Font size
WorksheetsПатшалық Ресейдің Қазақстандағы қоныстандыру саясаты
Total questions: 30
Worksheet time: 16mins
ХІХ ғасырда қоныстандыру саясаты қандай облысты түгелге жуық қамтыды
Сырдария облысы
Жетісу
Ақмола облысы
Петропавл
Омбы
Қай жылы Ресейде шаруаларды крепостниктік, яғни басыбайлы езгiде ұстау жойылды
1858 ж
1860 ж
1861 ж
1864 ж
1868 ж
Патша үкiметi шаруаларды Қазақстан мен Сiбiр аумағына жаппай қоныс аударту шараларын ұйымдастыру жөнiнде шешiм қабылдау себебін көрсетіңдер.
Патша үкіметі қоныс аударушы шаруалар Қазақстанды орыс империясының сарқылмас мол астығы бар алып қоймасына айналдыруы тиiс деп үмiттендi.
Қазақтардың өздерi ғасырлар бойы отырған ежелгi қоныстарын, ондағы қыстауларын, ата- баба зираттарын тастап, қиыр шеттегi құнарсыз жерлерге көшіп кетуі
Патша үкiметi орыс шаруаларын жаппай қоныс аударту арқылы қазақтарды егiншiлiкпен айналысатын отырықшы өмiр салтына көшiрудi ойлады.
Ресей империясы қоныс аударушы шаруалар есебiнен қазақ өлкесiнiң аумағында өзiнiң сенiмдi тiрегiн қалыптастыруды мақсат еттi.
Қазақстанға көшіп келген ұйғырлар мен дүнгендердің қазақ жерін иеленіп алады деген қорқыныш
1881 жылы Қытай мен Ресей империясы арасында Санкт-Петербург бейбіт келісімшарты жасалды. Ол бойынша :
Ходоктардың жер көруіне еркідік берілді.
Жергiлiктi халықтың «басы артық» жерлерiн, ондағы суару жүйесi мен су көздерiн қоса жаппай тартып алуға рұқсат етілді
ұйғырлар мен дүнгендерге бір жылдың ішінде Жетісу облысының аумағына қоныс аударуға құқық берілді
Жергілікті халық пен ұйғыр, дүнгендердің бейбіт өмір сүруі
Ресейдегі азық-түлiктiң жетiспеушiлiгi мен дәрiгерлiк көмектiң болмауы
1884-98 жылдары Шымкент, Ташкент, Әулиеата уездерінде құрылған орыс-қазақ қоныстарының саны
10
13
19
25
37
Жетісудың бірінші әскери-губернаторы Г.А. Колпаковскийдің бастауымен 1868 жылы «Жетісуда шаруаларды қоныстандыру туралы уақытша ережелер» бекітілді. Ол бойынша қоныстанушыларға қандай жеңілдіктер жасалды?
Қоныстанушы әр жанға 30 десятина жер беріліді.
Жергілікті халыққа «басы артық» жерлердi iздеп табу міндеттелінді.
Рекруттық (әскери міндет) міндеткерлікті қазақтарға жүктеді
Қоныс аударушылар 15 жыл мерзімге алым-салықтан, рекруттық (әскери міндет) міндеткерліктен босатылды.
Мұқтаж отбасыларына «керек-жарақтар алу үшін» ақшалай (100 сом) көмек берілді.
ХІХ ғасырдағы көшпелі қазақтарда отырықшылықтың кең тарауына себепші болған
Суландыру жүйесінің дамуы
Астықтың қажеттілігі
Орыс, украин шаруаларының қоныстануы
Еңбек құралдарының көбеюі
Табиғи-географиялық жағдайдың қолайлылығы
Сібір темір жолы салынды:
1855 ж
1894 ж
1864 ж
1905 ж
1900 ж
ХІХ ғасырдың 60 жылдарында қабылданған «Ережелерді» заңдастыру созылды
10 жылға жуық
15 жылдай
20 жылдан астам
30 жыл
40 жылға жуық
ХІХ ғасырдың аяғында өз еркімен өндіріс орындарын тастап кеткен жұмысшыларға қолданылатын жаза
дүре соғу
өлім жазасына кесу
құн төлету
Сібірге айдау
3 ай абақтыға жабу
ХХ ғасырдың басында қоныстану қоры айналысты:
Патша реформасын жүзеге асырумен
Салық жинаумен
Зерттеу жұмысымен
Қазақтардың жерін тартып алумен
Патшаның сауда саясатын жүргізумен
«Шығыс Түркістаннан Жетісуға қоныс аударған ұйғыр
лар мен дунгендерді орналыстыру» туралы ереже
қашан қабылданды?
1870 ж
1881 ж
1883 ж
1885 ж
1894 ж
Шаруалардың Қазақ даласына қоныс аударуы қай жылдан бастап ресми түрде тоқтатылды. Бірақ қоныс аударушылардың тасқынын тоқтату мүмкін болмады.
1883 ж
1891 ж
1894 ж
1865 ж
1900 ж
1892 жылы Транссібір темір жолының құрылысы басталды. Ол Қазақстанның солтүстік өңірін басып өтті.
Осыған байланысты қазақтардан қосымша жер тартып алынды?
17 миллион десятина
2,5 миллион десятина
45 миллион десятина
4,2 миллион десятина
30 десятина
Осы ереже бойынша жергілікті халықтың «басы артық» жерлерін, ондағы суару жүйесі мен су көздерін қоса жаппай тартып алу көзделді. Ереже атауын табыңдар.
«Сібірге (Алтай округынан өзге) және Дала генерал-губернаторлығынақоныс аударушыларға үкімет атынан берілетін жәрдем түрлері туралы Ереже»
«Сырдария, Фергана және Самарқанд облыстарындағы қазыналық жерлерге шаруалардың өз еркімен қоныс аударуы туралы Ереже»
Егін егумен айналысатын село тұрғындары мен мещандардың қоныс аударуы туралы уақытшаЕреже»
Село тұрғындары мен мещандардың қазыналық жерлерге өз еркімен қоныс аударуы туралы Ереже
Жетісуга шаруалардың қоныс аударуы туралы уақытша Ереже
Отырықшы халық саны шаруа-қоныс аударушылар есебінен 2 есеге артты. Ақмола облысында 1870—1895 жылдары қанша қоныс пайда болды.
30
46
55
77
87
Өлкенің негізгі тұрғындары — қазақтардың үлес салмағы төмендеп, 1897 жылдары шамамен қанша пайыз болды?
10,9%
81,7%
8%
60%
70%
Қазақстанаумағындағы артық жерлерді есепке алу мақсатында экспедициялар жұмыс істеді.Экспедициялардың барлығы көшпелі, жартылай көшпелі, отырықшы қазақ тұрғындарына қатысты жер көлемін азайтып, болыстардың иелігіндегі «бос жерлерді» есепке алумен айналысты.Оны басқарғандар:
Ф.Щербина
Пржевальский
В.Кузнецов
П.Румянцев
П.А.Столыпин
1897 жылғы санак бойынша ұйғырлар мен дүнгендердің саны қаншаға жетті?
71 мың
14 мың
56 мың
750 мың
1 миллион
1897 жылы Қазақстан тұрғындарының саны 4 млн 150 мың адамға жетті. Солардың ішінде қазақтар саны қанша болды?
6 млн.200 мың
4 млн 150 мың
300 мың
3 млн 400 мың
1 млн
Қазақстанға қоныс аударғысы келген орыс шаруалары әдетте ең алдымен жер көрiп қайтушыларды жiбердi. Олар қалай аталды?
Ходоктар
Холоптар
Батрактар
Купецтер
Мещандар
Патша үкiметi Қазақстан аумағына қоныс аударушыларды бес аймаққа бөлдi. Төменнен сол аймақтарды табыңдар:
Торғай-Жайық
Ақмола
Семей
Сырдария
Жетісу
Тартып алынған жерлердiң ең жоғары мөлшерi Қазақстанның солтүстiк аймақтарындағы неғұрлым құнарлы жерлер еді. Ақмола уезіндегі тартып алынған жер пайызы:
52%
54%
73%
80%
63%
Қазақтар көшіп-қонуға күш-көлігі жоқ, жайлауға апаратын малы жоқ, егіншілікпен айналысқан кедейлерді қалай атады?
Холоптар
Ходоктар
Жатақтар
Батрактар
Келімсектер
ХІХғ.ІІжартысында қоныс аударушылардың басты бөлігі қоныстанған өлке
Ақмола облысы
Жетісу
Сырдария
Торғай-Жайық
Орал
ХІХғ.70-80 жж. кедейленген қазақ шаруалары мәжбүр болған жағдай:
тау-кен орындарына,қалаға,кәсіпорындарға жұмысқа баруға
Шетелге кетуге
Ресейдің ауылдарына жұмысқа баруға
бау-бақша кәсібіне көшуге
Көшпелі мал шаруашылығымен айналысуға
Тау-кен өндірісіне жұмысқа жалданған кедей қазақ-орыс еңбекшілері аталды:
Батырақтар
Қоңсылар
Кірмелер
Пролетариат
Жатақтар
Ресейдің орталық аудандарынан шаруаларды қоныс аудартудың басталуы:
ХІХғ. 60 ж.ортасында
ХІХғ.50 ж.басында
ХІХғ.70 ж.басында
ХІХғ.50 ж.аяғында
ХІХғ.40 ж аяғында
1867-1868 ж ж реформа бойынша болыс және ауыл старшиндарына билік көрінісі ретінде берілді:
Күміс белбеу,асатаяқ
Қоладан құйылған төс белгі, арнайы мөр
Куәлік,арнайы диплом
Арнайы бас киім,күміс төсбелгі
Күміс мөр,күзен ішік
Г.А.Колпаковский ұсынысымен «Жетісуға шаруаларды қоныстандыру туралы» Уақытша Ереже қабылданған жыл
1862 ж
1868 ж
1860 ж
1863 ж
1861 ж
