NEW
Font size
WorksheetsDİVAN EDEBİYATI NAZIM BİÇİMLERİ
Total questions: 10
Worksheet time: 10mins
1. Aşağıdakilerden hangisi bir kasidenin matla beytidir?
Esti nesîm-i nev bahar açıldı güller subh-dem
Açsun bizim de gönlümüz sâkî meded sun câm-ı cem
Yâr ola câm-ı Cem ola böyle dem-i hurrem ola
Arif odur bu dem ola ayş ü tarabla muğtenem
Biz âşık-ı azadeyiz amma esir-i badeyiz
Alüfteyiz dil-dadeyiz bizden diriğ etme kerem
Dönsün yine peymâneier olsun tehî hum-hâneter
Raks eylesin mestâneler mutribler ettikçe nagem
Bir câm sun Allah için bir kâse de ol mân için
Ta medh-i şâhenşâh için alam ele levh ü kalem
Erenler öz yolında er tek gerek
Meydanda erkek kişi ner tek gerek
Yahşi yaman, katı yumşak olsa hoş
Serverem, diyen kişi erkek gerek
2. Bu dizeler aşağıdaki nazım biçimlerinin hangisinden alınmış olabilir?
Şarkı
Rubai
Tuyuğ
Kıt'a
Mesnevi
Ey şûh-ı kerem-pîşe dil-i zâr senindir
Yok minnetin asla
Vey kân-ı güher anda ne kim var senindir
Pinhân ü hüveyda
3. Bu dizeler şekil özellikleri bakımından aşağıdaki nazım şekillerinden hangisine ait olabilir?
Kıt'a
Rubai
Tuyuğ
Müstezat
Kaside
Ben gitmemek eylesem hatadır
Senden bana bir meded revadır
Yâ Rab bana cism ü cân gerekmez
Canan yok ise cihan gerekmez
Leylâ dedi verdi cân-ı şirin
Ol aşık-ı bikarâr u miskin
4. Bu beyitlerin alındığı şiirin nazım biçimi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Mesnevi
Gazel
Kaside
Müstezat
Rubai
5. Aşağıdaki beyitlerden hangisi bir gazelin "makta" beytidir?
Ne tende can ile sensiz ümid-i sıhhat olur
Ne can bedende gam-i firkatınla rahat olur
Nedir bu tali ile derdi Nef'i-zarın
Ne şuhu sevse mülayim dedikçe afet olur
Ne şeb ki kuyuna yüz sürmesem o şem ölürüm
Ne gün ki kametini görmesem kıyamet olur
Dil ise gitti kesilmez hevay-ı aşkından
Nasihat eyledüğümce beter melâmet olur
Bela budur ki alıştı belalarına gönül
Gamın da gelse dile bais-i meserret olur
Bülbül ahengini, gül rengini hep senden alır;
Sen gidersen bu gülistanda bahardan ne kalır?
Gül solar, bülbül uçar, neşeli sesler azalır.
Sen gidersen bu gülistanda bahardan ne kalır?
6. Biçim ve içerik yönünden incelendiğinde bu dizelerin, aşağıdaki nazım biçimlerinin hangisine ait bir örnekten alındığı söylenebilir?
Murabba
Rubai
Kıt'a
Şarkı
Mesnevi
Fars edebiyatından alınan bir nazım biçimidir. Aruz ölçüsünün belli (24 farklı kalıp) kalıplarıyla yazılır. Tek dörtlükten oluşur ve uyak düzeni aaba şeklindedir. Dizeler arasında anlam birliği vardır. Genellikle felsefî konular, aşk, şarap, din, tasavvuf işlenir.
7. Bu parçada sözü edilen nazım biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Tuyuğ
Mani
Rubai
Gazel
Mesnevi
8. Aşağıdaki açıklamalardan hangisi, ayraç içinde belirtilen divan edebiyatı nazım biçiminin tanımı değildir?
Genel olarak padişah, sadrazam ve şeyhülislam gibi devlet büyüklerini övmek amacıyla yazılan, belli bir yazılış planı olan şiirlerdir. (Kaside)
Her dizenin ardına kısa bir dizenin eklenmesiyle oluşan, uzun ve kısa dizeleri kendi içinde uyaklı şiirlerdir. (Mesnevi)
17. yüzyıldan itibaren divan edebiyatında örnekleri görülen, bestelenmeye elverişli olan, aşk, sevgi, eğlence gibi konuların işlendiği nazım biçimidir. (Şarkı)
Divan edebiyatında aşk, ayrılık, özlem, sevgiliye kavuşma isteği, sevgilinin güzelliklerinin övgüsü gibi lirik konuları işleyen şiirlerdir. (Gazel)
İran edebiyatından alınan, dört dizelik tek dörtlükten oluşan, mani tipi uyak düzenine sahip olan nazım şeklidir.
(Rubai)
Varıp âşiyân-ı yâra diyelim ol gül-izâra
Bu çemende sen hezâra meğer âşinâ imişsin
9. Yukarıdaki gazelin türü aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Yek-âhenk gazel
Yek-âvâz gazel
Musammat gazel
Beytü'l-gazel
Hikemî gazel
Sözde nazır olmaz bana ger olsa âlem bir yana
Pür tumturak u hoş-edâ ne Hafız'em ne Muhteşem
Nef'i
Günümüz Türkçesiyle:
Alem bir yana olsa söz sanatında benim benzerim olamaz.
Ben ne Hafız'ım ne de Muhteşem! Benim mucize dolu, hoş bir söyleyişim vardır.
10. Bir kasideden alınmış olan yukarıdaki beyit, kasidenin bölümlerinden hangisine örnek olabilir?
Girizgâh
Fahriye
Methiye
Tegazzül
Dua
