Στην αμφισβήτηση ο Σωκράτης δεν έμοιαζε με τους σοφιστές.

Ο Σωκράτης, απέναντι στην αμφισβήτηση των σοφιστών

αντιπαραθέτει μία θετική αμφισβήτηση.

Ο Σωκράτης αναζητά την πρώτη αλήθεια, την αναλλοίωτη, που επηρεάζεται από τις συνθήκες, που δεν εξαρτάται από τον άνθρωπο.

Διαλεκτική σημαίνει διάλογος.

Η σωκρατική διαλεκτική είναι η σταδιακή, βήμα βήμα, αναίρεση των θέσεων του συνομιλητή.

O Σωκράτης, στους πλατωνικούς διαλόγους, αποφαίνεται ο ίδιος εκ των προτέρων, παραθέτει ο ίδιος εξαρχής κάποια θεωρία ή άποψη.

Μαιευτική είναι η δουλειά της μαίας, της μαμής που συμπαραστέκεται και βοηθάει την ετοιμόγεννη γυναίκα στον τοκετό.

Για τον Σωκράτη (όπως και για τον Πλάτωνα) ο άνθρωπος δεν γνωρίζει την αλήθεια, την Ιδέα.

Χάρη στην προσωπικότητα του Σωκράτη, οι φιλόσοφοι έπαψαν να ασχολούνται τόσο με τα φυσικά φαινόμενα, όσο με τον ίδιο τον άνθρωπο και την κοινωνία του.

Mε πολιτικά προβλήματα ασχολήθηκαν και οι προγενέστεροι του Σωκράτη φιλόσοφοι, ενώ ζητήματα ηθικής απασχόλησαν και τον Ηράκλειτο και πολλούς σοφιστές.

Ο Σωκράτης ενδιαφερόταν απλώς για τον ορθό τρόπο ζωής και δράσης είτε στο προσωπικό είτε στο κοινωνικό επίπεδο.

Ο Σωκράτης αναζήτησε το απόλυτο απορρίπτοντας το σχετικό, την ουσία της ηθικής και όχι τα ηθικά φαινόμενα.

Όπως λέει και ο Αριστοτέλης, ο δρόμος που λογικά ακολούθησε ο Σωκράτης για να αναζητήσει ακριβώς την απόλυτη ουσία των ηθικών εννοιών, ήταν η παραγωγική μέθοδος.

Η μήνυση κατά του Σωκράτη έγινε από τον Μέλητο, έναν πλούσιο βυρσοδέψη.

Η αρχαία ελληνική θρησκεία δεν είχε ούτε ιερό βιβλίο ούτε δόγμα (άρα ούτε και αιρέσεις) ούτε ιερατείο με ειδική αποστολή τη μεσολάβηση μεταξύ θεών και ανθρώπων.

Ιερείς και ιέρειες εκλέγονταν κατά κανόνα για συγκεκριμένη περίοδον κάποιοι πολίτες, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που εκλέγονταν και στα Ελευσίνια μυστήρια.

Η κατηγορία που σπάνια επέρριπταν σε κάποιους διανοούμενους ήταν η ασέβεια.

Στην περίπτωση του Σωκράτη η θρησκεία αποτέλεσε το πρόσχημα, πίσω από το οποίο κρύβονταν οι πολιτικοί λόγοι της δίωξης.

Σωκράτης διέφθειρε τους νέους που τον ακολουθούσαν.

Ελάχιστοι φίλοι του Σωκράτη, απ' την άλλη μεριά, τάχθηκαν με την ακραία μερίδα των ολιγαρχικών και στήριξαν το πραξικόπημα των Τριάκοντα Τυράννων.

Το λαϊκό δικαστήριο της Ηλιαίας, που απαρτιζόταν από 500 δικαστές κληρωμένους από το σύνολο των πιο ηλικιωμένων πολιτών, έκρινε τον Σωκράτη ένοχο με μέτρια πλειοψηφία.

Οι Αθηναίοι είχαν στείλει στη Δήλο θεωρία (επίσημη αποστολή σε ιερή τελετή) αντιπροσώπους της πόλης και το ένα από τα δύο ιερά πλοία τους, τη Σαλαμινία.

Όπως περιγράφει ο Πλάτωνας στο έργο του Φαίδωνα , ο Σωκράτης πίστευε πως το γεγονός ότι αδικήθηκε από τους συμπολίτες του δεν αποτελούσε δικαιολογία για να διαπράξει αδικία εναντίον των νόμων της πόλης του.

Ο Σωκράτης ήπιε ψύχραιμα το κώνειο, συζητώντας με τους φίλους του για την αθανασία της ψυχής και πέθανε μέσα στο κελί του δεσμωτηρίου.

Βγαίνοντας από το σπίτι του Καλλία, ο Σωκράτης συναντά έναν φίλο του και, απαντώντας στις ερωτήσεις του, αρχίζει να του διηγείται πώς και γιατί βρέθηκε στου Καλλία.

Η επιλογή της εισαγωγής του έργου «Πρωταγόρας» (αφηγημένος διάλογος), είναι τυχαία.

Ως λογοτεχνικό έργο ο «Πρωταγόρας» κερδίζει σε ζωντάνια και αμεσότητα με τη συγκεκριμένη εισαγωγή.

Ο Σωκράτης διηγείται σε έναν ανώνυμο φίλο του πώς βρέθηκε στο σπίτι του Καλλία, όπου φιλοξενείται ο διάσημος σοφιστής Πρωταγόρας.

Ο Ιπποκράτης θέλει να γίνει μαθητής του Πλάτωνα και παρακαλεί τον Σωκράτη να τον βοηθήσει να παρουσιαστεί στον φιλόσοφο.

Βλέπουμε έτσι, ήδη από την αρχή του έργου «Πρωταγόρας», να αναδεικνύεται το θέμα της φιλοσοφικής συζήτησης που θα ακολουθήσει.

Ο Σωκράτης και ο Ιπποκράτης φτάνουν στο σπίτι του Καλλία και καταφέρνουν να μπουν, παρά την αγανάκτηση του θυρωρού που τους ανοίγει.

Γύρω από τον Σωκράτη, στο σπίτι του Καλλία, σχηματίζεται ο κύκλος των γνωστών συντρόφων του, του Ιπποκράτη, που τον συνοδεύει, του Αλκιβιάδη και του Ιππία.

Ο Καλλίας είναι πιο ευγενής και συμβιβαστικός, ο Ιπποκράτης, βεβαίως, πολύ πιο έντονος και ορμητικός.

Ο Πρόδικος και ο Ιππίας είναι μάλλον γελοιογραφικά σχεδιασμένο.

Ο Πρωταγόρας παρουσιάζεται ως αλαζονικός και γεμάτος

αυτοπεποίθηση.

Ο πρωταγορικός στοχασμός αντιμετωπίζεται από

τον Πλάτωνα χωρίς κανένα δείγμα σεβασμού.

Ο Πρωταγόρας απαντά στην ερώτηση πως, ως σοφιστής, είναι σε θέση να καθοδηγήσει τον Ιπποκράτη έτσι, ώστε να βελτιώνεται συνεχώς και ο μαθητής θα αποκτήσει τελικά την ικανότητα να σκέφτεται και να αποφασίζει σωστά (εὐβουλία) για κάθε θέμα που έχει σχέση τόσο με τον ιδιωτικό βίο (τῶν οἰκείων), όσο και με τον δημόσιο (το πράττειν και λέγειν στις υποθέσεις της πόλης).

Στην αθηναϊκή εκκλησία του δήμου, σύμφωνα με τον Πρωταγόρα, εάν παρουσιαστεί κάποιος μη ειδικός σε μια συζήτηση για τεχνικό θέμα και θελήσει να συμβουλεύσει σχετικά με αυτό τους συμπολίτες του, τον διώχνουν κοροϊδεύοντάς τον.

Ο Πρωταγόρας απαντά στις αντιρρήσεις που του προέβαλε ο Σωκράτης με ένα σύντομο λόγο.

Ο μύθος του Προμηθέα αποδεικνύει, κατά τον Πρωταγόρα, πως οι Αθηναίοι έχουν δίκιο να παραχωρούν σε κάθε πολίτη το δικαίωμα της τοποθέτησης πάνω σε ζητήματα που αφορούν την καλή διοίκηση της πόλης.

Η αρετή σύμφωνα με τον Πρωταγόρα είναι η αναγκαία εκείνη ιδιότητα που επιτρέπει σε κάθε άνθρωπο να συμμετέχει στην κοινωνική και πολιτική ζωή, είναι η ιδιότητα που κάνει δυνατή την ύπαρξη κοινωνιών και πόλεων.

Το πρώτο θέμα που συζητούν τα δύο κεντρικά πρόσωπα, ο

Πρωταγόρας και ο Σωκράτης είναι σχετικά με τη φύση της αρετής.

Η μέθοδος του Σωκράτη είναι η διαλεκτική.

Η μέθοδος του Πρωταγόρα (και γενικώς των σοφιστών) μοιάζει πολύ με εκείνη του Σωκράτη.

Ως μύθο μπορούμε να ορίσουμε κάθε αφήγηση που έχει ποιητικό χαρακτήρα.

Ο μύθος για τον Προμηθέα που αφηγείται ο Πρωταγόρας μπορεί να οδηγήσει με ακρίβεια στη φιλοσοφική και επιστημονική γνώση.

Ο Πλάτωνας ποτέ δεν χρησιμοποίησε τον μύθο στα έργα του.

Ο Πλάτωνας ειρωνεύεται τον Πρωταγόρα για το γεγονός ότι ο τελευταίος χρησιμοποιεί τον μύθο.

Ο Σωκράτης δεν διστάζει να ειρωνευτεί και να υπονομεύσει με κάθε τρόπο τη δεύτερη σοφιστική μέθοδο, τη διάλεξη.

Η μέθοδος της διάλεξης είναι μέθοδος προσέγγισης και

κατάκτησης της αλήθειας.