Wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Ғылым мен білімнің дамуы.

Total questions: 44

Worksheet time: 7mins

Name
Class
Date
1.

Қай ғасырдан бастап жазба әдебиетінің негізін қалады:

a)

VIIғ.

b)

VIIIғ.

c)

ІХғ.

d)

Хғ

e)

ХІғ

2.

Ахмет Яссауи кесенесінің салынған мерзімі:

a)

Х-ХІғ.

b)

ХІ-ХІІғ

c)

ХІІІғ.

d)

ХІV-ХVғ.

e)

ХVІ-ХVІІғ.

3.

Қожа Ахмет Яссауи өмір сүрді:

a)

ХІІғ.

b)

ІХғ.

c)

Хғ.

d)

ХІІІғ.

e)

ХІғ.

4.

А.Йассауидің Бұхара қаласында діни білім алуына көмектескен ғұлама:

a)

Жүсіп Баласағұни

b)

Юсуф Хамадани

c)

Махмұд Қашғари

d)

Арыстанбаб

e)

Әли ақын

5.

Ж.Баласағұни«Құтадғу білік» еңбегін Сүлеймен Арслан ханға сыйға тартқаны үшін алған лауазым атағы:

a)

Әмір

b)

Мырза

c)

Ұлыхас-хажип

d)

ғалым

e)

бек

6.

Ахмет Йассауидің шәкірті:

a)

Арыстанбаб

b)

С.Бақырғани

c)

Әл-Бируни

d)

М.Қашғари

e)

Әли ақын

7.

Әбу Насыр әл-Фараби өз шығармаларын жазған тіл:

a)

түрік

b)

араб

c)

сирия

d)

ұйғыр

e)

соғды

8.

Жүсіп Баласағұнидің ғылыми еңбегі:

a)

Түркі тілдерінің сөздігі»

b)

Даналық кітабы»

c)

«Азаматтық соғыс»

d)

«Музыканың үлкен кітабы»

e)

«Құт негізі–білік»

9.

Әл-Фарабидүниегекелген қала:

a)

Отырар

b)

Сығанақ

c)

Тараз

d)

Ақбешім

e)

Түркістан

10.

Ахмет Иүгнекидің кітабы:

a)

«Құдатғу білік»

b)

«Диуани лұғат ат-түрік»

c)

«Даналық кітабы»

d)

«Ақиқат сыйы»

e)

«Жүсіп–Зылиқа»

11.

Әбу Насыр әл-Фараби Отырар қаласында білім алған:

a)

арабтілінде

b)

қыпшақтілінде

c)

ирантілінде

d)

қытайтілінде

e)

қазақтілінде

12.

«Арабша, тәжікше кітаптар көп.Ал бұл – біздің тіліміздегі тұңғыш даналық жинақ» деп өз тілін қорсынып, жат елдің тілінде сөйлеу ,шығарма жазу сияқты әрекеттерге қарсы болған ғұлама:

a)

Ж.Баласағұни

b)

әл-Бируни

c)

М.Қашғари

d)

А.Йассауи

e)

әл-Фараби

13.

Ислам дінін уағыздаушы, орта ғасырлық белгіл іақын, ел ішінде Хәкім ата атанған:

a)

Юсуф Хамодани

b)

А.Йассауи

c)

Ж.Баласағұн

d)

С.Бақырғани

e)

Арыстанбаб

14.

Белгілі орта ғасырлық ақын және исламды таратушы, Яссауидың ұстазы:

a)

Сүлеймен Бақырғани

b)

Арыстан баб

c)

Әбу Бәкір

d)

Хаким ата

e)

Қашғари

15.

Махмұд Қашғаридің түркі тілдес халықтардың тұрмыс-тіршілігі, әдет-ғұрпы және тілі туралы жазған шығармасы:

a)

«Музыканың үлкен кітабы»

b)

«Азаматтық соғыс»

c)

«Түркі тілдерінің сөздігі»

d)

«Бақыт әкелетін білім»

e)

«Даналық кітабы»

16.

Шығыстың атақты ғалымы, екінші ұстаз, ІХ-Хғғ. өмір сүрген данышпан адам:

a)

әл-Бируни

b)

Ибн-Батута

c)

Гардизи

d)

Ахмет Йассауи

e)

әл-Фараби

17.

Шу өзені бойындағы Баласағұн қаласында дүниеге келген ғұлама:

a)

А.Йассауи

b)

М.Қашғари

c)

Ж.Баласағұн

d)

әл-Фараби

e)

әл-Бируни

18.

Түрік тілдес тайпалардың бір-біріне жақындығын зерттеген белгілі ғұлама:

a)

М.Қашғари

b)

Гардизи

c)

әл-Макдиси

d)

әл-Омари

e)

Ибн Хаукаль

19.

Ахмет Йассауидің өлеңдер жинағы:

a)

«Тарихи Рашиди»

b)

«Диуани Хикмет»

c)

«Жамиғат Тауарих»

d)

«Диуани лұғат-ат түрік»

e)

«Құдатғу білік»

20.

Қарахан мемлекетіндегі даңқы шыққан ақын:

a)

А.Игунеки

b)

С.Бақырғани

c)

Баласағұни

d)

А.Яссауи

e)

Арыстан баб

21.

Ислам дінінің көрнекті өкілі, әрі уағыздаушы, әрі ақын:

a)

Әмір Темір

b)

әл-Фараби

c)

Хорезми

d)

Қожа Ахмет Йассауи

e)

Жүсіп Баласағұн

22.

А.Яссауидің «Диуани хикмет» жинағы:

a)

түрік тілдерін зерттеген

b)

этнографиялық зерттеу

c)

білімді дәріптеген

d)

адалдыққа, имандылыққа, даналыққа шақырады

e)

араб тілін зерттеген

23.

Ортағасырлық ғалым Махмұд Қашғаридың өмір сүрген жылдары:

a)

973-1050жж.

b)

1030-1090жж.

c)

1021-1075жж.

d)

1075-1095жж.

e)

870-950жж.

24.

М.Қашғари қалдырған үш кітаптан тұратын мәңгі өшпес мұра:

a)

«Оғызнама»

b)

«Даналық кітабы»

c)

«Түрік тілдерінің сөздігі»

d)

«Ақиқат сыйы»

e)

«Құт негізі–білік»

25.

«Жүсіп-Зылиқа» атты поэманың авторы:

a)

А.Игунеки

b)

С.Бақырғани

c)

М.Қашғари

d)

Әли ақын

e)

А.Яссауи

26.

Махмуд Қашғаридың кітабы:

a)

«Диуани Хикмет»

b)

«Құтты білік»

c)

«Диуани лұғат ат-түрк»

d)

«Дастандар»

e)

«Оғызнама»

27.

М.Қашғари «Түрік тілдерінің сөздігі» еңбегін жазды:

a)

Хғ.

b)

ХІІғ.

c)

ІХғ.

d)

ХІІғ.

e)

ХІғ.

28.

Ж.Баласағұни «Құтадғу білік» еңбегін жазды:

a)

Хғ.

b)

ХІІІғ.

c)

ІХғ.

d)

ХІІғ.

e)

ХІғ.

29.

Қожа Ахмет Йасауидің «Диуани-хикмет» еңбегі жазылды:

a)

түрік тілінде араб әліпбиімен

b)

парсы тілінде араб әліпбиімен

c)

монғол тілінде парсы әліпбиімен

d)

араб тілінде түрік әліпбиімен

e)

парсы тілінде монғол әліпбиімен

30.

М.Қашқаридың түрік тілдерін салыстыра зерттеушілерінің көшбасшысы деп пікір айтқан ғалым:

a)

Н.Карамзин

b)

П.Паллас

c)

А.Кононов

d)

А.Левшин

e)

Н.Баскаков

31.

Ж.Баласағұни «Құтадғу білік» кітабын аяқтаған қала:

a)

Испиджаб

b)

Отырар

c)

Сауран

d)

Қашқар

e)

Самарқан

32.

Қарахан дәуірінің белгілі ғұламалары:

a)

Ж.Баласағұн, А.Иүгнеки

b)

М.Дулати, Рашид-аддин

c)

Я.Хамадини, М.Жалаири

d)

Қорқыт баба

e)

А.Йасауи, С.Бақырғани

33.

ХІІғ.қазіргі Түркістан қаласында сопылық ілімнің насихатшысы болған ғұлама:

a)

А.Иүгнеки

b)

М.Хусейн

c)

Ж.Баласағұни

d)

М.Х.Дулати

e)

Қ.А.Йасауи

34.

870-950 жылдары өмір сүрген ортағасырлық ғалым:

a)

М.Қашғари

b)

Қ.А.Йасауи

c)

Әл-Фараби

d)

Әл-Бируни

e)

Ж.Баласағұни

35.

973-1050 жылдары өмір сүрген энциклопедист ғалым:

a)

Әл-Фараби

b)

М.Қашқари

c)

Әл-Бируни

d)

С.Бақырғани

e)

Исқақәл-Фараби

36.

ХІІғ. қазіргі Түркістан қаласында өмір сүрген ғұлама, сопылық ілімнің насихатшысы:

a)

Иүгнеки

b)

Хусейн

c)

Баласағұни

d)

Дулати

e)

Йасауи

37.

Ахмет Иүгінекидың шығармасы:

a)

«Бұрынғы ұрпақтар ескерткіші»

b)

«Шыңғыснама»

c)

«Ақиқат сыйы»

d)

«Құт негізі-білік»

e)

Түрік тілдерінің сөздігі»

38.

Әл-Фарабидің «Қайырымды қала тұрғындарының көзқарастары» еңбегі қай еуропалық жазушының еңбегіне негіз болды:

a)

Т.Мор

b)

Фурье

c)

Сен-Симон

d)

Вольтер

e)

Шекспир

39.

Дүниенің геоцентрлік жүйесін Коперниктен 500 жыл бұрын айтып кеткен ғалым:

a)

Әл-Фараби

b)

Әл-Бируни

c)

Әл Жауһари

d)

Ибн Сина

e)

Әл–Макдиси

40.

Қожа Ахмет Йасауи кесенесін салуға Әмір Темір бұйрық берген жыл:

a)

1400ж.

b)

1396ж.

c)

1397ж.

d)

1399ж.

e)

1398ж.

41.

Мәтінде айтылған тарихи еңбекті атаңыз. «Дешті қыпшақ халқының мал өсіруге байланысты ерекше назар аударылған. Онда қыстау, жайлауға көшу, оның малдың басын көбейтуге, санын көтеруге пайдалы екенін жазған. Ал жазда жылқы малының семіріп,қымыз ішкен қазақтардың сан-салтанат құрып қуанышқа бөленетіндігін жазады. Еңбектегі бұл көріністер қазақ халқының өмірін суреттеп тұрғандай.»

a)

«Ақиқат сыйы»

b)

«Даналық кітабы»

c)

«Жылнамалар жинағы»

d)

«Шыңғыснама»

e)

«Түркі тілдерінің сөздігі»

42.

Мәтінде сипатталған еңбектің авторын анықтаңыз. «Дешті қыпшақ халқының мал өсіруге байланысты ерекше назар аударылған. Онда қыстау, жайлауға көшу, оның малдың басын көбейтуге, санын көтеруге пайдалы екенін жазған. Ал жазда жылқы малының семіріп, қымыз ішкен қазақтардың сан-салтанат құрып қуанышқа бөленетіндігін жазады. Еңбектегі бұл көріністер қазақ халқының өмірін суреттеп тұрғандай.»

a)

Өтеміс қажы

b)

М.Х.Дулати

c)

М.Қашқари

d)

Қ.А.Яссауи

e)

Әл-Фараби

43.

«Бұрынғы ұрпақтар ескерткіші», «Үндістан» атты еңбектерінің авторы:

a)

А.Игүнеки

b)

Әл-Фараби

c)

Рашид-ад-Дин

d)

Ж.Баласағұн

e)

Әл-Бируни

44.

«...Әңгіме-аңыз ретінде баяндалатын даналық сөз, өсиет, ғибрат. Дастан оқиғасы ХІғ. Ыстықкөл, Жетісу, Қашқар өлкесінде болған шыңдыққа байланысты. Онда жеке адамның өзін қоғамда, үй ішінде қалай ұстай білу керектігінен бастап, хандар мен бектердің өз қарамағындағы әрбір қоғамдық топтарға қалай қарауға тиіс екендігі жөнінде көптеген мәселелер қамтылады. Идеясы жағынан дастан имандылық, ізгілік рухында жазылған еңбек. Бірақ автордың негізгі мақсаты Қарахан мемлекетін нығайту, оның даңқын зор айту еді. Өзінің әдептілік принциптері жағынан ол орта азиялық әдет өлшемдеріннегіге алады. Дастанның мазмұны түсінікті, құрылысы қарапайым». Мәтіндегі сипатталған түркі тілдес халықтардың рухани мұрасы болып табылатын еңбекті анықтаңыз:

a)

«Ақиқат сыйы»

b)

«Диуани лугат ат-түрк»

c)

«Құтадғу білік»

d)

«Диуани хикмет»

e)

«Бақытқа жету»