Súrefni er lit-, lyktar- og bragðlaus gastegund sem veldur bruna og er grundvöllur lífs.

Vetni er léttasta frumefnið. Þegar það binst súrefni myndar það vatn sem við táknum með H2O.

Kolefni er sjötta frumefnið í lotukerfinu og hefur mólmassann um það bil 12 g/mól. Kolefni flokkast undir málmleysingja og hefur marga hentuga og merkilega efnafræðilega eiginleika.

Nitur er litar-, lyktar- og bragðlaus málmleysingi og er algengasta frumefnið í andrúmslofti Jarðar, sem er að u.þ.b. 78% úr köfnunarefni.

blóðfruma - krwinki

fitufruma - komórki tłuszczowe

taugafruma - neurony

vöðvafruma - Komórki mięśniowe

beinvefur - tkanka kostna

fituvefur - tkanka tłuszczowa

blóðvefur - tkanka krwi

taugavefur - Tkanka nerwowa

Frumuskipting - podział komórek

Engin fruma lifir óendanlega lengi. Þess vegna er mikilvægt að stöðugt myndist nýjar frumur með frumuskiptingu.

Öndunarfærin - układ oddechowy

Þegar andrúmsloft berst niður í lungun flyst súrefni úr því og yfir í blóðið sem flytur það til frumna líkamans. Súrefnið er nauðsynlegt hráefni við brunann í frumunum.

Taugakerfið - układ nerwowy

Taugakerfið er líffærakerfi sem sér um skynjun og samhæfingu hreyfingar með því að senda boð á milli mismunandi hluta líkamans og bregðast við ytra áreiti.

Meltingarkerfið - układ trawienny

Meltingarkerfið er í líffærafræði það líffærakerfi dýra sem tekur við mat, meltir hann og vinnur úr honum orku og næringu og skilar því sem eftir verður út sem úrgangsefnum.

Æxlunarkerfið - układ rozrodczy

Æxlunarfærin eru nauðsynleg til þess að við getum eignast afkvæmi. Sáðfrumur myndast í eistum karla og eggfrumur í eggjastokkum kvenna.

Hvaða líkamsparta (części ciała) sjáum við á þessari mynd?

axlir

^{staður á líkamanum þar sem handleggur tengist herðablaði og viðbeini}

olnbogi

^{ytri hluti liðar milli fram- og upphandleggjar}

rasskinnar

^{vöðvi aftan á rassinum, þjóhnappur}

tær

^{fimm smálimir fremst á fæti}

briskirtill - bris

^{kirtill fyrir aftan maga sem framleiðir brissafa og hormónin insúlín og glúkagon}

nýra

^{eitt tveggja líffæra sem sía úrgang úr blóðinu}

gallblaðra

^{blaðra sem safnar í sig galli frá lifrinni}

vélinda

^{gangur sem fæðan fer um úr munni niður í maga}

æxlunarfæri - układ rozrodczy

^{líffæri sem sjá um fjölgun einstaklingsins}

^{Almennt er talað um að skilningarvitin (zmysłów) séu fimm talsins,}

^{þau eru:}

Reykingar skaða varnir öndunarfæranna og eru helsta orsök lungnakrabbameins.

Reykingar efla varnir öndunarfæranna og engin tengsl eru á milli þeirra og lungnakrabbameins.

wytrzymałość

^{það hversu vel maður stenst líkamlegt álag}

gifs

hlustunarpípa

skurðarhnífur

sprauta

Heilablóðfall stafar af því að blóðtappi stíflar æð í heila.

Hjartaáfall eða bráð kransæðastífla verður þegar ein af æðunum sem næra hjartað stíflast.

Matareitranir orsakast af neyslu matvæla, sem innihalda ákveðin eiturefni, svonefnd utanfrumueitur

Eistnakrabbamein uppgötvast oftast þegar einstaklingurinn finnur hnút eða þykkildi í öðru eistanu.

bank krwi

^{stofnun þar sem safnað er blóði úr mönnum til að nota við blóðgjafir og vinnslu blóðþátta}

DNA - deoxýríbósakjarnsýra

aðalefni litninga, tvöföld snúin sameind sem geymir erfðaupplýsingar lífveru

Fruma

^{grunneining lífveru, minnsta eining sem getur lifað og fjölgað sér}

Æxli

^{sjúkur líkamsvefur þar sem frumurnar fjölga sér óeðlilega}

baktería

^{dreifkjarna frumur sem eru oftast færar um að lifa sjálfstæðu lífi}

Eru allar bakteríur skaðlegar?

Aðeins örlítið brot allra baktería eru sýklar sem valda sjúkdómum.