Worksheetsİqtisadi fikir tarixi
Total questions: 12
Worksheet time: 12mins
A. Smit «görünməyən əli» necə izah edirdi?
iqtisadiyyatı cəmiyyətin mənafeyi baxımından dövlət idarəçilik mexanizmi
azad rəqabət şəraitində obyektiv iqtisadi qanunlara əsaslanan sahibkarların fəaliyyəti kimi
ilahi tərəfindən irəlicədən müəyyən edilən təsərrüfat mexanizmi
dəyərin qiymətlə əlaqəsi kimi
qiymətin tənzimlənməsi kimi
Klassik iqtisadın nümayəndəsi A.Smitə görə kapital:
toplanmış, maddiləşmiş əməkdir
əşya deyil, ictimai münasibətdir
başqa nemət və xidmətlər istehsalına sərf olunan nemətlər ehtiyatıdır
puldur
insanın əmtəə və xidmətlər istehsalında istifadə olunan biliyi və təcrübəsi, enerjisidir
A.Smit dəyəri necə izah edirdi:
tələb və təklif ilə
istehsal xərcləri ilə
istehsal xərclərinin faydalılığı tələbi ilə
əmək haqqının, mənfəət və torpaq rentasının cəmi ilə
istehsalın üç amili ilə
Əmək-dəyər nəzəriyyəsinin ilk müəllifi kim olmuşdur:
A.Smit
K.Menger
D.Rİkardo
K.Marks
J.B.Sey
A.Smit dəyərin ölçüsü kimi nəyi əsas götürmüşdü:
nemətin iqtisadi faydalılığını
əmtəə istehsalına sırf olunan iqtisadi məsrəflərləri
pis istehsal şəraitində əmtəə istehsalına sərf olunan iş vaxtı ilə
bütün cəmiyyətin tələbatı ilə bu tələbatı ödəməyə kifayət edən əməyin miqdarı arasındakı nisbət kimi
əmtəənin istehsalı üçün zəruri olan iş vaxtını
A.Smit və D.Rikardo göstərmişdilər ki, kapitalizm üçün əsas problem:
satış problemidir
durğunluq problemidir
kəsirli istehlak nəzəriyyəsidir
istehsalın artımını təmin edən yığımdır
əhali artıqlığıdır
A.Smit elə bir dövrdə yaşamışdır ki:
həmin dövrdə iri torpaq mülkiyyətçilərinin mənafeyi müdafiə olunmuşdu
həmin dövrdə burjuaziyanın mənafeyi iqtisadi inkişafın mənafeyinə uyğun gəlirdi
bu dövrdə burjuaziya təsərrüfatın bütün sahələrində hakim qüvvəyə çevrilmişdir
liberal bazar sistemli kapitalist iqtisadiyyatı təşəkkül tapmışdı
Qərbi Avropa ölkələrinin sosial-iqtisadi həyatında böyük dəyişikliklər baş vermişdi
A.Smit mənfəəti necə izah etmişdir:
kapitalın qazancı kimi
avans olunmuş kapitalın törəməsi kimi
mənfəəti izafi dəyərin çevrilmiş forması kimi
izafi dəyərin mənfəətə bərabər olması kimi
fəhlənin öz dəyərindən artıq yaratdığı dəyər kimi
Aşagıdakılardan hansı A. Smitin tədqiqat obyektinə aid deyil?
siyasi iqtisadın elmə, iqtisadi biliklər sisteminə çevrilməsi
insanların mürəkkəb təsərrüfat fəaliyyətini idarə edən “iqtisadi insan” ideyasının elmi dövriyyəyə gətirməsi
”Görünməz əl” anlayışlar ideyasının elmi dövriyyəyə gətirməsi
xalqın sərvətinin, onun artımının əmək bölgüsünün inkişafından asılılığının əsaslandırılması
kapital yığımım ümumi qanununun kəşfi
Aşağıdakılardan hansı A.Smitin tədqiqat obyektinə aiddir:
sərvətin pulla eyniləşdirilməsinin inkarı
pulun miqdar nəzəriyyəsinə üstünlük verilməsi
“iqtisadi insan” kateqoriyasının bazar subyekti kimi öyrənilməsi
təbii və bazar qiymətlərinin fərqləndirilməsi
iqtisadiyyatın tam sistem kimi mıəyyən edilməsi
A.Smitin bazar haqqında təliminin əsas müddəası:
görünməz əl nəzəriyyəsi
əmək bölgüsü
iqtisadi ehtiyatların məhdudluğu
əmək dəyər nəzəriyyəsi
yeniliklərin tətbiqi
A.Smitin mühüm xidməti odur ki,
O ümumiləşdirilmiş abstrakt əsas və dövriyyə kapitalı anlayışını irəli sürür
pis istehsal şəraitindəki əmək məsrəflərini dəyərin tənzimləyicisi hesab edir
O mənfəəti artıq dəyər adlandırmış onun fəhlə tərəfindən yaradıldığını və kapitalist tərəfindən mənimsənildiyini qeyd edir
təbii azadlıq sistemində siniflər arasında azalması mümkün olmayan mənafe çatışmamazlığı mümkündür.Bu cəmiyyəti xaosa sürükləyir
əməyin kapitalist tərəfindən istismar olunduğu fikrini irəli sürür
