Rönesans'ta başlayıp 17 yüzyılda pekişen düşünce sistemine “modern düşünce” adı verilir. Modern düşünce ile birlikte ait olan tüm unsurlarda da değişim yaşamıştır.

Aşağıda verilenlerden hangisi söz edilen değişimlerden biri değildir?

Descartes, şüpheyi bir yöntem olarak kullandığından ve doğru bilgiye ulaşıldığında bu şüphe ortadan kalkar.

Buna göre, Descartes’in şüphe anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

Aşağıdakilerden hangisinin 15-17. yüzyıl felsefesinde öne çıkan konu ve görüşlerden olduğu söylenemez?

Hint, Mısır, Antik Yunan ve İslam ilimleri kitaplarının Avrupa dillerine çevrilmesiyle başlayan bilim ve felsefenin etkisi; Batı’da aklın ön plana çıkmasını sağlamıştır. Coğrafi keşifler neticesinde matbaanın kullanılması okuryazarlığı artırmıştır. Yine coğrafi keşiflerin etkisiyle ticarette gelişmeler görülmüş ve üretim tarzının değişmesiyle toplumda sosyal farklılaşmalar oluşmuştur. Amerika’nın keşfiyle beraber orada yaşayan yerlilerden elde edilen kaynaklar ve Afrika’nın sömürgeleştirilmesiyle sağlanan ucuz işgücü, Batı’nın farklı coğrafyalarla kültürel ve ekonomik etkileşimde bulunmasına neden olmuş ve bahsedilen tüm durumlar Avrupa’da Rönesans felsefesini oluşturmuştur.

Bu parçadan Rönesans felsefesi ile ilgili çıkarılacak genel yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Spinoza’ya göre doğadaki nedensellik varlıkların iradi olarak eylemlerinin önünde bir engel olarak görülebilecek bir zorunluluk içerebilir. Bu durumda özgür olmanın imkânsızlığı savunulabilir görünse de, bu kolaya kaçmak olur. Çünkü; özgürlük, varlıktaki nedensellik içeren sistemi yönlendirmek değil bu akıl dolu işleyişin farkındalığında davranmaktır.

Bu parçaya göre Spinoza için ‘özgürlük’ aşağıdakilerden hangi ifadeyle örtüşür?

Bacon, doğanın bilgisine ilişkin doğru bilgi elde etmek istiyorsak algılarımızı kullanmamız gerektiğini öne sürer. Ancak algılarımız tek başına doğayı anlamamıza yeterli değildir. Çünkü insanlarda ön yargılar vardır. Eğer doğaya ilişkin doğru ve güvenilir bilgi edinmek istiyorsa, insanın bu önyargılarından kurtulması gerekir. Ancak bu, tek başına yeterli değildir. Nasıl ki el, bir alet olmaksızın çok az şey yapma gücüne sahipse, akıl da araçsız, yani yöntemsiz kullanıldığında güçsüz kalır. Oysa yöntem onu güçlü kılar. Bu yöntem ise algılardan genel kavramlara ulaşma yoludur.

Bu parçada Bacon’ın savunduğu bilimsel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Hobbes’a göre insan doğası gereği bencil bir varlıktır. Sürekli kendi çıkarları peşinde koşar. Durum böyle olunca güçlü zayıfı ezmeye başlar ve bazı bireylerin mal ve can emniyeti tehlike altına girer. İnsanların birbirlerine zarar vermelerini engellemek için ortak uzlaşı ile devlet denen yapı kurulur.

Hobbes’un bu düşüncesinden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Aydınlanma Felsefesi'nin kaynağı Rönesans felsefesi ve özellikle de 17.yüzyıl felsefesinin ortaya koyduğu ilkelerdir. Rönesans’tan itibaren düşüncenin tarihsel otoritelerden kurtulması, bilgi ve yaşam hakkında akla ve deneyime dayanmaya başlaması söz konusudur. 17.yüzyılda bu gelişmeler sistemleştirilip temel ilkelere dönüştürülmeye başlanmış, Aydınlanma Felsefesi'nin düşünsel temelleri bir anlamda hazırlanmıştır. Sekülerleşme Aydınlanma Felsefesi'nin ve genel anlamda aydınlanmacılığın her türlü girişiminde temel olmuş olan bir yönelimdir.

Buna göre parçada altı çizili olan ve 17. yüzyılın genel düşünce yapısını yansıtan hangi belirgin özelliği Aydınlanma Felsefesi üzerinde etkili olmuştur?

Hume’a göre nedensellik diye gördüğümüz şey

bir olaydan sonra başka bir olayın gelmesidir.Bu iki olay arasında birinin neden diğerinin ise sonuç olduğunu ve aralarında nesnel, zorunlu bir bağ olduğunu bize bildiren bir izlenimimiz yoktur. Sadece olayların art ardalığını görmemizin bizde oluşturduğu psikolojik temelli bir alışkanlık vardır.

Buna göre nedensellik ilkesi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Comte’a göre sadece olgular konu edilmeli, olguların arkasındaki ilk nedenler ya da özlerle uğraşılmamalıdır. Çünkü bu “öz” ve “ilk neden”ler gözlenemezler; onlar metafizik karakterlidirler. Bilimsel bilginin amacı gözlem ve deneyle olguların bilgisine ve bunlardan hareketle doğa yasalarına ulaşmak olmalıdır. Ancak bu tür bir bilgiyle gelecekteki olayları önceden bilmek ve düzenlemek mümkün olacaktır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi Comte’un görüşleriyle çelişmektedir?

Kant’a göre bir eylem; bir eğilimden ya da kişisel bir duygudan dolayı değil de, bir ödev bilincinden dolayı gerçekleşmişse ahlaki bir eylem olabilir. Buna göre bir kişi örneğin, bir yoksula kendi içindeki acıma duygusundan dolayı para vermişse bu eylem ahlaki değildir. Ancak aynı kişi, ‘yoksullara yardım etmek gerekir.’ diyen bir ödev bilinciyle yoksula para vermişse, o zaman bu kişinin eylemi ahlaki bir eylem olur.

Buna göre bir eylemin ahlaki değerini belirleyen temel ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

Bir dükkânınız var ve meyve satıyorsunuz.İnsanlar sizden alışveriş yaptığı sürece kibar davranıyorsunuz, para üstünü eksiksiz veriyorsunuz. Çünkü böyle davranırsanız insanların size güven duyacağını, dükkânınıza daha sık gelerek alışveriş yapacaklarını düşünürsünüz.

Bu durumda Kant’a göre, iyiyi gerçekleştirmiş olsanız bile, eyleminizin ahlaki bir değeri yoktur.

Buna göre ahlaki eylemin değerini belirleyen ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

Hegel’e göre Aydınlanma, saf bir içgörünün yaygınlaşması ve evrenselleşmesidir ve tarihsel bir hareket olarak belirir. Bu hareketin temel düşüncesi, akıl yetisiyle birlikte başlı başına bireyin yargının mutlak ölçütü olduğudur. Birey üzerine getirdiği vurgu ile Aydınlanma, yerleşik dinsel anlayışla çatışma içine girer.

Bu parçaya göre Aydınlanma felsefesinin temele aldığı yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

J.J.Rousseau “İçimizden her biri, varlığını, bütün kuvvetini ortak genel iradenin emrine verir ve biz her ortağı bütünün bölünmez parçası kabul ederiz.” derken aşağıdaki kavramlardan hangisine dikkat çekmektedir?

Hegel var olan tek şey olarak ruh ve tin (Geist) dediği bir ilkeden hareket eder. Gerçek olan tin bir oluş, bir gelişme, bir evrim, içerisindedir. Bu hareketlilik, düşüncenin tam özgürlüğünü hedefleyen kendine özgü bir yasayla gerçekleşir. Böylece tin derece derece maddeyi ya da tüm var olanları yaratmaya başlar.

Buna göre Hegel’in varlık anlayışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Felsefede çıkış noktası, duyularımızın sağladığı bilgidir, olguların bilgisidir.Biz yalnız duyuların sağladığı olguların bilgisini elde edebiliriz.Bunun için olguların arkasında olanlarla uğraşmamalıyız. Olgulara dayanmayan, deneyle doğrulanmayan her türlü bilgi anlamsızdır.

Bu düşünce aşağıdaki filozof ve akımlardan hangisine ait olabilir?