına ve iletişimin yeniden başlamasına zemin hazırladı. Sonunda taraflar arasında doğrudan bir görüşme yapılmasına karar verildi. İki taraf arasında Amasya Görüşmeleri yapıldı. İstanbul Hükümeti Temsil Heyeti’nin isteklerinden “Mebusan Meclisi’nin açılması” teklifini kabul etti. Ancak, meclisin Anadolu’da değil İstanbul’da açılmasına karar verildi. Mustafa Kemal meclisin İstanbul’da toplanmasını sakıncalı buluyordu.

Mustafa Kemal’in böyle düşünmesinde;

I. İstanbul’un güvenli olmaması,

II. Meclisin baskı altında kalacak olması,

III. Meclisin başkanı seçilmek istemesi,

durumlarından hangileri etkili olmuştur?

Diyagramda Ankara’nın Temsil Heyeti tarafından Milli

Mücadele’nin merkezi seçilmesinde etkili olan bazı

özellikleri verilmiştir. “?” ile boş bırakılan alana

aşağıdakilerden hangisi yazılabilir?

Amasya Görüşmeleri sonrası seçimler yapılarak Mebusan

Meclisi’nin açılış çalışmaları başladı. İtilaf devletleri kendi

aleyhlerinde bir karar alınamayacağını düşünerek Mebusan Meclisi’nin toplanmasına engel olmadılar. Hatta meclisin varlığını kendi çıkarları açısından gerekli görüyorlardı.

Aşağıdakilerden hangisi İtilaf devletlerinin düşüncelerinde yanıldıklarının kesin kanıtıdır?

Misak-ı Milli’de yer alan maddelerden hangisi “devletler

arası eşitlik anlayışı”nın uygulandığını gösterir?

Misak-ı Milli karalarından bazıları yukarıda verilmiştir.

Alınan kararlar ve seçenekler eşleştirilirse hangi seçenek

dışta kalır?

Amasya Görüşmelerinde alınan karalar gereği tüm yurtta seçimler yapıldı. Yurdun her bölgesinden seçilen mebuslar ile 12 Ocak 1920’de Mebusan Meclisi açıldı. Meclis 28 Ocak 1920’de ise gizli oturumunda Misak-ı Milli karalarını kabul etti. Böylece Milli Mücadele hareketinin temel ilkelerini yansıtıcı niteliğe sahip önemli bir belge kabul edilmiş oldu.

Yukarıdaki bilgilere göre Misak-ı Milli ile ilgili hangi

sorunun cevabına ulaşılamaz?

“Temsil Heyeti’nin varlığı İstanbul Hükümeti tarafından

resmen tanınmış oldu.” diyen birisi aşağıdakilerden

hangisini dayanak olarak gösterebilir?

Mustafa Kemal İstanbul’un işgal edilerek Mebusan

Meclisi’nin dağıtılması üzerine ulusal egemenliği hakim

kılmak, vatanın bütünlüğünü koruyarak tam bağımsızlığı

sağlamak için harekete geçti. Kolordu komutanlarına ve

valilere gönderdiği telgrafta “Ankara’da yeni bir meclis

toplanacağını ve Mebusan Meclisi’ndeki milletvekillerinin

açılacak yeni meclise katılabileceklerini” bildirdi.

Mustafa Kemal’in Mebusan Meclisi’ndeki milletvekillerinin açılacak yeni meclise katılabileceklerini bildirmesi;

I. Milli iradeye saygı gösterdiğini,

II. Milli mücadele yanlısı kişilerle çalışmalarını sürdürmek istediğini,

III. Manda ve himayeye karşı geldiğini,

hangilerinin göstergesidir?

GELİŞME

28 Ocak 1920’de Mebusan Meclisi Misak-ı Milli kararlarını

kabul etti.

SONUÇ

İtilaf devletleri Mebusan Meclisini basarak çalışamaz hale

getirdi.

Yukarıdaki bilgilere göre İtilaf devletlerinin tepkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Amasya Görüşmelerinde Temsil Heyeti’nin dile

getirdiği bazı istekler şunlardır:

I. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti İstanbul

Hükümeti tarafından tanınacak.

II. Türk illerinin hiçbiri düşmana bırakılmayacak, manda ve himaye reddedilecek, Türk vatanının bağımsızlığı ve

bütünlüğü korunacak.

III. İstanbul Hükümeti İtilaf devletleri ile yapacağı barış

görüşmelerine Temsil Heyeti’nin uygun gördüğü temsilciler katılacak.

Yukarıdaki maddelerden hangileri Sivas Kongresi karalarının İstanbul Hükümetine kabul ettirilmeye çalışıldığını gösterir?

Mebusan Meclisi’nin Misak-ı Milli kararları İtilaf Devletlerinin beklemediği bir gelişme idi. Bunun üzerine 16 Mart 1920’de İtilaf Devletleri İstanbul’u resmen işgal ettiler. İtilaf Devletleri “işgal geçicidir, amacımız saltanat makamını güçlendirmektir. Ancak Anadolu’da isyanlar devam ederse İstanbul Türklerden alınacaktır.” şeklinde bir bildiri yayınladılar.

İtilaf Devletleri bu bildiri ile;

I. İşgalin Türk milleti üstündeki etkisini azaltmak,

II. Türk milletine göz dağı vermek,

III. Milli iradeyi desteklemek,

amaçlarından hangilerine ulaşmak istemişlerdir?

Damat Ferit Hükümeti Sivas Kongresi’ni engellemeye

çalıştığı gibi kongre kararlarının padişaha ulaştırılmasına da engel oldu. Bunun üzerine Temsil Heyeti İstanbul ile bütün iletişimi kesme kararı aldı ve Anadolu’daki çoğunluk bu karara uydu. Bu durum karşısında Damat Ferit Paşa Hükümeti istifa etmek zorunda kaldı. Damat Ferit Paşa’nın istifası Anadolu hareketinin İstanbul Hükümetine karşı kazandığı ilk siyasi başarıdır.

Buna göre Damat Ferit Paşa Hükümetinin istifasıyla ilgili;

I. Padişah hükümeti görevden almıştır,

II. İstanbul hükümeti Anadolu’daki otoritesini kaybetmiştir,

III. Anadolu hareketi İstanbul Hükümetine üstünlük

sağlamıştır,

hangisi söylenebilir?

Sivas Kongresini takiben İstanbul’da yaşanan hükümet

değişikliğinden sonra yeni hükümetin başına geçen Ali Rıza Paşa, Amasya’da Temsil Heyeti ile görüşmeyi kabul etti. Görüşmeler esnasında Temsil Heyeti İstanbul

Hükümetinden, “Hükümetin İtilaf devletleri ile yapacağı

barış görüşmelerine, Temsil Kurulunun uygun gördüğü

temsilcilerin katılmasını” istemiştir.

Temsil Heyeti’nin bu isteği;

I. Vatanın bütünlüğünü sağlama,

II. Milli bağımsızlığı gerçekleştirme,

III. Milli çıkarları koruma,

amaçlarından hangilerini gerçekleştirmeye yöneliktir?

Misak-ı Milli kararlarından “Ulusal ve ekonomik

gelişmemizi engelleyen siyasi, hukuki ve ekonomik

ayrıcalıklar kaldırılmalıdır.” maddesi aşağıdakilerden

hangisini sağlamaya yöneliktir?

Misakı Milli’nin bazı maddeleri şunlardır:

- Mondros Ateşkes Anlaşması imzalandığı sırada işgal edilmemiş bölgelerin tümü, ayrılmaz bir bütündür.

- Milli ve ekonomik gelişmeyi sağlamak amacıyla siyasi, adli ve mali gelişmemizi engelleyen ayrıcalıklar kaldırılmalıdır.

Bu kararlar ile;

I. Vatan bütünlüğü

II. Tam bağımsızlık

III. Milli egemenlik

kavramlarından hangilerine vurgu yapılmıştır?

Aşağıda TBMM’nin açılış hazırlıklarını anlatan kısa bir

metin verilmiştir.

“Bina henüz tamamlanmamıştı. Kiremitler döşenmemişti. Kiremit yetmedi. Ankaralılar kendi çatılarından kucak kucak kiremit taşıyarak çatıyı kapattılar. Mecliste mebusların oturacağı sıra bile yoktu. Ankara muallim mektebinden sıralar getirildi. O tarihte Ankara’da elektrik bile yoktu. Kahvenin birinden getirilen petrol lambası asılarak aydınlatma meselesi halledildi. Daha sonra meşhur hattat Hulusi Efendi’nin yazdığı “Hakimiyet milletindir.” tabelası kürsünün arkasına asıldı…

”(Mustafa Küçük, I.TBMM’nin Açılışı ve Anlamı,Türkler,Cilt16,s.17)

Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Mustafa Kemal 24 Nisan 1920’de Büyük Millet Meclisine

sunduğu önergede ; “Geçici olduğu bildirilerek bir hükümet başkanı tanımak ya da padişah vekili ortaya çıkarmak uygun değildir.” maddesini açıklamıştır.

Mustafa Kemal’in verdiği yukarıdaki önerge maddesine göre;

I. BMM’nin alacağı kararların padişahtan bağımsız olması amaçlanmış,

II. BMM hükümetinin sürekli olacağı vurgulanmış,

III. Güçler birliği ilkesi benimsenmiş,

çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?

23 Nisan 1920’de Büyük Millet Meclisi’nin açılmasıyla

milli mücadelenin hazırlık döneminde alınan aşağıdaki

hangi karar hayata geçirilmiştir?

Seçimle iş başına gelen vekillerden oluşan Büyük Millet

Meclisi'nin ana amacı Misak-ı Milli’yi gerçekleştirmekti.

Buna göre Büyük Millet Meclisi’nin;

I. Milli egemenlik,

II. Tam bağımsızlık,

III. Manda ve Himayecilik

özelliklerinden hangilerini benimsediği söylenebilir?

23 Nisan 1920’de en yaşlı üye Şerif Bey başkanlığında

Ankara’da açılan meclis, o günlerde “Büyük Millet Meclisi”

olarak adlandırılmıştır. Yaklaşık 9 ay sonra “Türkiye Büyük

Millet Meclisi” olarak anılmaya başlanmış ve ardından bu

ad süreklilik kazanmıştır. Büyük Millet Meclisi’nin öncelikli

amacı ulusal güçleri birleştirerek bir ordu kurmak ve Misak-ı Milli hedefine ulaşmaktır.

Yukarıdaki açıklamaya göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

I. Hükümet kurmak zorunludur.

II. Geçici olduğu bildirilerek hükümet başkanı tanımak veya padişah vekili atamak doğru değildir.

III. Büyük Millet Meclisi yasama ve yürütme yetkilerine sahiptir.

IV. Meclis içinden seçilen bir heyet hükümet işlerine bakar. Meclisin başkanı hükümetin de başkanıdır.

Yukarıda Mustafa Kemal’in 24 Nisan günü meclise verdiği

önergenin bazı maddeleri verilmiştir.

Buna göre aşağıdaki hangi bilgi yanlıştır?

Büyük Millet Meclisinin kabul ettiği önergede “Padişah

ve Halife, baskıdan kurtarıldıktan sonra, Meclisin kararına

göre yerini alır.” denmiştir.

Bu önergeye göre Büyük Millet Meclisi’nin önceliği

aşağıdakilerden hangisidir?