Lust jij ook chocolade, net zoals Khiye Ines?

Ze leerde in de les dat chocolade onder andere bestaat uit vetten, suiker en cacao-poeder.

Recent heeft Frederik in een chemisch laboratorium chocolade gemaakt die minder snel slap wordt als het warm is …

Hoe heeft Frederik dat voor elkaar gekregen?

Thibault wil het broeikaseffect op aarde (= opwarming van de aarde) nadoen in zijn tuin.

Hiervoor gebruikt hij 2 thermometers en een stolp.

Thibault legt beide thermometers op de vensterbank tijdens een zonnige dag.

Beide thermometers geven 25 °C aan.

Daarna plaatst hij over één van de thermometers een glazen stolp.

Wat zal Thibault vaststellen als hij later terug komt?

Mona had zin in een lekker taartje.

Ze verlangde zo naar het lekkers dat ze vergat de deur van de koelkast dicht te doen.

Omwille van het elektriciteitsverbruik is het beter dat je altijd de koelkast dichtdoet.

De koelkast staat in een kamer waar de muren goed geïsoleerd zijn en dus geen warmte of koude doorlaten.

Wat gebeurt er met de temperatuur in de kamer als de koelkast open blijft?

De mens heeft heel wat energie nodig voor allerlei activiteiten.

Vroeger gebruikte men vooral steenkool.

Deze kolen werden ontgonnen in mijnen die honderden meter diep zijn.

Wat gebeurt er nu als je een paar honderd meter in de grond afdaalt?

De aarde wordt voor schadelijke zonnestraling beschermd door de atmosfeer en verhindert anderzijds dat alle gassen die rond de aarde zweven onmiddellijk in de ruimte verdwijnen.

Wat zou de temperatuur op de aarde zijn als we niet over deze atmosfeer zouden beschikken?

De temperatuur op aarde stijgt onder andere door een te hoge concentratie van ‘broeikasgassen’ in onze atmosfeer.

Één voorbeeld daarvan is CO₂.

CO₂ komt onder andere vrij bij industriële verbrandingsprocessen.

Gelukkig kunnen planten CO₂ terug omzetten naar zuurstofgas.

Op de figuur hieronder staan 3 gebouwen:

• Een CO₂-vang-installatie (A) die recent ontwikkeld werd en die CO₂ uit de lucht moet filteren.

• Een verbrandingsoven (B) waar afval verbrand wordt.

• Een serre (C) waarin groenten en andere planten gekweekt worden.

In welke volgorde kunnen we deze drie installaties op een nuttige manier aan elkaar koppelen?

Je huis isoleren zorgt ervoor dat er minder warmte verloren gaat.

Dat doe je door op bepaalde plaatsen materialen te gebruiken die warmte niet doorlaten.

Op welke plaatsen isoleer je het best?

Op de foto zie je een warmtebeeld van een woning.

Die foto is gemaakt met een thermische camera.

Zo zie je hoeveel warmte uit de woning ontsnapt. Daarnaast zie je een gelijkaardige foto van twee drankjes. In de linkse beker is er warme soep; in de rechtse beker is er gekoelde limonade. Welk onderdeel van de woning is het best geïsoleerd?

Met een thermische camera kan je de temperatuur van voorwerpen opmeten.

Hieronder zie je een warmtebeeld van een radiator waar warm water doorheen stroomt om een kamer op te warmen.

Waar stroomt het warm water dat van de verwarmingsketel komt, de radiator binnen?

Tip 1: Elk kleur komt met een bepaalde temperatuur overeen, rechts zie je de temperatuurschaal.

Tip 2: Links bovenaan, waar het rode huisje staat, komt het warme water de radiator NIET binnen.

Met de huidige bouwmaterialen wordt er gestreefd naar een zo goed mogelijke isolatie van de woning.

Op de figuur hiernaast zie je U-waarden die aangeven hoeveel energie door vensters, deuren, muren, vloeren en het dak verloren gaat.

Hoe groter de U-waarde, hoe slechter geïsoleerd die materialen zijn.

Hieronder zie je telkens 2 foto’s van 3 nieuwbouwwoningen.

Welk van die woningen is duurzaam en welke bouw je best niet?

Door de verbranding van aardolie ontstaat het gas CO₂ (koolstofdioxide).

Deze CO₂ stapelt zich op in de atmosfeer en zorgt voor de opwarming van de aarde.

Hierdoor stijgt de temperatuur op de aardbol.

De temperatuur kan gemeten worden met een thermometer.

Er zijn thermometers die rood gekleurde alcohol bevatten in een afgesloten glazen buisje.

De alcohol gaat uitzetten naarmate de temperatuur hoger wordt.

Bij welke foto is de meetvloeistof het meest uitgezet?

Als er in een labo brand uitbreekt, dan heeft dat altijd te maken met 3 elementen (= de vuurdriehoek).

Je hebt altijd de combinatie van:

• een brandstof = de stof die brandt;

• een energiebron = waardoor de brand start;

• zuurstof = chemische stof die ervoor zorgt dat het vuur blijft branden.

Als er een brandje uitgebroken is kan je met een blusdeken het brandje uitdoven.

Welke factor neem je uit de vuurdriehoek weg als je een branddeken op het vuur gooit?

De firma ‘De Samblanx Technics’ vervangt in oude huizen ramen met enkel glas door dubbel of driedubbel glas, wat de duurzaamheid van de woning ten goede komt.

De ruit hiernaast is een voorbeeld van dubbel glas, en bestaat uit 2 glasplaten.

Wat bevindt er zich tussen die twee glasplaten?

Alle stoffen kunnen voorkomen in 3 verschillende verschijningsvormen, namelijk als een vaste stof, als een vloeistof of als een gas.

Kun je bepalen wat de verschijningsvorm is van water bij een temperatuur van 400 °C?

Elke zuivere stof kan voorkomen als vaste stof, als vloeistof en als gas.

Dit worden de aggregatietoestanden genoemd.

Zo ken je van water het smeltpunt (0 °C) en het kookpunt (100 °C).

Als het kouder is dan 0 °C, dan wordt water omgezet in ijs (dus een vaste stof).

Tussen 0 en 100 °C is water vloeibaar.

Boven 100 °C krijg je waterdamp of stoom.

Van 3 andere stoffen (alcohol, glycerol en kwik) vind je in de tabel ook het smeltpunt en het kookpunt terug.

Welk van die stoffen is bij 99 °C niet vloeibaar?