Tüyden hafif olurum böyle sabahlar

Karşı damda bir güneş parçası,

İçimde kuş cıvıltıları, şarkılar;

Bağıra çağıra düşerim yollara;

Döner döner durur başım havalarda.

Bu dizeler içerik ve biçim özellikleri dikkate alındığında edebiyatımızın hangi döneminde yazılmış olabilir?

Türkiye Türkçesinde geniş zaman -r, -ar, -ır ekleriyle karşılanmaktadır. Ek; ünlüyle biten fiillere -r, ünsüzle biten çok heceli fiillere -ır, ünsüzle biten tek heceli fiillere ise -ar şeklinde gelmektedir. Tek heceli fiillerin bazı istisnaları vardır ki bunlarda -ar değil, -ır eki kullanılır. Bu fiiller al-, kal-, bil-, gel-, bul-, ol-, öl-, san-, dur-, gör-, var-, ver-, vur- fiilleridir.

Bu bilgilerden yola çıkıldığında aşağıdakilerden hangisinde bir yazım yanlışı yapıldığı söylenebilir?

Bir millet, hayatı nasıl görüyor? Nasıl düşünüyor? Nasıl hissediyor? Biz, bunu en doğru ve en canlı olarak o milletin düşünce ve kalem ürünlerinde bulabiliriz.

ifadesi

Bir millet, hayatı nasıl görüyor (I) nasıl düşünüyor (II) nasıl hissediyor? Biz, bunu en doğru ve en canlı olarak o milletin düşünce ve kalem ürünlerinde bulabiliriz. biçiminde yazıldığında numaralanmış yerlere getirilmesi gereken noktalama işareti aşağıdakilerden hangisidir?

Türk edebiyatına ait aşağıdaki şiirlerden hangisi farklı bir alfabe ile yazılmıştır?

Dede Korkut Hikâyeleri XII, XIII, XIV. asırlarda Anadolu’nun doğusunda Oğuz Türkleri arasında yaşamış, işlenmiş ve yayılmış hikâyelerdir. Göktürk Kitabeleri ise, taşlar üzerine yazılmış Türk edebiyatının ilk yazılı örnekleridir.

Göktürk Kitabeleri’ndeki:

“Körür közüm körmez teg,

Bilir biligim bilmez teg boldı”

söyleyişleri, Dede Korkut Hikâyeleri’nde:

“Menüm görür gözlerüm görmez oldı

Tutar menüm ellerüm tutmaz oldı “ şeklinde görülmektedir. Bu ifadelerdeki benzerliklerden hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Tokuz Oguz begleri budunu bu sabımın etgüti eşid katıdgı tıngla:

İlgerü kün togsıkka birigerü kün ortasıngaru kurıgaru kün batısınga yırıgaru tün ortasıngaru anda içeri budun kop manga körür. Bunca budun kop ittim. Ol amtı anyıg yok. Türk kağan Ötüken yış olursar ilte bung yok.

Eski Türkçe Dönemi’ne ait olan, edebiyatımızda pek çok alanda ilkleri temsil eden bu eser aşağıdaki alfabelerden hangisi ile yazılmıştır?

Keşişin evinden kaldıkları hana döndüklerinde sabaha yakındı. Kerem’e uyku haramdı. Başını yastığa koyar koymaz kendinden geçen Sofu bile uyuyamadı. İkisi de sabaha kadar yatakta döndü durdu. Er sabahta kalktılar. Fırından ekmek aldılar, yaşlı bir kadından peynir istediler, testilerine su doldurdular, keşişin ardından onlar da Erzurum’a doğru at sürdüler. Günler geceler yol aldıktan sonra uzaktan Ağrı Dağı’nı gördüler. Ağrı Dağı sanki anaç bir tavuk, öbür yerler onun ayaklarının altında dolaşan civcivlerdi. Dağın tepesi puslu değildi o gün. Karların üzerinde ak bir aydınlık... Dağ, çocukluğundan beri Kerem’de yalnızlığı çağrıştırırdı. Doruklar hep ulaşılmazdı. Ama herkeste doruklara çıkma umudu vardı. Oysa çıkılması ne kadar zorsa, inilmesi de zordu. Uzaktan ak bir aydınlık gibi görünen Ağrı Dağı’nın doruklarında kim bilir neler oluyordu? Dağ, uzaktan sessiz görünürdü; doruklarına varıldığında kar, boran, kamçı şaklaması gibi ses veren uğultulu rüzgârlar... Çok geçmedi, Ağrı Dağı’nın başını duman bürüdü. Dağ, tıpkı kendisi gibi, derdini içine gömen sessiz bir ozana benzedi.

Bir halk hikâyesinden alınan bu parça ile ilgili,

I. Öyküleyici anlatım ve ilahi bakış açısına yer verilmiştir.

II. “Han” mekânı, olayın modern zamandan uzak bir dönemde yaşandığını göstermektedir.

III. Olayın geçtiği zaman, belirgin bir biçimde sınırlandırılmıştır.

IV. “Dağ” mekânı ile olayın kahramanının karakteri arasında bir ilişki kurulmuştur.

yargılarından hangileri yanlıştır?

Meğer bir gün Deli Dumrul’un köprüsünün yanında bir bölük oba konmuştu. O obada bir iyi güzel yiğit hasta düşmüştü. Allah’ın emriyle o yiğit öldü. Kimi oğul diye, kimi kardeş diye ağladı. O yiğit üzerine dehşetli kara feryat koptu. Ansızın Deli Dumrul dörtnala yetişti. Der:

“Ne ağlıyorsunuz, benim köprümün yanında bu gürültü nedir, niye feryat ediyorsunuz?” dedi.

Dediler:

“Hanım, bir güzel yiğidimiz öldü, ona ağlıyoruz.”

Deli Dumrul der:

“Bre yiğidinizi kim öldürdü?”

Dediler:

“Vallahi bey yiğit, Allah Teâla’dan buyruk oldu, al kanatlı Azrail o yiğidin canını aldı.”

Deli Dumrul:

“Bre Azrail dediğiniz ne kişidir ki adamın canını alıyor, yâ kadir Allah, birliğin varlığın hakkı için Azrail’i benim gözüme göster, savaşayım, çekişeyim, mücadele edeyim, güzel yiğidin canını kurtarayım, bir daha güzel yiğidin canını almasın.” dedi. Çekildi döndü, Deli Dumrul evine geldi.

Bu parçadan yola çıkılarak Dede Korkut Hikâyeleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

I. Buraya gelmeden evlerinin yakınındaki kütüphaneye uğramıştı.

II. Öbürü önce hiçbir şey anlamadı, yaptığı işe devam etti.

III. Daha önce de buraya gelmiş ve ona uğrayıp gitmişti.

IV. Ömrüm bu evi temizlemekle geçecek, bunu biliyorum.

V. Şiirimizin evrelerini izleyen bir okur kuşkusuz bu sonuca varır.

Numaralanmış cümlelerdeki fiilimsi türleri eşleştirildiğinde hangisi dışarıda kalır?

Kamber artık Arzu’nun sevdasından dağlarda, köylerde gezer olur, gözü başka kimseleri görmez. Bir gün Arzu’nun ninesi bunların sevdasına engel olamayacağını anlayınca Arzu’ya der ki: “Arzu kızım, bugün Kamber’i yemeğe çağır ona bir yemek yedirelim ve sizin işinizi konuşalım.” Aslında fikri Kamber’i zehirlemekmiş.Arzu sevinçle Kamber’e koşar ve der ki: “Kamber ağam, ninem seni bu akşam yemeğe çağırdı, nihayet gönlü seni sevdi.” Eve gelir, nine çeşitli yemekler hazırlar. Köyde bir tanıdıklarının çırağı olan Arap, Arzu’nun evine girer. Arzu bu Arap ile ninenin konuşmalarını duvarın ardından dinler. Arap çok şiddetli bir zehir getirmiştir. Yemeklere bu zehir atılacak ve o gece Kamber zehirlenip öldürülecektir. Nine Arap’ı da kandırır, “Arzu’yu bu Kamber’den kurtaralım, sana vereyim” der. Akşam Kamber sevinçle Arzu’nun evine gelir ve bakar ki yemekler sofraya konmuş, envai çeşit hepsi birbirinden güzel ama Arzu bir kenarda surat asmış duruyor.

Kamber aşk dili ile Arzu’ya bir beyit atar:

Arzum yasa batmışsın

Kaşını gözünü çatmışsın

Sofraya teklif olmuyor Arzum

Sen sofraya yan bakmışsın.

Bu parçadan halk hikâyelerinin aşağıdaki özelliklerinden hangisi çıkarılamaz?

Hazreti Ali, bunları söyledikten sonra az önce yere diktiği sancağı eline alarak Düldül’ü hendeğe doğru sürdü. At, bu geniş hendeği hiç zorluk çekmeden atlayarak bir sıçrayışta karşı tarafa geçivermişti. Ondan, böyle bir hareket beklemeyen Hayber savaşçıları, hemen saldırıya geçtiler. Ali’nin üzerine oklar, taşlar, tutuşturulmuş yağlı bez parçaları fırlatmaya başladılar. Fakat çok yetenekli bir savaş atı olan Düldül, kahraman sahibini bu tehlikeli silahlara hedef olmaktan kurtararak yoluna devam ediyordu. Yahudilerin korkusu ve telaşı iyice artmıştı.

Bu metnin anlatıcısı ve bakış açısıyla ilgili

I. İlahi bakış açısı tercih edilerek detaylı bir anlatım olanağı elde edilmiştir.

II. Üçüncü kişiye dayalı anlatımla metne tarafsızlık kazandırılmıştır.

III. Bakış açısıyla okur, olay örgüsüne tamamen dâhil edilmiştir.

yargılarından hangileri doğrudur?

I. Padişahın hikmeti gör neyledi

II. Kendi de hazırdı orda heybetle

III. Toprakla sudan yaratıp bir cisim

IV. Ateş, su, toprak ve yele söyledi

V. Getirdi toprağı çekip besmele

VI. Verdi bu cisme Âdem diye isim

Mesnevi nazım şeklinin özellikleri ve konu bütünlüğü düşünüldüğünde bu dizelerin doğru sıralanışı aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

istasyonda genç bir hamal, eşyanı alacak; sana birkaç defa, sesi işitmek için bir sözü tekrarlatacak.

Bu cümledeki fiilimsi türünün benzeri aşağıdaki cümlelerin hangisinde vardır?

Dede Korkut Hikayelerinde olağanüstü olaylarla gerçeğe uygun olaylar iç içedir.

Dede Korkut Hikayeleri 16. yüzyılda yazıya geçirilmiştir.

Mesnevilerde her beyit kendi arasında kafiyelidir.

Âşıklar, olayları saz çalarak taklitler yaparak anlatırlar.

İstiklal Marşı 1920'de yazılmıştır.

(genel kültür sorusu)