Worksheets10. sınıf
Total questions: 47
Worksheet time: 24mins
Aşağıdakilerden hangisi Dede Korkut hikayelerinde işlenen konulardan değildir?
Oğuzların kendi iç mücadeleleri
Kuzeylerinde yaşayan düşmanlarıyla yaptıkları mücadeleler
Avrupalı topluluklarla yaptıkları mücadeleler
Çeşitli olağanüstü varlıklarla yapılan mücadeleler
Sevda ve aşk konuları
Dede Korkut Hikayeleri hangi coğrafi alanda geçmektedir?
Mezopotamya
Batı Anadolu
Hazar Denizi'nin batısı ve doğusu
Çin'in güneyi
Karadeniz'in batısı ve doğusu
Dede Korkut Hikayeleri ile halk hikâyeleri arasındaki ortak özellikleri aşağıdan seçiniz.
İkisinde de nazım-nesir karışıktır.
İkisi de sonradan yazıya geçirilmiştir.
İki anlatmada da konu özgürlük için verilen mücadeledir.
Her iki hikâyenin kuruluş sistemi, bölüm yapısı ve motifler aynıdır.
İkisi de divan edebiyatı özelliği taşımaktadır.
Aşağıdakilerden hangisi Türk edebiyatında Batılı anlamda yazılmış ilk hikaye örneğidir?
Letaifi Rivayat
Decameron Hikayeleri
Semaver
Küçük Şeyler
İntibah
Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi sözlü edebiyat ürünlerinden değildir?
Koşuk
Gazel
Sagu
Sav
Destan
Aşağıdakilerden hangisi Geçiş Dönemi eserlerinden değildir?
Divanı Lügatit Türk
Kutadgu Bilig
Irg Bitig
Divanı Hikmet
Atabetül Hakayık
Benim adım dertli dolap
Suyum akar yalap yalap
Böyle emreylemiş çalap
Derdim vardır inilerim
Yunus bunda gelen gülmez
Kişi muradına ermez
Bu fanide kimse kalmaz
Derdim vardır inilerim
Bu şiir Türk edebiyatının hangi dönemine aittir?
Sözlü Edebiyat Dönemi
Divan Edebiyatı Dönemi
Tanzimat Edebiyatı Dönemi
Halk Edebiyatı Dönemi
Yazılı Edebiyat Dönemi
Kök Türk dönemine ait olan eser, Türk adının ilk geçtiği yer olarak bilinmektedir. Tonyukuk, Bilge Kağan ve Kültigin adana yazılan abidelerden oluşmaktadır. Eserde dönemin siyasi mücadeleleri ve öğütler yer almaktadır. Danimarkalı bilim insanı Thomsen tarafından okunan abideler Türk kültür tarihinin en önemli eserlerinden biridir.
Bu parçada sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Sekiz Yükmek
Altun Yaruk
Kalyanamkara ve Papamkara Hikayesi
Kök Türk Kitabeleri
Irg Bitig
Dünyada en çok konuşulan beş dilden biri olan Türkçe, büyük bir coğrafyada kullanılmaktadır. Orta Asya’dan Orta Avrupa’ya kadar geniş bir coğrafyada yaşayan Türkler tarih içinde tanıştıkları çeşitli kültürler, yaşadıkları siyasi değişmeler sonucunda farklı alfabeler kullanmışlardır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi Türklerin kullandığı alfabelerden biri değildir?
Arap
Uygur
Kiril
Çin
Orhun
Aşiyan-i mürg-i dil zülf-i perişanındadır
Kanda olsam ey peri gönlüm senin yanındadır
Aşk derdiyle hoşem el çek ilacımdan tabib
Kılma derman kim helakim zehri dermanındadır
Bu metin Türk Edebiyatı dönemlerinden hangisine aittir?
Divan Edebiyatı
Milli Edebiyat
Yazılı Edebiyat
Halk Edebiyatı
Sözlü Edebiyat
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?
Gördü ki bir derenin içinde toz kâh toplanıyor kâh dağılıyor.
Babası oğlancığını gördü, Allah’a şükürler eyledi.
Böylelikle otuziki kâfir beyinin oğlunun başı burç bedeninde kesilip asılmıştı.
Selcen Hatun bu yeri güzel gördü, beğendi.
Dedem Korkut gelerek neşeli havalar çaldı, destan söyledi, deyiş dedi.
Tanrı bir gün insana, şöyle bir buyruk verdi: İn suların dibine, bir toprak getir, dedi, İnsan daldı sulara, aldı bir avuç toprak, Sulardan çıkıp verdi, Tanrı'sına sunarak. Yaratılın yer dedi, Tanrı sulara saçtı Yeryüzü yaratıldı, denizler karalaştı. Dünya’nın yaratılışını dile getiren bu parça aşağıdaki türlerin hangisinden alınmış olabilir?
Masal
Efsane
Hikâye
Roman
Destan
Oğuz Kağan Destanı’ndan … oguz kağan begler il künlerge çarlıg birdi. Takı tedi, kim: men sillerge koldum kağan, alalıng ya takı kalkan, tamga bizge bolsun buyan, kök böri bolsungıl uran; temür çıdalar bol orman, av yirde yürüsün kulan, takı taluy, takı müren, kün tug bolgıl, kök kurıkan, tep tedi…
Günümüz Türkçesiyle: … Oğuz Kağan beylere ve halka buyruk verdi ve “Ben sizlere oldum kağan, Alalım yay ile kalkan, Nişan olsun bize buyan, Bozkurt olsun (bize) uran, Demir kargı olsun orman, Daha deniz, daha müren, Güneş bayrak, gök kurıkan.” dedi…
Bu parçadan Türklerle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi kesinlikle çıkarılır?
Bilgili ve tecrübeli kişilere değer verdiklerine
Devlet işlerini kurultayda görüştüklerine
Cihan hâkimiyeti ülküsünü taşıdıklarına
Hayvancılık ve tarımla ilgilendiklerine
Gök Tanrı inancına bağlı olduklarına
Destan, İÖ VII. yüzyılda İranlılarla çetin savaşlara girişen, İran’ı birkaç kez yenen, sonunda hile ile öldürülen (İÖ 624) Saka Türklerinin yiğit hükümdarının maceraları etrafında oluşmuştur. Elimizde bu destana ait yazılı bir metin bulunmamaktadır. İran şairi Firdevsi’nin (934?-1020?) Şehname adlı eserinde bu destan kahramanından bahsedilir. İranlılar, Türklerin bu kahramanına Efrasiyab diyorlardı. Aşağıdaki parça Şehname’den alınmıştır: ● Peşenk’in beyni alevlendi. Çünkü karşısında, Efrasiyab’ın selvi gibi boyunu, ● Aslan gibi göğsünü, pazısını, fil gibi kuvvetini, birkaç millik mesafeye kadar uzanan gölgesini, ● Keskin bir kılıcı andırır dilini, derya gibi geniş yüreğini, yağmurlar yağdıran bir bulut kadar cömert elini görmüştü. ● Derhâl ona, kılıcını çekerek kendi ordusuyla İran’a yürümesini buyurdu. ● Peşenk, ölümünden sonra yerine geçecek ve adını her zaman yaşatacak olan ● Bu kadar hünerli bir oğula sahip bulunduğunu görerek duyduğu iftiharla başı güneşe yükseldi. ● Efrasiyab da yüreği savaş duyguları ve başı da sabırsızlıkla dolu olarak, Peşenk’in huzurundan çıktı.
Bu parçada sözü edilen destan aşağıdakilerden hangisidir?
Şu
Göç
Alp Er Tunga
Ergenekon
Oğuz Kağan
Efsane; kişi, yer ve olayları konu alan, inandırıcılık özelliğine sahip, çoğu zaman olağanüstülüklere yer veren, belirli bir üsluba ve şekle bağlı olmayan, kaynaklarını genellikle geçmişin derinliklerinden olan kısa, yalın, ağızdan ağıza aktarılan anonim halk ürünüdür.
Bu tanımdan hareketle efsanelerle ilgili olarak,
I. Dilden dile anlatılagelen sözlü ürünlerdir.
II. Ozanlar tarafından kopuz eşliğinde söylenir.
III. Milletlerin var olma mücadelelerini anlatır.
IV. Uzun soluklu, manzum, yazılı ürünlerdir.
çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?
Yalnız I.
I ve II.
I ve III.
II ve III.
III ve IV.
Bu destandaki kişiler, Hindulara uygun davranış modelleri sunmuştur. Destanın hâlâ yaşayan bir geleneği vardır. Hintli çocuklar, birçok Batılı çocuğun masallarla büyütülmesine benzer bir biçimde, destandan alınmış öykülerle büyütülür. Bu destanın bir yerinde kral, prens ve ordu komutanlarından oluşan ülke önderleri kurulunu toplantıya çağırır. Onlara şöyle der: “Halkıma bir babanın, çocuklarına baktığı biçimde, alçak gönüllülükle ve hiç kızmadan baktım. Şimdi hayatımın son zamanlarında artık çok yorgunum. Kraliyet yükümlülüklerini yerine getirmek ve ülkemizin yasalarını uygulamak benim sahip olduklarımdan daha fazla güç ve beceri gerektiriyor. Umarım oğlumu, yerime kabul edersiniz. Onda tanrıların kralı İndra’nın cesareti vardır. Yeryüzünde yaşayanlar arasında bir eşi yoktur onun.”
Bu parçada sözü edilen destan aşağıdakilerden hangisidir?
Ramayana
Şinto
Gılgamış
İlyada
Bozkurt
. Destana ismini veren Türk hükümdarı MÖ IV. yüzyılda yaşamıştır. Onun mücadeleleri etrafında söylenen ve Makedonyalı Büyük İskender’in Türk illerine yürüyüşü ile birleştirilen bu destan, Türkler arasında XI. yüzyıla kadar yaşamış ve bu yüzyılda Kaşgarlı Mahmut tarafından yazıya geçirilmiştir. Kaşgarlı Mahmut “Türkmen” maddesinde sözcüğü açıkladıktan sonra: “Bunlara Türkmen denilmesinde bir hikâye vardır, şöyledir.” diyerek destanın konusunu düzyazı hâlinde kendi anlatımıyla aktarmıştır. Bu parçada sözü edilen destan aşağıdakilerden hangisidir?
Alp Er Tunga
Oğuz Kağan
Attila
Timur
Şu
Ölümsüzlüğe ulaşan insanlar vardır. Onlar, tarih yazar ve tarihin ta kendisi olurlar. Büyük insanlardır. Her büyük insan gibi tarihe kaynaklık ederler. Büyük sözler söylerler. İşte büyük insanların büyük sözlerinden meydana gelen Kırgızlara ait bu destan, dünyanın en uzun destanı. Adını destan kahramanının gücünden, bilgeliğinden almış. Yalnızca ona yer vermemişler bu büyük destanda. Onunla beraber oğlu da torunları da anlatılmış. Sekiz bölüme sığdırmışlar bu kocaman yürekleri, koca insanların yaşamlarını. Sekiz bölümden taşan birçok hayal, hayat ve kahramanlık… Sekiz bölümün tamamında kendinizi kaptırdığınız hızlı, heyecanlı ve aksiyon dolu birçok olay…
Bu parçada sözü edilen destan aşağıdakilerden hangisidir?
Battal Gazi
Köroğlu
Danişmant Gazi
Manas
Cengiz Han
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde boş bırakılan yere cümle sonunda yay ayraçla verilen ifadenin getirilmesi bilgi yanlışına neden olur?
Satuk Buğra Han Destanı, - - - - hükümdarı Abdülkerim Satuk Buğra Han’ın kişiliğini, İslam dinini kabulünü ve İslamiyet’i yaymak için verdiği mücadeleleri anlatan bir destandır. (Moğol)
- - - -, halkın gözünde adaleti, yiğitliği, yardımseverliği ve inancı ifade ettiğinden Türk halkının gönlüne girmiş bir kahramandır. (Köroğlu)
- - - -, tarihî bir şahsiyet olan Battal Gazi’nin menkıbevi hayatını, Anadolu’ya yerleşen Müslüman Türklerin gözüyle aktaran bir destandır. (Battalname)
Danişmentname ya da - - - -, Anadolu’da Danişmentlilerin kurucusu etrafında oluşmuştur. (Danişment Gazi Destanı)
Cengiz Han’ın hayatı, kişiliği ve fetihlerini konu alan Cengizname günümüze kadar yaşatılmış İslami Dönem - - - - destanıdır. (Türk)
Uygur ilinde, Hulin adında bir dağ vardı. Bu dağdan Tuğla ve Selenge adında iki ırmak çıkardı. Bir gece bu iki ırmak arasındaki bir ağaca gökten mavi bir ışık indi. Ağacın gövdesinde gittikçe kabaran bir şişkinlik meydana geldi. Bir gün bu şişkinlik yarıldı, içinden beş çocuk çıktı. Halk bunları alıp büyüttü, hepsine ayrı ayrı adlar koydu. II Hz. Muhammed kanatlı atı Burak'ın sırtında göklere yükseldiği "Miraç Gecesi'nde" gök katlarında kendinden önceki peygamberleri görür. Bunlar arasında birini tanıyamaz ve Cebrail'e bunun kim olduğunu sorar. Cebrail: “Bu peygamber değildir. Bu sizin ölümünüzden üç asır sonra dünyaya inecek olan bir ruhtur. Türkistan'da sizin dininizi yayacak olan bu ruh " Abdülkerim Saltuk Buğra Han" adını alacaktır.” Bu destan parçalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
I. parça İslamiyet öncesi, II. parça İslami döneme aittir.
I. parçada mekân belirsiz II. parçada belirlidir.
I. parçada açıklayıcı, II. parçada tartışmacı anlatım kullanılmıştır.
I. parçada dinî, II. parçada evrensel ögelere yer verilmiştir.
Her iki parçada da tarihî bir gerçeklik söz konusudur.
I. Cengiz Han, kendisini arayan beğlerin her birine, ayrı ayrı damga verdi, kuş verdi, ağaç ve uran (parola) verdi.
II. Sonra Cengiz, çok çalıştı. Çok büyük devlet kurdu. Bu devleti çocukları arasında bölerek bu dünyadan ayrıldı.
III. Buduncaroğlu Kıyat’a: “Senin ağacın çam, kuşun sungur, uranın arucan ve damgan palan olsun!” buyurdu.
IV. Dokuz boydan gelen on adam, Cengiz’i bulup atlarını azad edip salıverdiler.
V. Altın Boy’un beğleri toplandılar. Alanguva’dan Cengiz’in yerini öğrendiler.
Bir destanın olay örgüsüne ait karışık verilmiş metinler, aşağıdakilerin hangisinde doğru sıralanmıştır?
V - IV - I - III - II
III - V - IV - I - II
IV - V - II - I - III
II - V - I - III - IV
I - III - IV - II - V
Aşağıdaki şıklardan hangisi destanın tanımıdır?
İnsanları derinden etkileyen, savaş, göç, kıtlık gibi olayları anlatan yazılardır.
Mansur şekilde yazılan hikayelere denir.
50.000 beyitin üzerinde yazılan ve insanları ilgilendiren olayları anlatan yazılardır.
Belli bir şair tarafından insanların başından geçen sıradan olayları anlatan yazılardır.
Nesir şekilde yazılan kısa ve özlü yazılardır.
Aşağıdaki seçenekler arasından Göktürk destanlarını seçiniz.
Şu
Ergenekon
Atilla
Bozkurt
Oğuz Kağan
Destanı olan bir Saka hükümdarı yazınız.
(a)
Aşağıdakilerden hangisi “Ergenekon” destanını anlatır?
Göktürklerin bir yerde 400 yıl yaşayıp daha sonra demir bir dağı eritip çıkmalarını anlatır.
Göktürklerin bir kurttan çoğaldığını anlatır.
Uygur’ların Doğu’ya göçlerini anlatır.
M.ö. 209-174 tarihleri arasında hükümdarlık yapmış Mete’nin hayatını anlatır.
Saka’ların yiğit komutanını anlatır.
Aşağıdakilerden hangileri İslamiyet öncesi destanlardır?
Köroğlu
Göç
Battal Gazi
Yaratılış
Türeyiş
Oğuz Kağan destanı hangi Hun imparatorunun hayatını anlatır?
(a)
Aşağıdakilerden hangisi doğal destan değildir?
Nibelungen
Gılgamış
Kalevela
Şehname
Selçukname
Hangileri İslamiyet sonrası Türk doğal destanlarıdır?
Şehname
Köroğlu
Satuk Buğra Han
Battal Gazi
Manas
Dünyanın en uzun destanı nedir?
(a)
“Saka hükümdarının İranlılarla yaptığı savaşı anlatır.”
Bu bilgiler hangi destana aittir?
Alp Er Tunga Destanı
Gılgamış Destanı
Yaratılış Destanı
Şu Destanı
Göç Destanı
Destanların oluşum sırası aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
I-Derleme Safhası
II- Doğuş Safhası
III- Yayılma Safhası
II-I-III
III-I-II
II-III-I
I-II-III
III-II-I
Almanların büyük destanının adını yazınız.
(a)
Hangileri Hint destanıdır?
Şinto
İlyada
Ramayana
Manas
Mahabarata
Aşağıdakilerden hangisi yapma destan değildir?
Kurtarılmış Kudüs
Çılgın Orlando
Kaybolmuş Cennet
Chansen de Roland
İlahi Komedya
Dünyanın en eski destanı hangisidir?
(a)
Türk edebiyatındaki yapay destanları işaretleyiniz.
İlahi komedya Destanı
Üç Şehitler Destanı
Çılgın Orlando Destanı
Kuvayı Milliye Destanı
Çanakkale Şehitleri
Hangi şairimizin yapay destanı yoktur?
Mehmet Akif Ersoy
Nazım Hikmet Ran
Kayıkçı Kul Mustafa
Fazıl Hüsnü Dağlarca
Cahit Sıtkı Tarancı
Hangileri Türk destanlarındaki kutsal motiflerdendir?
Kurt
Işık
Kadın
Ağaç
Yada Taşı
Hangisi İslamiyet sonrası doğal destan değildir?
Manas
Battal Gazi
Danişmentname
Göç
Köroğlu
Satuk Buğra Han destanı hangi devlete aittir?
(a)
Dede Korkut Hikayelerinin yapısı hangi seçenekte doğru verilmiştir?
mensur
manzum
mensur-manzum
Dede Korkut Hikayeleri (a) hikayeden oluşur.
Dede Korkut Hikayeleri hangi coğrafi alanda geçmektedir?
Mezopotamya
Batı Anadolu
Hazar Denizi'nin batısı ve doğusu
Çin'in güneyi
Karadeniz'in batısı ve doğusu
Aşağıdakilerden hangisi İslamiyet öncesi sözlü edebiyat ürünlerinden değildir?
Koşuk
Hikaye
Sagu
Sav
Destan
Aşağıdakilerden hangisi Türklerin kullandığı alfabelerden biri değildir?
Göktürk alfabesi
Uygur alfabesi
Arap alfabesi
Latin alfabesi
Soğd alfabesi
Orhun Yazıtlarıyla( Göktürk Yazıtları) ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?
Göktürk alfabesiyle yazılmıştır.
Uygurların yaşamları anlatılır.
Sade bir dille yazılmıştır.
8. yüzyılda yazılmıştır.
İlk yazılı eserimizdir.
