Gerçek yaşamdan uzak mazmunlara dayalı bir edebiyattır.

Aşk teması ilahî ve mecazî olarak işlenmiştir.

Yoğun bir anlatımı, süslü ve sanatlı bir dili vardır.

Genellikle Arap ve İran edebiyatından alınan nazım şekilleri ile şiirler yazılmıştır.

Aruz ölçüsünün yanında hece ölçüsü de kullanılmıştır.

Öz ve biçim bakımından Arap ve Fars edebiyatı etkisinde gelişmiştir.

Anlatılanların günlük yaşamla bağı yoktur, anlatım soyuttur.

Nazım biçimleri Arap ve Fars edebiyatından gelen gazel, kaside gibi biçimlerdir.

Bütün güzelliği yerine parça ya da beyit güzelliğine önem verilmiştir.

Yarım kafiye kullanılmış; biçim ve söyleyişten çok, içeriğe önem verilmiştir.

Şiirde genellikle aruz ölçüsü kullanılmış olsa da hece ölçüsüyle de şiirler yazılmıştır.

Arapça, Farsça, Türkçe karışımı Osmanlıca adı verilen bir dil kullanılmıştır.

Nazım birimi genellikle beyittir; tuyuğ, şarkı ve rubailer dörtlük biçimindedir.

Temelinde İslam dininin bulunduğu Türk, Arap ve İran edebiyatının karışımı, ortak kültürün ürünüdür.

Şiirlerde mazmun adı verilen semboller kullanılmıştır.

Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle başlamış ve Tanzimat Dönemi'ne kadar etkin olarak devam etmiştir.

Saray çevresinde ve medrese eğitimi görmüş aydınlar tarafından İran ve Arap edebiyatları örnek alınarak oluşturulmuştur.

Şiirlerde genellikle konu bütünlüğü yoktur, bir şiir farklı konulardan bahseden beyitlerle oluşturulmuştur.

Aşk, tabiat, sevgilinin güzellikleri; tasavvuf gibi konular işlenmiştir.

İlahi, semai, koşma varsağı gibi nazım şekilleri kullanılmıştır.

Şiirlerin konuyu içeren başlıkları olmadığı için şiirler nazım biçimlerine göre adlandırılmıştır.

Duygu ve düşünceler "mazmun" adı verilen kalıplaşmış benzetmelerle anlatılmıştır.

Geniş halk topluluklarının duygu ve düşünceleri dile getirilmiştir.

Nazım birimi genellikle beyittir; duygu ve düşünce bir beyitte tamamlanmıştır.

Sanatlara bolca yer verilmiş, sanatlı söyleyiş içeriğin önüne geçmiştir.

Türklerin İslamiyet'i benimsedikten sonra oluşturdukları edebiyat dönemidir.

Arap ve daha çok da Fars edebiyatı örnek alınmıştır.

Medrese kültürüyle yetişen aydın sanatçılarca saray çevresinde geliştirilmiştir.

Konu, tema ve tür bakımından sınırları önceden belirlenmiş bir edebiyattır.

Öz ve biçim bakımından kurallara dayanmayan, sanatçıya geniş özgürlük tanıyan bir edebiyattır.

Kaynak olarak Kur'an-ı Kerim ve hadislerden, İslam tarihinden, peygamberler tarihinden yararlanılır.

Aşk, acı, şarap, övgü, din ve ölüm en sık işlenen konulardır.

Soyut, yaşam dışı, insanın iç dünyasına yönelik temalar seçilir.

Toplumsal sorunlara eserlerde yer verilmez.

Halktan, halkın yaşamı ve kültüründen faydalanılır.

I. ve II.

I. ve III.

Yalnız III.

Yalnız IV.

III. ve IV.

Dil gamzesini görmeyeli meyli yok meye

Yaşım şarâb olur kaygım dolu camdır

Zülfün dününde verdim dil haddine gören der

Mağribde bir kalender âyîne sundu aya

Gamzen beni helak edegöre dura gözün

Durmaya geri gamze kılıcın ura gözün

Derdin nedir gönül sana bir halet olmasın

Bîmâr eden bu güne seni rahat olmasın

Fabrikada tütün sarar sanki kendi içer gibi

Oturmuş da hayal kurar bütün insanlar gibi