WorksheetsƏdəbiyyat sınaq 10 cu sinif bütöv
Total questions: 20
Worksheet time: 16mins
Azərbaycanda farsca yazmaq ənənəsi nə zamandan yaranıb ?
A) 11 -ci əsrin əvvəllərindən
b) 9 -cu əsrdən
c)11 - ci əsrin ortalarından
d)9 - cu əsrin ortalarından
e)11 ci əsrin sonlarından
Biri xronoloji ardıcıllığı pozur :
1. Orxon yenisey abidələri
2.Atəşpərəstliyi təbliğ edən əsərin yaranması
3.Azərbaycan ədəbiyyatının intibahı
4. Fars dilinin Şərq ölkələrində poeziya dili kimi işlənməsi
5. Farsca yazmaq ənənəsinin zəifləməsi
A) 1
b)2
c)3
d)4
e)5
Düzgün sıralanmanı qeyd edin :
1. İndisə acığın tutmuşdur mana
2.Sənin qucağından ayrılsam , ana
3.Şamaxı ! Ey mənim sevimli yurdum !
4.mən sənin qoynunda xaniman qurdum
5.o şəhərdə mənə doğmadır əziz
6.Ümidim , pənahım Təbrizdir , Təbriz
A) 4.3.1.2.6.5
b)4.3.1.2.5.6
c)4.3.2.1.6.5
d)4.3.1.5.6.2
e)4.3.2.1.5.6
" Qazan xanın evinin yağmalanması " boyunda hadisələrin ardıcıllığını göstərin :
1. Qazan xanın məclis qurması
2.Uruz bəyin 300 igidlə kafirlər tərəfindən əlibağlı aparılması
3. Qazan xanın yurdu ilə xəbərləşməsi
4. qazan xanın yuxusunun Qaragünə tərəfindən yozulması
5.Qaraca Çobanın şəhid olduğu qardaşlarını dəfn etməsi
6.Gecə yatarkən Qaraca Çobanın qayğulu yuxu görməsi
A_1.2.5.4.6.3
B)1.2.4.3.5.6
C)2.1.5.4.3.6
D)2.1.4.3.5.6
e)1.2.6.5.4.3
Bu üç qəhrəmanı birləşdirir
Qazan xan , Qanturalı , Buğac
a) Oğuz elinin sərkərdəsi olmaq
b)Hər birinin ayrılıqda göstərdikləri igidlik :yeddibaşlı əjdahanı , üç qorxunc heyvanı , buğanı məhv etmək
c)Qazan xanın evinin yağmalanması boyunun qəhrəmanları olmaq
d) qürbətdə sıxıntı keçirmək
e) əsirlikdə olan qohumlarını xilas etmək
5. Uyğunlaşdırarkən biri kənarda qalır .
1.Dövlət işini başqalarına etibar etmək olmaz
2. qədim ərəb əfsanəsi əsasında yaranıb
3.Şaiq ana dilimizə tərcümə edib
4. Dövrün mühüm ictimai - siyasi problemləri , əxlaqi - etik qaydaları öz əksini tapıb
A) Xosrov və Şirin
b) Sirlər xəzinəsi
c)İskəndərnamə
d)Leyli və məcnun
e) Yeddi gözəl
N.Gəncəvinin "iskəndərnamə" əsərində İskəndərin filosof kimi yetişməsinin səbəbləri ;
1. Alimlərlə daim ünsiyyətdə olması
2. dini kitablarla maraqlanması
3.dərin elmə , biliyə yiyələnməsi
4. Haqqın ədalətin müjdəçisi olması
A)1.2
B)2.3
C)1.4
D)2.4
E)1.3
"İskəndərnamə " ilə bağlı səhv fikir hansıdır
a) əsərdə bərdənin tərifinə həssr edilmiş şeir parçası var
b)Nizami əsərdə İsgəndəri daim inkişafda verir
c) İskəndər gənc yaşlarında döyüş sənətinin sirlərinə yiyələnir
d)İskəndər həm filosof , həm peyğəmbər , həm şair ,həmdə gözəl sərkərdə kimi diqqəti cəlb edir
e) İskəndər tarixi şəxsiyyət olsa da , əsərdə Nizami təxəyyülünün məhsulu kimi verilmişdir
Ömründən keçərkən ta.......il
Şahlığa ucadan vurdurdu təbil
......yə çatınca yaşı
peyğəmbər olaraq ucaldı başı
Nöqtələrin yerinə ardıcıl olaraq hansı rəqəmlər yazılmalıdır ?
a) 20,26
b)17.27
c)21.28
d)20.27
e)18.26
Ədalətli Nüşirəvan , Sultan Səncər və qarı mənzum hekayələrində Nizami bu məsələlərin ibrətli təqdimini verir :
a)Vətənpərvərlik və doğruçuluq
b)şəxsiyyət azadlığı
c)insanı kölə edən cəmiyyətə etiraz
d) ictimai ədalət , şahları ədalətə çağırış
e) Qadın hüquqsuzluğu
Müəllifi bəlli olmayan , 6 məclisdən ibarət bu əsərdə kin - küdurət tənqid olunur ?
a) " Qİsseyi Yusif "
b)" Yusif və züleyxa
c)Vərqa və Gülşa
d)Fərhadnamə
e) Dastani -Əhməd hərami
Gər səninçün qılmayan çak , ey büti -nazikbədən
gorum olsun bu qəba əynimdə pirəhən kəfən
Beytin müəllifi kimdir ?
a) İ.Nəsimi
b) həbibi
c) N.Kişvəri
d)Ş.İ.Xətayi
e) Qurbani
Verilmiş şeir parçalarının xronoloji ardıcıllığını sıralayın
1.Çün bizə məlum olubdur məniyi -ümmül kitab ,
Arifəm şənimə sığmaz zahidin əfsanəsi
2.əzizim vətən yaxşı
geyməyə kətən yaxşı
3.erkək tinətliyəm olsam da qadın
hər işi bəllidir mənə dünyanın
4. özünü şeyx bilən sərdar bolur
ənəlhəqq dəvi qılan bərdar olur
5. Bir yanıya getdi hər pərivəş
dağıldı şərər tutuldu atəş
A) 2.3.4.1.5
B)2.3.5.1.4
c)2.3..4.5.1
d)1.3.2.4.5
e)5.2.4.1.3
İnsana zidd olan hər şeyi öz əsərində rədd edən , ona ilahi gözəlliyin yerdə təcəllisi kimi yanaşan bu şairin yaradıcılığı dahi Füzuli tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir :
a) N.Gəncəvi
b)Q.Bürhanəddin
c)Həbibi
D) Nəsimi
e) İ. həsənoğlu
Biri nəsiminin təriqət şeirlərinə aid edilə bilməz
A) Neylərəm qəzəli
b) söz qəzəli
c) mənəm mən qəzəli
d) mərhəba , insani -kamil , canımın cananəsi
e) daim ənəlhəqq söylərəm ,həqdən çü mənsur olmuşam
Nəsimi hansı şəhərdə dəfn edilib ?
A) şamaxı
b)Şam
c) Bakı
d) Hələb
e) Bağdad
"Gövhəri - laməkan mənəm "deməklə lirik qəhrəman özündə ..... xüsusiyyətini olduğunu bəyan edir :
A) Allahın
b) Haşimilərin
c)Ulu olan ayətinin
d)ərş ilə fərşin
e) peyğəmbərin
Ş.İ.Xətyinin " Dəhnamə " əsərində bu suallardan hansına cavab yoxdur ?
A) Hadisələrin hansı fəslə aid olmasına
b) Aşiqin yuxuda pəri üzlü bir qızı görməsi və ona vurulması
c)İkinci məktubun məşuqə tərəfindən cırılıb parça - parça edilməsinə
d)Bağbanın aşiqə münasibət bəsləyərək onu bağdan qovması
e) Səbanın tək məşuqənin yanına getməsi
Ey könül , hicran qəmindən çox şikayət qılma kim ,
Aşiqə cövrü cəfası lütf ilə ehsanıdır .
Bu beytdə Ş.İ.Xətayinin lirik qəhrəmanı nəyi ehsan edir ?
A) Saf , ülvi eşq
b) məhəbbətə biganə olanlıarın sevməyə başlamasını
c) halalına haram qatanların verdikləri nəziri
d) Saflığı , səmimiliyi
e) sevgilisinin cövri- cəfasınl , verdiyi əzabları
Bu əsərdə Sufi - qızılbaş ideyalarının təbliğinə geniş yer verilmişdir . Müəllifə görə , kainatı Allah yaratmışdır , bütün varlıqlar ondan qopan zərrələrdir . Bu zərrələr ali məqama - eşqə catmış olsa , Allaha qovuşa bilər
a) Xətayi " Nəsihətnamə
b) Füzuli " Bəngü badə "
c) Nizami " Sirlər xəzinəsi "
d)Füzuli " Söhbətül -Əsmar "
e)Xətayi " Dəhnamə "
