wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Dział z podręcznika "Nasze korzenie", język polski, klasa 6

Total questions: 15

Worksheet time: 48mins

Name
Class
Date
1.

Przeczytaj uważnie poniższy tekst:

„Nie ulega wątpliwości, że język jest najdoskonalszym narzędziem porozumiewania się ludzi, dzięki czemu mogą się informować o tym, co ich otacza, co robią, o czym myślą.

Ale na czym polega w istocie cud języka? Dlaczego można za jego pomocą powiedzieć dosłownie o wszystkim?

Obserwujemy zwierzęta. Widzimy, że pisklęta reagują na głos kwoki, że wydawane przez nią dźwięki coś znaczą: informują o niebezpieczeństwie, o wspólnym posiłku – tak jak głosy psa, kota, lwa, słonia czy małpy są znakami wyrażającymi radość, strach, ból. Człowiek – oczywiście – także wydobywa z siebie pojedyncze dźwięki, które komunikują o jego przeżyciach. Jakże jednak znikoma jest liczba informacji przekazywanych w ten sposób!

Lecz człowiekowi dane jest coś więcej. Tylko on (i to należałoby stokrotnie wzmocnić!) wprowadził do świata dźwięków porządek, a mianowicie zaczął korzystać z ograniczonej ich liczby, a w dodatku – i to jest prawdziwy cud – posiadł zdolność łączenia ich ze sobą i związania ze wszystkim, co go otacza. Opiszmy to prościej: jedynie człowiek, dysponujący możliwością wydawania z siebie takich dźwięków, jak a, o, u, e, i, k, p, r, s, t, d, w, b, m czy n, obdarzony został mocą scalania ich ze sobą, czego efektem są zbitki głoskowe typu kot, kos, rak, dom, kura, staw, bok, a w dodatku – związał te zbitki z materialnymi i duchowymi zjawiskami otaczającej go rzeczywistości.

Zechciejmy to sobie jeszcze raz uświadomić: dysponujemy niewielką liczbą dźwięków, ale możemy je na różne sposoby spajać. Liczba tych kombinacji idzie w tysiące! Tak powstają różne wyrazy, które coś znaczą. Te także można ze sobą łączyć. I tak z chaosu akustycznego wyłania się cały język: od a, o, e, i, k, p, r, s, t, d, w, b, m, n – przez kot, kos, dom – do duży kot śpi, mały kos śpiewa, nasz dom stoi. Te ostatnie konstrukcje przynoszą już pełną informację o otaczającej człowieka rzeczywistości – i o jej poszczególnych elementach.”


Jan Miodek, ABC polszczyzny, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 2000, s. 2-3.


Tekst dotyczy:

a)

znaczenia języka w procesie komunikacji

b)

znaczenia literatury w procesie komunikacji

c)

zdolności człowieka do łączenia dźwięków w zrozumiałą całość

d)

żadna odpowiedź nie jest poprawna

2.

Główną myśl tekstu wyraża cytat:

a)

"Zechciejmy to sobie jeszcze raz uświadomić".

b)

"Człowiek - oczywiście - także wydobywa z siebie pojedyncze dźwięki".

c)

"jakże jednak znikoma jest liczba informacji przekazywanych w ten sposób!"

d)

"Nie ulega wątpliwości, że język jest najdoskonalszym narzędziem porozumiewania się ludzi".

3.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

W tekście podano przykłady porozumiewania się zwierząt, aby pokazać, że potrafią one przekazywać sobie:

a)

tylko informacje o niebezpieczeństwie

b)

jedynie określonego rodzaju informacje

c)

tyle samo informacji, ile przekazują sobie ludzie

d)

tak wiele informacji, że nie zdajemy sobie z tego sprawy

4.

Zaznacz odpowiedź, w której przedstawiono poprawną kolejność poszczególnych elementów języka w ostatnim akapicie (zaczyna się on od słów: "Zechciejmy to sobie jeszcze raz uświadomić....").

a)

głoski, wyrazy, wyrażenia, zdania

b)

zdania, wyrażenia, wyrazy, głoski

c)

wyrazy, głoski, zdania, wyrażenia

d)

wyrażenia, wyrazy, głoski, zdania

5.

W tekście czytamy: "Człowiek także wydobywa z siebie pojedyncze dźwięki, które komunikują o jego przeżyciach". Zaznacz poprawnie przykłady sytuacji, w których to następuje.

a)

Kiedy coś nas zaboli.

b)

Kiedy czymś się zachwycamy.

c)

Człowiek wzdycha, kiedy jest smutny.

d)

Człowiek wyraża uczucia tylko przy pomocy mimiki.

6.

Wyrażenie "ugryźć się w język" oznacza:

a)

powstrzymać się w ostatniej chwili przed powiedzeniem czegoś

b)

obrażać kogoś

c)

wyjawić niechcący czyjąś tajemnicę

d)

zanudzać słuchacza swoją opowieścią

7.

Trzeba było ugryźć się w język - tak upominamy osobę, która na przykład powiedziała coś, co kogoś obraziło, albo osobę, która wyjawiła niechcący czyjąś tajemnicę.

a)

fałsz

b)

prawda

8.

Aby zastąpić w zdaniu: "Język jest człowiekowi bardzo potrzebny, gdyż pozwala człowiekowi porozumiewać się ze światem. " powtarzający się rzeczownik "człowiekowi" należy zastosować zaimek:

a)

jemu

b)

mu

c)

jego

d)

nim

9.

W wyrażeniu "mówić i pisać" słowo " i" jest:

a)

przyimkiem

b)

zaimkiem

c)

spójnikiem

d)

partykułą

10.

W wyrażeniu "mówić do kogoś" słowo "do" jest:

a)

spójnikiem

b)

zaimkiem

c)

partykułą

d)

przyimkiem

11.

W zdaniu: "Chyba jutro nie pójdę do szkoły" słowo "chyba" jest:

a)

partykułą

b)

wykrzyknikiem

c)

przysłówkiem

d)

zaimkiem

12.

W zdaniu: "Hurra! Zdałem! Był to chyba najtrudniejszy egzamin w moim życiu." emocje wyrażono przez zastosowanie:

a)

partykuły

b)

przysłówka

c)

wykrzyknika

d)

wyrażenia przyimkowego

13.

Cząstkę "nie" z czasownikami oraz przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym i najwyższym piszemy oddzielnie.

a)

prawda

b)

fałsz

14.

Wyrażenia: niepokój, niestaranna, nieładnie, zostały poprawnie zapisane z cząstką "nie".

a)

fałsz

b)

prawda

15.

"Koncert Wojskiego" z utworu Adama Mickiewicza "Pan Tadeusz" to fragment opisujący:

a)

dawne zwyczaje szlacheckie: polowanie

b)

dawne zwyczaje szlacheckie: koncert

c)

dawne zwyczaje szlacheckie: uczty

d)

żadna odpowiedź nie jest poprawna