Jastrząb siedział na słupie energetycznym i uważnie obserwował otoczenie. Po chwili ptak poderwał się do lotu, wzbił się wysoko, poszybował chwilę i błyskawicznie opadł na ziemię, podnosząc z niej w swoich szponach zająca. Oddziaływanie jastrząb-zając nazywa się (a)  

Do paszczy odpoczywających na brzegu krokodyli odważ ie wchodzą małe ptaszki. Nie muszą obawiać się tych wielkich i groźnych gadów, ponieważ wyjadając resztki mięsa spomiędzy ich zębów, chronią krokodyle przed nieprzyjemnymi infekcjami dziąseł.

Oddziaływanie krokodyl- ptaki czyszczące nazywa się (a)  

Kraby pustelniki to skorupiaki, które maja gruby i twardy pancerz na głowotułowiu, ale ich odwłok jest bardzo delikatny i potrzebuje ochrony. Do tego celu służą muszle ślimaków, w których krab chroni się przed niebezpieczeństwem. Niektóre

z nich, dla dodatkowej ochrony i kamuflażu, przytwierdzają do tych

muszli ukwiały. W zamian jamochłony korzystają z darmowego transportu

oraz resztek pokarmu kraba. Zdarza się, że rosnący krab zmienia muszlę na

większą i niezwykle ostrożnie przenosi jamochłona na nową skorupę. Oddziaływanie krab pustelnik - ukwiał to (a)  

Tomek hoduje rybki w 200 litrowym akwarium. Upodobał sobie szczególnie gupiki, ze względu na urozmaicone i żywe ubarwienie ich ogonów. Któregoś dnia obiecał koledze, który wyjechał na kilka dni, że zaopiekuje się jego żółwiem wodnym. Tomek nie miał dodatkowego akwarium. Jednak pomyślał, że jego zbiornik jest na tyle duży, że znajdzie się w nim miejsce dla dodatkowego lokatora i wpuścił żółwia do swojego zbiornika. Jakież było jego zaskoczenie, kiedy wrócił ze szkoły! W akwarium pływał tylko żółw, a po rybkach nie było ani śladu..... Tomek nie wiedział, że oddziaływanie „żółw-rybki” nazywa się ....................................

(a)  

Ania podczas listopadowego spaceru zaobserwowała, że na bezlistnych od dłuższego czasu gałęziach brzozy pozostały jednak jakieś „zielone kępy”. Kiedy podeszła bliżej rozpoznała w nich jemiołę pospolitą, która masowo porastała osłabione drzewa. Zabrała ze sobą do domu jeden okaz i oto co zaobserwowała i zanotowała: „liście grube i skórzaste, zrośnięte nasadą po 2, intensywnie zielone, białe owoce, brak korzeni; zamiast korzeni jemioła ma rozbudowany system ssawek rozrastający się pod korą drzewa. Ssawki te pobierają wodę i substancje mineralne z gałęzi brzozy, znacznie ją osłabiając.”

W ten sposób Ania dowiedziała się, że oddziaływanie „jemioła-brzoza” nazywa się (a)  

Karol spędził tegoroczne wakacje nad oceanem, gdzie miał możliwość nurkować i obserwować słonowodną florę i faunę. Pewnego dnia zaobserwował skorupiaka, zwanego pustelnikiem. Odwłok pustelnika jest miękki i pozbawiony pancerza. Dlatego wyszukuje on pustą muszlę ślimaka i chowa w niej odwłok. Rosnąc wielokrotnie zmienia muszle na większe. W tej wędrówce towarzyszy mu przytwierdzony do muszli ukwiał, który chroni go dzięki swoim parzydełkom, odstraszającym wrogów. W zamian ukwiał otrzymuje niedojedzone resztki pokarmu pustelnika. Jednak ani pustelnik, ani ukwiał nie są ściśle zależne od swego partnera. Czasami Karol obserwował kraby bez dodatkowych lokatorów na swojej muszli, jak i jamochłony przyczepione po prostu do skał. Wywnioskował z tego, że oddziaływanie „pustelnik-ukwiał” nazywa się (a)  

Agata zaobserwowała na krzewach róży w tym roku duży pojaw mszyc. Pędy i liście nie wyglądały zdrowo, oblepione były kleistą spadzią. Jednocześnie Agata zauważyła w pobliżu i na samych krzewach mnóstwo mrówek, które w rządkach wchodziły i schodziły z pędów. Początkowo myślała, że mrówki pomogą pozbyć się mszyc, jednak kiedy przyglądnęła się bliżej, okazało się, że mrówki nie niosły do mrowiska martwych szkodników. Agatę zainteresowało w jakim celu tak chętnie odwiedzały róże? W bibliotece wypożyczyła książkę o mrówkach, z której dowiedziała się wielu ciekawych rzeczy, jak również znalazła odpowiedź na nurtujące ją pytanie. To spadź, którą wydzielają mszyce sprawiła, że pojawiły się mrówki, które wykorzystują tę słodką substancję do swoich potrzeb, z korzyścią dla samych mszyc, dla których płyn ten jest wydaliną. Wydzielina mszyc jest spożywana przez mrówki, które z kolei chronią mszyce przed np. biedronkami. Obydwa gatunki mogą jednak żyć bez siebie. Agata wywnioskowała z tego, że oddziaływanie „mrówki-mszyce” nazywa się (a)  

Witek wybrał się z ojcem na grzyby do lasu sosnowego. Zbiory były udane, jednak w ich koszach znalazły się głównie maślaki. Ojciec Witka, który jest leśnikiem, wyjaśnił synowi, że to z powodu mikoryzy - zjawiska, polegającego na współżyciu korzeni sosny z grzybem maślakiem. Jest to powszechne zjawisko w przypadku drzew leśnych - niektóre grzyby wykazują specjalizację w wyborze partnera, ograniczając się do określonego gatunku, np. koźlarz i brzoza; borowik i sosna, buk zwyczajny, dąb, czy grab.

Witek dowiedział się też, że rozwój wielu gatunków roślin jest całkowicie zależny od obecności określonego gatunku grzyba, gdzie brak partnera grzybowego oznacza śmierć dla rośliny, ale i wiele znanych gatunków grzybów kapeluszowych dojrzewa tylko wtedy, gdy grzybnia ma dostęp do korzeni drzew. Później przeczytał, że taki typ oddziaływania nazywa się (a)  

Majka lubi spacerować po lesie. Podczas całorocznych wycieczek do pobliskiego lasu bukowego zaobserwowała, że wczesną wiosną, w tym gęstym lesie liściastym (o tej porze jeszcze bezlistnym i dlatego dobrze oświetlonym) szybko zakwitają rośliny runa: zawilce, przebiśniegi, przylaszczki. W lecie, gdy drzewa rozwiną liście i odetną dopływ światła, dno lasu porastają tylko nieliczne cieniolubne rośliny. Majka wywnioskowała więc, że oddziaływanie „drzewa liściaste – rośliny runa” nazywa się (a)  

Wojtek podczas egzotycznej podróży po tropikalnych lasach deszczowych fotografował kwiaty. Szczególnie zainteresowały go storczyki, rosnące wprost na pniach drzew. Dowiedział się, że storczyki nie szkodzą drzewom, a korzystają jedynie ze ściekającej wody i substancji mineralnych zmywanych z powierzchni kory i liści, niewykorzystywanych przez drzewo. Ponadto, dzięki drzewu właśnie, znajdują się wyżej, w lepszych warunkach świetlnych. W związku tym drzewo nie ponosi ani korzyści ani strat. Wojtek wywnioskował więc, że oddziaływanie „storczyk-drzewo” nazywa się (a)  

Olka oglądała film przyrodniczy o afrykańskiej sawannie. Zainteresowały ją szczególnie lwy, zaliczane do pięciu najbardziej niebezpiecznych zwierząt afrykańskich. Lwy nie tylko same polują, aby zdobyć pożywienie dla stada, ale też często wykorzystując przewagę liczebną odbierają zdobycz innym drapieżnikom, np. gepardom. Upolowaną lub zdobytą zwierzyną posila się całe stado, a każdy lew stara się zjeść jak najwięcej, ponieważ dzienne zapotrzebowanie pokarmowe dorosłego samca sięga 7 kg, a samicy 5 kg mięsa. Najsilniejszy lew zjada najwięcej, po nim pozostałe samce, później samice, a na końcu młode. Resztki padliny pozostawione przez stado dojadają hieny cętkowane, które potrafią całkowicie ogołocić szkielet z mięsa w ciągu godziny.

Olka dowiedziała się, że oddziaływanie „lew-hiena” nazywa się (a)