Font size
WorksheetsQazaqstan tarihy
Total questions: 33
Worksheet time: 36mins
ҮІІғ аяғы мен ҮІІІ ортасында қалыптасқан Қазақстан, Орта Азия, Оңтүстік Сібір жерін алып жатқан мемлекет:
Түрік қағанаты
Батыс Түрік қағанаты
Шығыс Түрік қағанаты
Түргеш қағанаты
Шығыс Түрік қағанаты өз мемлекетін құрды:
Қазіргі Қазақстан жері
Қазіргі Моңғолия жері
Қазіргі Өзбекстан жері
Шығыс Түрік қағанатының алғашқы қағаны:
Елтеріс (Құтлық)
Бумын
Үшлік
Шығыс Түрік қағанаты Елтеріс(Құтлық) Қағаннан кейінгі басқарған билеуші:
Білге
Тардуш (Дато)
Қапаған
Тоныкөк
Шығыс Түрік қағанатын қуатты мемлекетке айналдырған қаған:
Білге
Тоныкөк
Қапаған
Елтеріс (Құтлық)
Шығыс Түрік қағанатының билеушілері Білге мен Күлтегін тиімді шартқа қол жеткізген мемлекет:
Қытай
Византия
Үндістан
Киев Русі
Шығыс Түрік қағандығында жауынгерлік даңқымен танымал болды:
Иштеми
Шегу
Сұлу
Тоныкөк
Шығыс Түрік қағанатының әлсіреп, ыдырай бастаған мерзімі:
603
682
741
744
Шығыс Түрік қағанатының орнына 744ж қай мемлекет орнады:
Ұйғыр қағанаты
Қарлұқ қағанаты
Түргеш қағанаты
Қарахан мемлекеті
ҮІғасырда Батыс Түрік қағанатының сол қанатына енген, саны жағынан көп болған тайпа:
қыпшақ
түргеш
қидан
ҮІІІғ басында Түргеш қағанатының құрылуына жол ашқан оқиға:
Қытайлармен соғыстағы жеңіс
Арабтармен соғыстағы жеңіс
Гректермен соғыстағы жеңіс
Түргеш қағанатының орталығы болған қалалар:
Суяб, Мыңбұлақ
Отырар, Сығанақ, Талас (Тараз)
Самарқан, Бұхара
Суяб, Күнгіт, Талас (Тараз)
Түргештер жайлы алғашқы дерек кездесетін ескерткіш:
Күлтегін ескерткіші
Бехистун жазбалары
Қытай жазбаларында
Түргеш мемлекетінің негізін қалаған :
Үшлік
Сұлу
Сатұқ Боғра хан
Наркеш Дайын
Түргештер кімнің билікке келуімен қайта күшейді:
Үшлік
Наркеш Дайын
Сұлу (Сүзеген)
Күлтегін
Түргеш қағаны Сұлу өзінің ордасын көшірген қала:
Суяб
Мыңбұлақ
Күнгіт
Тараз
Сұлу қаған арабтарға қарсы осы қала тұрғындарымен күш біріктірді
Самарқан , Бұхара
Тараз, Отырар
Самарқан, Баласағұн
Мәтінде сипатталған шайқасты анықтаңыз: «Қаған арабтарға қарсы Орта Азиядағы халықтардың күресін пайдаланып, оларды қолдап, жәрдем беруге тырысты... Қаған ... арабтарды біржолата талқандау үшін 737 жылы ондағы қарлұқтармен бірлесе отырып, арабтарға ойсырата соққы береді. Алайда жеңіске қуанған тоқарлықтар мен түркеш әскерлері ертерек тарап кеткен еді. Мұны пайдаланған арабтар шағын әскерімен қалған Сұлу қағанға күтпеген жерден шабуыл жасап, жеңіліске ұшыратады».
Атлах шайқасы
Тоқарстандағы шайқас
Сұлу қағанды Навакет қаласында өлтірген қолбасшы:
Баға тархан
Күли Шор
Тұқарсан Құтшар
Түргеш қағанатында қара және сары түргештердің арасындағы күрес созылды
10 жыл
15 жыл
20 жыл
30 жыл
748ж Түргештердің астанасы Суяб қаласын басып алған:
Қидандар
Қытайлар
Арабтар
Қарлұқтар
751ж арабтар мен қытайлар арасындағы шайқас
Тоқарстан шайқасы
Атлах шайқасы
Марафон шайқасы
Түргеш қағанатында 749-753 жж билікті қолына алған тархан:
Баға
Жыпыр
Күли Шор
756ж Түргеш қағандығын құлатып, билікті өз қолына алған тайпа:
ұйғыр
қидан
қарлұқ
шығыс түрік
Ерте орта ғасырларда Жетісу жерінде теңге шығару ісін дамытты:
түргештер
қарлұқтар
наймандар
қыпшақтар
704-766ж түргеш теңгелері соғылған қала:
Суяб
Самарқан
Тараз
Күнгіт
Араб шапқыншылығы әсерінен Жетісуға қоныстанған ел:
соғдылар
қарлұқтар
түргештер
оғыздар
Соғдылар ежелден қоныстанған өзендер алабы:
Сырдария, Амудария
Зеравшан, Қуаңдария
Шу, Талас
Іле
Соғдылардың Түркістан мен Жетісуға қоныс аударуы саудаға байланысты деп айтқан зерттеуші:
Қашқари
Дулати
Бартольд
Гумилев
«Соғдылықтардың ішінде түрікше сөйлемейтіндері жоқ» деп жазған ортағасырлық ғалым:
Бартольд
Гумилев
Қашқари
Баласағұн
Қытай саяхатшысы Сюань Цзянь деректері бойынша соғды халқының негізгі кәсібі
мал шаруашылығы
аңшылық
сауда мен егіншілік
Соғды тілінде жазылған қолжазба Жібек жолы арқылы жеткізіліп, осы уақытқа дейін сақтаулы тұрған ел:
Жапония
Қытай
Ресей
Иран
Түрік қағанатында сауданың жүруіне мүдделі болған халықтар: «Сонымен .... көпестерінің эфталиттердің күйретілгенін өздерінің баюының басы деп есептегені әбден дұрыс еді. Шынында да, Қытайға баратын жол ашық та қауіпсіз болатын, ал түркіттердің өздері тонап алған немесе салықтан түскен жібектерін қайда қоярын білмейтін, сол себепті де арадағы дәнекер-делдал бұрын болып көрмеген дәрежеде байып кете алар еді. Міндет тек жібекті Византияға жеткізу ғана, бірақ ол жөнінде парсы шахынан келісу керек. Істеми хан өз тарапынан жаңа бодандарының тілегін орындауға тырысады, себебі бұл оның көңілдес жақындарының мүдделерімен сәйкес келіп жатқан. Сондықтан да хан Маниах өзін Хосрай Ануширванға, шалымды соғдылар қолында жиналып қалған мол жібек қорын Иран арқылы алып өтуге рұқсат сұрау үшін, өкілетті елші етіп жіберу жөніндегі тілегін шын ықыласымен мақұлдайды. Елші тіпті парсы шахынан саудаға қатысу жөнінен, яғни жібекті сатып алып, оны Батысқа апарып қайта сатуға ұсыныс жасайды. Мұндай шараны жүзеге асырған күнде олар тауар бағасы жөнінен аздап шағындалса да, оның айналымен толайтып, пайдаға шаш етектен кенелер еді.»:
түргештер
қытайлар
қарлұқ
соғдылар
