NEW
Font size
Worksheets20.YÜZYIL FELSEFESİ
Total questions: 11
Worksheet time: 6mins
Yaşam bir akıştır. Akıl ve mantık bu akışı kavrayabilecek
esneklikte değildir. Akışı kavrama gücü, zekâ ile içgüdünün
birleşimiyle ortaya çıkan bir yetiyi gerektirir. Bu yeti bizde
doğuştan bulunmaktadır ve mutlak bilginin kaynağıdır.
Bu parçadaki görüş aşağıdakilerden hangisine uygundur?
Comte’un pozitivizmine
Husserl’in fenomenolojisine
Bergson’un entüisyonizmine
Wittgenstein’ın analitik felsefesine
Descartes’ın rasyonalizmine
Varoluşçuluk (Egzistansiyalizm), varlığın genel ve soyut
çerçevede sorgulanmasını doğru bulmaz. İnsan doğrudan
oluşun öznel ve somut göstergelerine yönelir. Çünkü
insan diğer nesneler gibi değişmez bir özün varlığı değildir;
kendi özünü kendisi belirlemek zorunda olan bir
varlıktır.
Bu yaklaşıma göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi
yapılabilir?
Nesnelerin özünü insan belirler.
Evrendeki tek gerçeklik insandır.
İnsan koşulsuz özgürlüğe sahiptir.
İnsan olmanın özü aynı kalmaktır.
İnsanın amacı öznelliği aşmaktır.
İnsan ilk önce vardır, sonra şu ya da budur. İnsanoğlu
yaşamından başka bir şey değildir. İnsanoğlu eylemlerde
bulunmaktan başka bir şey yapamaz. Düşünceleri birtakım
tasarımlar, duyguları da girişimlerdir. İstemesek de
her birimiz evrensel değerler merdiveninin bir basamağını
oluştururuz.
Parçaya göre Sartre’ın görüşü ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
İnsan evreni sorgular.
İnsanı insan yapan yaşamıdır.
Var oluşta düşünceler esastır.
İnsanın özü tutarlı olmasıdır.
Evrensel değerlere göre yaşamak gerekir.
Günümüzde bilgi artışından dolayı insan, var olmanın anlamını
unutarak kendi öznel gerçekliğine yabancılaşmıştır.
Verilen ifade aşağıdaki yaklaşımlardan hangisine ait
olabilir?
Egzistansiyalizm
Postmodernizm
Fenomenoloji
Pragmatizm
Yeni ontoloji
Nietzsche, insana değerlerin yeniden değerlendirilmesi
görevini yüklemiştir.
Nietzsche bu görevi yapabilecek insanı aşağıdakilerden
hangisi ile ifade eder?
Üst insan
Bilge insan
Özgür insan
Egoist insan
Ödeve uyan insan
Sartre için insan, varlığı gerçekleşmemiş bir potansiyeldir.
Oysa masa bütünüyle gerçekleşmiş bir şeydir; geleceği
yoktur veya her ne ise o olma olgusuyla belirlenmiştir.
İnsan ise belirlenmemiş olup, kendisindeki boşluğu istediği
şekilde doldurmak bakımından tamamen özgürdür;
nasıl olmak istiyorsa öyle olacaktır.
Buna göre Sartre’ın görüşleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
İnsan özgür bir varlıktır.
İnsan bir olanaklar varlığıdır.
İnsan önce var olur, sonra özünü yaratır.
İnsanın doğası değişmez bir yapıya sahiptir.
İnsan kendi yolunu kendi seçen bir varlıktır.
“Sihirli kuş, kırk ayaklı köpeği görünce koşarak uzaklaştı.”
şeklinde bir önerme mantıkçı pozitivistlere göre bilime
konu olamaz.
Bu durum mantıkçı pozitivizmin aşağıdaki tezlerinden
hangisiyle ilgilidir?
Bilginin kaynağı duyu verileridir.
Bilim evrensel bilgiler ortaya koyar.
Bilim anlamlı önermelerden oluşur.
Felsefe mitolojik hikâyeleri konu edinmelidir.
Bilimsel bilgi deney ve gözleme dayanır.
Mantıkçı pozitivizme göre bir önermenin bilime konu olabilmesi
için olgusal olarak doğrulanabilir olması gerekmektedir.
Buna göre aşağıdaki önermelerden hangisi bilime
konu olamaz?
Ruh ölümsüzdür.
Isınan cisimler genleşir.
Tüm canlılar solunum yapar.
Maddeler atomlardan oluşur.
Su, hidrojen ve oksijenden oluşur.
Sartre’a göre “insan ne ise o değildir, aksine ne değilse
odur.” İnsanın varoluş sürecine başlamadan önce, belirlenmiş
ve değişmez bir doğaya sahip olduğunu iddia etmek,
onun özgür iradesine kota koymaktır. Varoluş sürecindeki
insan; kendi seçtiği olanaklar varlığı iken “kendisi
için varlık” konumundadır. Fakat bir kağıt parçası ise, onu
tasarlayan iradenin dışında bir varlık alanı gösteremediğinden,
“kendinde varlık” olarak nitelenmiştir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi Sartre’ın varlık
konusundaki görüşlerine uygun bir ifadedir?
Belirlenmiş ve değişmez bir doğa olduğu için, öz varoluştan
önce gelir.
İnsan, dünyaya gelmeden önce belirlenmiş ve değişmez
bir kadere sahiptir.
İnsan kendisini belirleyen irade dışında bir kader belirleyemez.
Kendinde varlık, varoluş sürecinde kendine has bir
irade geliştirir.
İnsan bir imkân ve olanaklar varlığı olarak, özgürlüğe
mahkûmdur.
I. İnsanın varoluşunu ancak özgürce davranarak gerçekleştirebileceğini
savunur.
II. Özgürlük sınırsız olmayıp, sorumluluk ile belirlenmiştir.
Özgürlük kişiye göre değiştiğinden evrensel ahlak yasası
yoktur.
Verilen ilkeleri ahlak felsefesinin temeline koyan görüş
aşağıdakilerden hangisidir?
Entüisyonizm
Utilitarizm
Egzistansiyalizm
Hedonizm
Egoizm
Nietzsche’ye göre özgür insan, içinde yaşadığı toplumun
ahlak normlarının, değer yargılarının dışına çıkabilen insandır.
O, yaşadığı sürüden kopmuş, kendi yolunu arayan,
insanla ilgili her şeyi kendi gözleri ile görmek isteyen
insandır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi özgür insanın niteliklerinden biri olamaz?
Ahlaki normlara eleştirel yaklaşmak
Geleneksel değerlerle hesaplaşmak
Yeni değerlerin peşinde olmak
Aklını bağımsızca kullanabilmek
Yaşadığı çevreye boyun eğmek
