WorksheetsCөйлемнің байланысу түрлері
Total questions: 4
Worksheet time: 20mins
Ала жіптей шұбалған жолмен қорапты машина келеді. Өршеленіп өрге ұмтылады. Белестен соң белес артта қалып жатыр. Жатаған дөңес, жасыл бел қалды. Көбігін көкке шашқан асау өзен қалды.
Кабинада екеу еді. Ересегі қаршығадай құнтиған қағілез адам – Бөрібай. Қасындағысы – оның кенже ұлы Бөкен, құлағы қалқиған, құлақ бас, сары бала. Биыл төртінші сыныпты бітіріп, жайлаудағы нағашысына келе жатқан беті. Аузы аңқиып, еміне түсіп, жол қызығын баққанына екі сағаттан асқан. Әлі жалығар емес, бәрі таңсық. Ол андағайлап келіп тұра қалғандай болатын кереге тастардан да, қалың ну, қау жыныстың мүлгіген тыныштығынан да, бұтадан бұтаға, гүлден гүлге қонып, әудем жерге дейін шығарып салатын сары шымшықтың ықыласынан да әлдебір сыр түйіп, ой аңғаратындай.
Жазғытұры
Қыс
Көктем
Жаз
Осы күнгі құстардың ең ірісі және ең жүйрігі – түйеқұс. Оның биіктігі екі жарым метр, салмағы отыз алты килограмға дейін жетеді. Мойны мен басы мамықсыз болады. Аяғы екі саусақты, қанаты нашар жетілген. Қоразының түсі қара, оны қанат, құйрық қауырсындары ақшыл. Мекиенінің түсі қоңыр болып келеді.
Түйеқұстар топтанып жүреді, олар құмды даланы мекендейді. Түйеқұстар өсімдіктің ұрығын, жемісін, ұсақ жәндіктерді жейді.
Түйеқұстың жүйріктігі сонша – ол ит, түлкі, қояндарды озып кетеді. Оның бір айлық балапанының өзі сағатына елу километр жылдамдықпен жүгіреді.
Түйеқұстың етін жейді. Ал қанат, қауырсындары әсемдікке пайдаланылады.
Түйеқұстың басқа құстардан ерекшелігі
Қауырсындары ақшыл
Мамығы пайдалы
Еті пайдалы
Ең жүйрігі
Осы күнгі құстардың ең ірісі және ең жүйрігі – түйеқұс. Оның биіктігі екі жарым метр, салмағы отыз алты килограмға дейін жетеді. Мойны мен басы мамықсыз болады. Аяғы екі саусақты, қанаты нашар жетілген. Қоразының түсі қара, оны қанат, құйрық қауырсындары ақшыл. Мекиенінің түсі қоңыр болып келеді.
Түйеқұстар топтанып жүреді, олар құмды даланы мекендейді. Түйеқұстар өсімдіктің ұрығын, жемісін, ұсақ жәндіктерді жейді.
Түйеқұстың жүйріктігі сонша – ол ит, түлкі, қояндарды озып кетеді. Оның бір айлық балапанының өзі сағатына елу километр жылдамдықпен жүгіреді.
Түйеқұстың етін жейді. Ал қанат, қауырсындары әсемдікке пайдаланылады.
Түйеқұс қандай жерді мекендейді?
Құмды даланы
Егінді даланы
Өзен жағасын
Тоғай ішін
Нан тарихының тамыры ежелгі заманға кетіп жатыр. Ғалымдардың пікіріне қарағанда, ол он бес мың жылды құрайды екен. Алғашқы нанның өсімдігі бидай да, сұлы да, арпа да емес, кәдімгі емен екен.
Ежелгі адамдар емен жаңғағын үгіп, одан ұн жасаған. Бұған археологтардың қазба жұмыстары дәлел. Дәнді дақылдарды қолдан егуді, оның дәнінен ұн жасауды адамдар бірте-бірте меңгерген. Сұйық ботқа –қазіргі нанның бастапқы түрі болған. Ал Африка мен Азияның бірқатар елдерінде осындай быламықтарды нан ертінде әлі де қолданады.
Мәтін мазмұнына қай мақал сәйкес келеді?
Ас – елдің құты
Ас иесімен тәтті
Ас атасы – нан
Кәсіп, кәсіп түбі – нәсіп
