Elde bulunmayan ve ele geçeceği de umulmayan mala Malü’d Dımar denir

Malü’d Dımar da zekat vardır görüşü maliki 'ye aittir

Ebu Hanefiye göre mehri müeccelde zekat teslimiyette zekat gerekir

Deyn-i zaîf alacaklardan geçen yıllara ait zekat gerekmez

Hanefilerde havaici asliyenin kişinin kendisine ,ailesine bir yıl kadar yetmesi şartı aranır

I-II-IV

I-II-III

III-IV-V

II-III-V

I-III-V

Hanefi mezhebinde ticaret mallarının zekata tabii olması için senenin başında ve sonunda nisaba ulaşmalı. Altının nisabı baz alınır.

Şafi 'ye göre hangi mal zekâta tâbi ise zekâtın o maldan çıkarılıp verilmesi gerekir görüşündedir.

İmam Şafi Toprak ürünlerinde çıkan mahsülün bir yıl dayanıklı olması gerekir görüşüne muhalefet ederek çıkan her mahsülden zekat gerekir görüşünü savunmuştur.

Arazi ekilmek üzere belli bir ücretle kiralanmış ise de zekât arazi sahibinden alınır görüşü Ebu Hanife'ye aittir

“Kullanılmayan mücevherat nisap miktarını aşıyorsa zekât verilir” hükmü Hanefi lere aittir

I-II-III

II-III-IV

I- III-IV-

III-IV-V

II-V

Rikaz=eski devirlerde yer altına gömülen veya herhangi bir sebeple yer altında kalan kıymetli eşyayı ifade eder

Saime=Senenin çoğunu meralarda otlayarak geçiren hayvanlar

Mevat=İşlenmemiş, sahipsiz topraklar

Hazin=Zekât gelirlerini toplamak ve dağıtmakla görevlendirilen kişi

İbnu’s Sebil=Gurbette, herhangi bir sebeple muhtaç duruma düşen kişi memleketinde malı da olsa, o maldan yararlanamadığı sürece zekat verilecek kişiler

Nisabb-ı İstiğna

Nisab-ı ğına

Nisab-ı kifaye

Nisab-ı müsteğmel

Havelanul havl

Şafi+imam-ı züfer +Şafi-Hanbeli +Hanefiler

Hanefi +imam-ı züfer +Şafi-Hanbeli + Şafi

Şafi+imam-Yusuf +Şafi-Hanbeli +Hanefiler

Şafi+imam-ı züfer + Maliki-Hanbeli +Hanefiler

Şafi+imam-ı züfer +Şafi-Maliki +Hanefiler

Ebu Yusuf ve diğer mezhepler 5 veskten az mahsulde zekat yoktur

Hanefiler toprak mahsullerinde nisaba ulaşmaşma şartı aranmaz

1 vesk buğday 132 kg dır,buna göre 5 vesk 660 kg buğdaya karşılık gelmektedir

Hanefiler ürün hasat edildiğinde miktarına bakılmadan gereken oranda zekat verilir.

1 vesk 155 litrelik bir hacim ölçüsü

2 koyun

3 koyun

4 koyun

5 koyun

1 koyun

Ticaret malları = 85 gram altın değeri olduğu konusunda görüş Birliği vardır

Hayvanlar= Küçük baş 40

Büyük baş 30

Deve 5 nisab miktarına sahiptir.

Toprak malsullerin = 5 vesk 660 kg buğdaya karşılık gelmektedir.

Madenler=Hanefiler hariç diğer mezhepler 20 miskal altın (85gr)

Öşür= Tabiii sulanıyorsa 1 /20

İşçilikle emekle

Sulanıyorsa 1/10

Çoğunluk alime göre borçlar el emvalüz zahire olarak nitelendirilen toprak mahsulleri,hayvanlar ve madenlerin zekatına etki etmez,borçlar el emvalül barina olarak nitelendirilen,altın gümüş ve ticaret mallarının zekatına etki eder

Hanbelilere göre bütün borçlar malların zekatında etkilidir,bütün zekat hesaplarına dahildir

Şafilere göre borçlar hiç bir malın zekâtına mani değildir,Ona göre borçlar zekat hesabına dahildir

Nezir ve keffaret gibi borçlar zekâtın tahakkukuna mani değildir,Hanefiler bu yaklaşıma göre,borç hangi türden olursa olsun toprak ürünlerinin zekatına mani değildir

Hanefilere göre sadece şahısları ilgilendiren borçlar,Allah için ve şahıslar tarafından talep edilen borçlar-Zekat,Allah için ve şahıslar tarafından talep edilmeyen borçlar Nezir ve keffaret

Hanefiler borçlar, eldeki nakit,mallar ve alacakların toplamından çıkarılarak ödenecek zekat miktarı hesaplanır

Hanefilerin zekat hesabı--Nakit,malların maliyet fiyatı,alacaklar, borçlar

Çoğunluğa göre ticaret mallarının zekatı nakit ve mal olarak verilebilir

Şafilere göre zekat hesabı--Nakit,malların maliyet fiyatları,alacaklar,şafiler ticaret mallarının zekatı nakit olarak verilmez,ticaret mallarından çıkarılarak verilir

Şafilere göre ise borçların zekâta etkisi yoktur,bunlar toplam miktarından çıkarılmaz

5-9 deve,bir koyun,

10-14 deve iki koyun,

15-19 deve üç koyun,

20-24 deve dört koyun,

25-35 deve iki yaşında bir deve

30 sığır için iki yaşına basmış dana(tebi/tebia)

40 sığır için üç yaşına basmış dişi sığır(müsinne)

40 ile 120 koyun için bir koyun,

121 ile 200 için iki koyun,

200 ile 399 koyun için üç koyun,

400 ile 599 koyun için dört koyun

Malikilere göre Saime olmayan hayvanların zekatı vardır,Çoğunluğa göre atların zekatı yoktur

Hanrfilere göre Saime yani seneni: Senenin çoğunu meralarda geçiren koyunlar zekâta tabidir

Gelir Vergisi hukuku

Gider harcama hukuku

Borçlanma hukuku

Bütçe hukuku

vakıf hukuku

Maliki = Müslüman olmak zekâtın vucub şartı değil sıhhat şartıdır

Malikiler = vakfedilen mal vakfedenin mulkunden cikmaz o yuzden kamu vakif mallari da zekâta tabidir

Şafiilere göre sadece Yahudi, Hristiyan ve Mecusilerden cizye alınabilir.

Hanbelilere göre Arapların dışındaki müşriklerden cizye alınabilir.

Hanifilere gore garimin nisap miktari mala sahip olmayan borclu kimselerdir

Gayrimüslimlerin diğer ülkelerden getirdikleri malları İslam devletinde satabilmeleri için alınan gümrük vergisi haraçtır

Savaş sonrası gayrimüslimlerin ellerinde bırakılan arazilerden alınan vergi cizyedir

Şafi ,fey gelirlerinin dağılımında belirleyici olan devlet başkanının iradesidir

Fey gelirleri haşr suresinin 59/7 ayette belirtilen kişilere dağıtılacağı kanaatindedir ilk dönem alimleri

Maliki,fey geliri beşe bölünür

Tam mülkiyet

Malüd dımar

Hayalic-i Asliye - Havelanül-havl

Nisabı Gına

Nisab

Mümerrid şahsın ödemedigi malın zekatını vermekle zaman geçince mükellefiyetlerinden düşer

Hz.Ömer ,sahabe ve tabiinden bir grup zekatın her yıl mal sahibi tarafından düzenli verilmesi gerektiği kanaatindedir

Hz.Ali ve tabiinden bir grup bütün yılların zekatı toptan verilir

Ömer b. Abdülazizin de içinde bulunduğu bir grup sadece son senenin zekatı verilir

Tam mülkiyet şartı kapsamında alacaklılar, tahsil edilmesi umulan ve umulmayan şekilde ikiye ayrılmıştır

Tekalifi örfiyye =ihtiyace binaen devletin tayin ve tesbit ettigi ek vergikerdir

Tekalifi seriyye= kuran sünnet ve icma ile tesbit ve tayin edilen verdilerdir

Meks, daribe, vazife, naibe, külef, sultaniyye, tekalif, resm, avariz ve bac, örfi vergilerdir

Cizye, harac ve uşür, gayri müslimlerden alinan fey vergileridir

Zekat, uşür ve nevaib muslumanlardan alinan vergi cesitlerindendir

A

B

C

D

E

Osmanlı devletinde cizye 1856 ıslahat fermanı ile kaldırılmıştır

Cizye mükellefiyeti ile sabit olan ayet hicretin 9 yılında Tevbe süresi 26.ayet

islam devleti içerisinde yaşayan gayri müslimlere ehl-i zimmet denir

Gayrimüslimlerden alınan Cizye haraç uşur vergilerinin tamamını ifade etmek üzere kullanılan kavramın adı mekstir

Meks bac avarız örfi vergilerdendir

Cizye uygulaması Osmanlı döneminde kaldırılmıştır

Haraç toprağını müslüman bir kişi satın aldığında bu araziden artık haraç vergisi alınmaz.

Haraç topraklardan doğan sular, haraç suyu olarak isimlendirilir.

Haracı muvazzafa: araziden elde edilecek ürüne bakılmaksızın dönüm başına konulan vergidir.

Fey gelirleri ile ilgili ayetler Haşr süresinde geçmektedir.

İhtiyaca binaen Müslümanlardan alınan zekat dışındaki vergilere Nevâib denir.

Hz Ömer döneminden itibaren müslüman ve gayri müslim tüccarlardan alınan gümrük vergisine üşür denir

Hadislerde pazar vergisi için kullanılan kavram vesktir

Serahsi madeni 3'e ayıran âlimdir

Nisap miktarı sünnet ile sabittir

Devlet başkanın takdir ve yetkisine bırakılan meks,daribe,vazife,naibe,külef sultaniye, tekalif, resm,avarız,bac diye ifade edilen vergiler örfi vergidir.

Hanefilere göre maden hazine gibi gizlenen her türlü şeydir.

safii maliklere göre toprak altında bulunan ve İslam döneminde bulunan her türlü şeydir

Tahsildar haracı devlet başkanının verdiği yetkiye göre toplar ve izin almadan dağıtır

Hanefilere göre tabi afetle hasattan önce veya sonra ürünün ürümün tamamı telef olursa haracı mukaseme düşer