WorksheetsҚазақ тілі (9 - сынып)
Total questions: 30
Worksheet time: 15mins
2 – тоқсан 1 – нұсқа
ІІІ бөлім. Тәуелсіздік жылдарындағы Қазақстан. «ЭКСПО-2017». Синтаксис
ІV бөлім. Адам құқығы мен бостандығы. Синтаксис
ІІ тарау. Тарихи шындық пен көркемдік шешім
Мәтінмен жұмыс
Ең алғаш ЭКСПО өткізу туралы идеяның авторы Ұлыбританияның қазіргі ханымының арғы атасы Альберт ханзада еді. Алғашқы Бүкіләлемдік көрме Лондонда 1851 жылдың 1 мамырында Гайд саябағында ашылған. 20 аптаның ішінде оған 6 млн адам келген (сол кезде Лондонда 3 млн адам тұрған болатын).
«Ең үздік сәулет өнері жобасы» байқауында Хрусталь сарай салуды ұсынған Джозеф Пакстонның жобасы жеңіске жеткен. Пакстон кәсіби архитектор емес, жылыжайда гүл өсіретін бағбан болған. Сарай бір мезгілде 14 000 адамды қабылдай алатын еді.
Алғашқы көрмеде сол кезде әлемде өндірілген заттардың барлығын көруге болатын. Құрал-жабдықтар бөлімі ең үлкен әсер қалдырған: бу қозғалтқыштары, стерео-фотосуреттер, американдық Чарльз Гудиер ойлап тапқан ысытылған резеңке, қойытылған сүт, консервіленген азық-түлік, мүгедектерге арналған протездер, шыны көздер, стоматологиялық креслолар, «веналық» деп аталатын орындықтар және басқа да заттар. Көрмеден түскен пайда қомақты болған: шамамен, 186 000 фунт стерлинг. Осы ақша бірнеше музейдің құрылысына, солардың ішінде әйгілі Виктория мен Альберттің музейінің бой көтеруіне жұмсалған.
1.Мәтін бөлімдерін ретімен қойыңыз.
1. Жеңіске жеткен жоба
2. Тың идеяның туындауы
3. Әйгілі музейдің дүниеге келуі
А) 2, 1, 3
В) 3, 1, 2
С) 3, 2, 1
D) 1, 2, 3
Е) 1, 3, 2
2. Көрмеде қай затты кездестіре алмайсың?
А) Консервіленген азық-түлік
В) Бу қозғалтқыштары, қойытылған сүт
С) Шыны көздер, веналық орындық
D) Протездер, стоматологиялық креслолар
Е) Стерео-фотосуреттер, ыдыстар
3. Неологизмді тап.
А) Архитектор
В) Фунт
С) Жылыжай
D) Музей
Е) Көрме
4. Салалас құрмалас сөйлемнің қай түріне жататынын көрсет.
Пакстон кәсіби архитектор емес, жылыжайда гүл өсіретін бағбан болған.
А) Ыңғайлас салалас құрмалас сөйлем
В) Түсіндірмелі салалас құрмалас сөйлем
С) Қарсылықты салалас құрмалас сөйлем
D) Себеп-салдар салалас құрмалас сөйлем
Е) Талғаулы салалас құрмалас сөйлем
5. Мәтінде қай стиль түрі қолданылғанын көрсет.
А) Публицистикалық стиль
В) Ресми стиль
С) Көркем әдебиет стилі
D) Ауызекі сөйлеу стилі
Е) Ғылыми стиль
6. БҰҰ Бас Ассамблеясының пленарлық мәжілісінде Қазақстан Біріккен Ұлттар Ұйымына қашан қабылданғанын көрсет.
А) 1991 жылы 16 желтоқсанда
В) 1992 жылы 3 қаңтарда
С) 1993 жылы 2 наурызда
D) 1995 жылы 29 сәуірде
Е) 1995 жылы 1 наурызда
7. Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесі қай жылы Елорданы Алматыдан Ақмолаға ауыстыру туралы шешімді қабылдады?
А) 1997 жылы 10 желтоқсанда
В) 1994 жылы 6 шілдеде
С) 1998 жылы 6 мамырда
D) 1998 жылы 10 маусымда
Е) 1999 жылы 10 қаңтарда
8. Жалғаулықты ыңғайлас салалас құрмалас сөйлемді көрсет.
А) Мереке қызған кезде жастар алтыбақан тепті және ұлттық ойын түрлері ойнатылды.
В) Менің оны алғаш көруім есімде сақталып қалды: орталау бойлы, өзіне-өзі сенімді.
С) Барлығы бірдей шу етті, себебі олар бірінші орын алғандарын бірден түсінді.
D) Осы жұмысқа шындап кіріссек, екі-үш аптада нәтижесін көретінімізге күмәніңіз болмасын.
Е) Осылайша әлем картасында Тәуелсіз Қазақстан атты жаңа мемлекет пайда болды.
9. Қай жылы ЮНЕСКО-ның шешімімен Астана қаласына «Бейбітшілік қаласы» деген атақ берілді?
А) 1999 жылы
В) 2011 жылы
С) 2000 жылы
D) 1998 жылы
Е) 1997 жылы
10. Кезектес салалас құрмалас сөйлемді байланыстыратын жалғаулық түрлерін көрсет.
А) бірақ, алайда, дегенмен
В) да, те, және, әрі
С) немесе, я, яки, я болмаса,
D) сондықтан, өйткені, себебі
Е) бірде, біресе, кейде
11. Сабақтас құрмалас сөйлемді көрсет.
А) Еркек баласыз қалған жесір әйелге енші берсе, ол - ағайынның қайырымдылығы.
В) Қазақта «қыз көру» деген жөн-жосық бар еді ғой.
С) Алыстан әлдекімнің дауысы естілгендей болды, бірақ қай жақтан естілгенін шамалай алмадым.
D) Көктем шыға ауыл ерекше күйге бөленеді, бала-шағаға дейін шаруаның қамына кіріседі.
Е) ЭКСПО-ға қатысу туралы шешім үкіметтер тарапында қабылданады, ал оған қатысушылардың саны 195 құрайды.
12. Қарсылықты салалас құрмалас сөйлемді көрсет.
А) Жоспарланған шара уақытында өтті, - күткен нәтижеге қол жеткізе алмадық.
В) Жаутаңдаған көзімен жылы шырай іздеп келе жатқанда, алдында бұрынғыдай зәрленіп тұрған Исаны көрді.
С) Қасым сол бетімен тас лақтырып қуған балаларға жеткізбей, үлкен тауға қарай жөнеліп кеткен.
D) Осының бәрі адам баласының өмірге жолдама алатын кәусар бастауы.
Е) Мына жарық дүниенің бұл үшін пәлендей қызығы, мән-мағынасы қалмаған еді.
13. Бала құқығы туралы Конвенция біздің елімізде қашан заңдық күшіне енді?
А) 1994 жылы 11 қарашада
В) 1993 жылы 28 қаңтарда
С) 1995 жылы 30 тамызда
D) 1997 жылы 11 шілдеде
Е) 1996 жылы 2 қазанда
14. ЭКСПО өткізу туралы идеяның авторы кім?
А) Джозеф Пакстон
В) Альберт ханзада
С) Чарльз Гудиер
D) Александр Грэм Белл
Е) Томас Альва Эдисон
15. «Тәуелсіздік – ата-бабамыздың жүздеген жылдармен өлшенетін арман-аңсарының жүзеге асқан ақиқаты»,- деген пікірдің иесін көрсет.
А) Қ.Мырзалиев
В) Ә.Кекілбаев
С) Ш.Мұртаза
D) Н.Назарбаев
Е) А.Байтұрсынов
16. Мына үзінді Махамбеттің қай өлеңінен алынғанын анықтаңыз.
Жақсыларға еп едім,
Жамандарға көп едім.
Ерегіскен дұшпанның,
Екі талай болғанда
Азыққа етін жеп едім.
А) «Махамбеттің Баймағамбет сұлтанға айтқаны»
В) «Мұнар күн»
С) «Әй, Махамбет жолдасым»
D) «Тарланым»
Е) «Қарағай шаптым шандоздан»
17. Ыстықкөл сапарына, Құлжаға бірге барған Шоқанның саяхатшы-географ досы кім?
А) И.М.Березин
В) Ф.М.Достоевский
С) Семенов Тянь - Шанский
D) А.Г.Майков
Е) Г.Н.Потанин
18. «Махамбеттің есімі – өмірдегі қасіреттің синонимі, өнердегі қасиеттің символы»,- деген пікірдің иесін көрсет.
А) Ә.Кекілбаев
В) М.Шаханов
С) М.Ғабдуллин
D) Ф.Оңғарсынова
Е) З.Қабдолов
19. Ш.Уәлихановтың 1863 - 1864 жылдың қысында Омбы қаласына барған мақсаты
А) Сот реформасын дайындауға
В) «Қозы Көрпеш-Баян сұлу» жырын ақындардың аузынан жазып алуға
С) «Манасты» бірінші боп баспаға ұсынып, орыс жұртшылығына таныстыруға
D) Халқын әкімдер мен зорлықшыл бай қазақтардан қорғауға
Е) Қырғыз елін зерттеу экспедициясына қатысуға
20. «Кермиығым, кербезім», «Хиуадай базарлым», «Қырмызыдай ажарлым» деген тіркестерді Махамбет кімге арнаған?
А) Ханға
В) Ағасына
С) Жарына
D) Әкесіне
Е) Исатайға
21. Шоқанның ел ішіндегі аңыз-әңгімелерден, халық жырлары мен дастандарынан алғашқы жазып алған шығармасы.
А) «Ыстықкөл сапарының күнделігі»
В) «Манас» жыры
С) «Тәңірі»
D) «Қозы Көрпеш - Баян сұлу» жыры
Е) «Абылай»
22. М.Өтемісұлының «Арқаның қызыл изені» өлеңі лириканың қай түріне жататынын көрсет.
А) Саяси лирика
В) Әлеуметтік лирика
С) Махаббат лирикасы
D) Табиғат лирикасы
Е) Философиялық лирика
23. Шоқан туралы «Шоқан Уалиханов Шығыстану әлеміне құйрықты жұлдыздай жарқ етіп шыға келгенде, орыстың Шығысты зерттеуші ғалымдары оны ерекше құбылыс деп түгел мойындады...»- деген пікірдің иесін табыңыз.
А) Н.Ф.Костылецкий
В) И.И.Веселовский
С) С.Я.Капустин
D) Н.В.Басаргин
Е) Г.Н.Потанин
24. Шоқан ақынжанды адам еді. Оған араб өлеңдері қатты ұнайтын және ол өзінің ұстазы Костылецкиймен бірге сол өлеңдерге рақаттанып, мәз болып отыратын»,- деген пікірдің иесін көрсет.
А) Н.М.Ядринцев
В) Г.Х.Гасфорт
С) Орыс географиялық қоғамы
D) Г.И.Пота
Е) А.И.Шрен
25. «Шамдансам – жығар асаумын,
Шамырқансам – сынар болатпын...»- деген жолдардағы Махамбет қолданған көркемдік тәсіл
А) Синекдоха
В) Метонимия
С) Метафора
D) Эпитет
Е) Қайталау
26. «Керуеннің 8 киіз үйі, 100 түйесі, 65 аты, 34 қызметкер адамы және 20000 сом күміс ақшалық товары бар еді. Мен құрметті керуен басы Мұсабайдың туысы болып саналдым...» Шоқанның қай еңбегінен алынған?
А) «Қашқарияға саяхат»
В) «Жоңғария очерктері»
С) «Үлкен орда қырғыз-қайсақтары туралы»
D) «Қытай империясының батыс провинциясы және Құлжа қаласы»
Е) «Қырғыздар туралы жазбалар»
27. Махамбеттің өзінің алдағы өміріне болжау жасаған өлеңін көрсет.
А) «Айныман»
В) «Толарсақтан саз кешіп»
С) «Ұлы арман»
D) «Ереуіл атқа ер салмай»
Е) «Мен ақсұңқар құстан туған құмаймын»
28. Шоқан жалпы жолдастарына, соның ішінде маған, ол еріксіз «Европаға ашылған терезе» сықылды болды»,- деген пікірдің иесін көрсет.
А) Г.Н.Потанин
В) Семенов Тянь - Шанский
С) Ф.Достоевский
D) И.Н.Березин
Е) А.Г.Майков
29. «Махамбет жаратылысында әрі батыр, әрі жырау-ақын, әрі күйші-домбырашы болыпты. Мінезі өте қызулы, әдіс-шеберлікті көп ойламайтын, бет алған жағынан қайтпайтын қайсар ер адам болған»,- деген пікірдің авторын көрсет.
А) С.Мұқанов
В) Ғ.Мүсірепов
С) М.Әуезов
D) Ғ.Мұстафин
Е) З.Қабдолов
30. Ш.Уәлихановтың қай еңбегінде бәдәуилердің ақын келетіндігі айтылады?
А) «Жоңғария очерктері»
В) «Қазақтардағы шамандықтың қалдығы»
С) «Өлі мен тірінің достығы»
D) «Қазақтың халық поэзиясының түрлері»
Е) «Манас»
