NEW
Font size
WorksheetsКартография және геоақпараттық картографиялау
Total questions: 40
Worksheet time: 40mins
Географиялық меридиан:
жердің екі полюсін ойша басып өтетін сызық
экваторға параллель жүргізілген шеңбер
экватордан қашықтаған сайын ұзындығы қысқарады
900–қа бөлінеді
экватордан қашықтаған сайын ұзындығы ұзарады
Географиялық параллель:
жердің екі полюсін ойша басып өтетін сызық
Англиядағы Гринвич обсерваториясы арқылы өтеді
3600-қа бөлінеді
экваторға параллель жүргізілген шеңбер
экватордан қашықтаған сайын ұзындығы ұзарады
Топографиялық карталарда аудандарды өлшеудегі графикалық әдістер:
квадраттық
механикалық әдіспен
планиметрмен
курвиметрмен
сызғышпен
Картографиялық таңбалардың ажыратылуы:
ендігі, көрнекілігі бойынша
көлемділігі, қанықтылығы бойынша, ішкі құрылымы бойынша
ендігі, қанықтылығы бойынша
көрнекілігі, пішіні бойынша
безендірілуі, ені бойынша
Геометриялық шкала таңбаларының құрастырылу түрлері
шартты кезектескен шкала
абсолютті кезектескен шкала
біркелкі шкала
абсолютті үздіксіз шкала, абсолютті сатылы шкала, шартты үздіксіз шкала
әр түрлі шкала
Картадағы ареал әдістерінің берілуі:
нүктелік
фон
сызық
геометриялық
сурет арқылы, штрихпен, бояу
Курвиметр құралымен нені өлшеуге болады?
картадағы өзендердің ұзындығын
жер бетіндегі аудандарды
биіктікті
жер бетіндегі ұзындықтарды
жер бетіндегі арақашықтықты
Триангуляция тәсілін шығарған ғалым
Француз ғалымы Ж. Деламбр 18 ғ.
Ағылшын ғалымы И.Ньютон 18 ғ.
неміс астрономы Ф.В. Бессел 1841 ж.
совет ғалымы Ф.Н. Карассовский 1940 ж.
голланд ғалымы В.Снеллиус 1615 ж.
Географиялық карталардың масштабына байланысты бөлінуі:
атау
сандық
ірі, орта, ұсақ
көлбеу
топографиялық шолу
Топографиялық карталардағы масштабтың түрлері:
атау, сандық, сызықтық
орта
ірі
ұсақ
топографиялық шолу
Масштаб дегеніміз:
картадағы легенда
жер шарын бұрмаланып кішірейтіліп түсірілуі
картадағы, пландағы ұзындықтың жер бетіндегі ұзындығына қатынасы
ұсақ, орта, ірі
жердің кішірейтілген макеті
Саяси –әкімшілік картадағы элементтер:
елді мекен, жол қатынастары, өзен торлары
топырағы
өсімдігі
диаграмма
биіктік және тереңдік шкаласы
Әкімшілік карталарындағы элементтер:
геоморфология
өсімдігі
жол қатынастары
биіктік және тереңдік шкаласы
геодезиялық негіз
Геологиялық карталардың мазмұнына кіретін элементтер:
әлеуметтік – экономикалық географиялық
төрттік шөгінділер
геоморфология
геохронологиялық кесте
арнайы карта
Тектоникалық карталардың мазмұнына кіретін элементтер:
өзен торлары
төрттік шөгінділер
әлеуметтік – экономикалық географиялық
изогипс, интрузивтік жыныстар
климаттық
Теңіз навигациялық карталардағы бейнеленетін элементтер:
изобаттар, жағалау сызықтары, тереңдік белгісі
изобаттар, изотерма
экологиялық жағдайы
физикалық -географиялық жағдайы
өсімдігі мен жануарлар әлемі
Қазақстан Республикасы Ұлттық Атласының бөлімдері:
әлеуметтік-экономикалық дамуы мен ресурстары
табиғат жағдайы мен экологиялық жағдайы
қауіп-қатерлер мен табиғат жағдайлары
табиғи және техногендiк қауiптiлiктері
табиғат жағдайы мен ресурстары, қоршаған орта және экология
Картографиялық проекция – бұл:
Шар проекциясы
Жер проекциясы
Геодезиялық проекция
Эллипсоид бетінің немесе шардың тегістелген үлгісі
Топографиялық проекция
Атластардың құрылымы:
редакциялық ұжым
бөлімдердің атауы, беттер саны, безендірілуі
алғыс сөз
шартты белгілер
масштабтары
Геоморфологиялық карталардың мазмұнына кіретін элементтер:
жер беті рельефінің сыртқы белгісі, дамуы және орналасуы
изобата
климаттық
изогипс
генетикалық типтері
Жел картасының мазмұнына кіретін элементтер:
фундаменттің жату тереңдігі
жылдамдығы, соғу бағыты
изобата
температурасы
климаттық
Топографиялық картада беткейдің тіктігі ..... көрсетіледі:
Шартты белгімен
Көмекші жазбалармен
Бергштрихтармен
Горизонтальдардың арақашықтығымен
Шартты белгілермен
Меркатордың проекциясында құрастырылатын карталар:
Теңіздік және навигациялық
Жарты шарлар картасы
Поляр маңы аудандарының картасы
Экваторлық аймақтың картасы
Мұндай проекция жоқ
Гаусс проекциясы – бұл:
Тікбұрышты көлденең цилиндрлік
Еркін проекция
Тең шамалы проекция
Тең аралық
Еркін проекция
Картографиялық генерализация – бұл:
Карта мазмұнындағы элементтердің дәл көшірілуі
Карта мазмұнындағы элементтердің көшірілуі
Карта үшін шартты белгілерді таңдау
Картаның мазмұнындағы элементтердің жалпылануы және сұрыпталуы
Карта мазмұнындағы ұсақ элементтерді шығарып, ауыстыру
Саяси-әкімшілік карталар көрсетеді:
Картографияланатын аумақтардағы елді-мекендердің санын
Саяси-әкімшілік бөліністі
Әлеуметтік-мәдени нысандардың орналасуын
Білім және ғылым нысандарының орналасуын
Білім беру нысандарының орналасуын
Климат картасының мазмұнына кіретін элементтер:
фундаменттің жату тереңдігі
жауын-шашын мөлшері, өзен торлары
соғу бағыты
изобата
жылдамдығы
Гидрографиялық картаның мазмұнына кіретін элементтер:
ағын бассейндері, өзен торлары
соғу бағыты
изобата
изотерма
жылдамдығы
Топырақ картасының мазмұнына кіретін элементтер:
топырақтың жатуы
топырақтың құрамын, топырақ түрлерінің таралуын
изотерма
тереңдік шкаласы
желдің бағыты
Жер ресурстар картасының мазмұнына кіретін элементтер:
тұздылығы, температурасы
изотерма
ауыл шаруашылығында пайдаланатын жерлер
желдің бағыты
өзендердің қоректенуі
Зоогеографиялық аудандастыру картасының мазмұнына кіретін элементтер:
биіктік белдеулері
жайылымдық жерлердің алқабы
ауыл шаруашылығында пайдаланатын жерлер
өзендердің қоректенуі
ландшафттық зона, сүт қоректілердің түрлері мен таралуы
Ландшафт картасының мазмұнына кіретін элементтер:
ландшафттық зона, түрлері мен таралуы
биіктік белдеулері
жайылымдық жерлердің алқабы
пайдаланатын жерлер
өзендердің қоректенуі
Картография нені зерттейді?
табиғат пен қоғам құбылысының үйлесуімен өзара байланысын
жердің және планеталардың пішіндерін
инженерлік ғимараттарды салу
әуеден түсірілген фото суреттерді талдау
теңіз мен мұхит түбін барлау
Карталардың қолдану мақсатына қарай:
әуеден түсірілген фото суреттерді талдау
әскери іс шараларға, туристерге, халық шаруашылығы
шағын учаскелерді түсіру
жалпы географиялық
мазмұндық мәселелер
Карта дегеніміз – ол:
масштаб
картографиялық бұрмалану
жердің үлгісі
белгілі бір математикалық заңдылықтарға сүйене отырып, жердің қисықтығын ескеріліп, әр түрлі шартты белгілермен белгіленіп жазық бетке түсірілуі
картографиялық проекция
Математикалық картография .... зерттейді:
картографиялық проекциялар теориясын, бұрмаланудың сиптатын
атлас
картаны
шартты белгілерді
глобусты
Картометрия .... зерттейді:
проекцияны
масштабты
шартты белгілерді
жалпы географиялық карталарды
географиялық нысандардың ауданын, географиялық нысандардың ұзындығын, құбылыстардың сандық сипаттамаларын
Географиялық карталардың қамту аймағы:
жер беті немесе дүниежүзілік карталар, жеке құрлықтар мен олардың ірі аймақтары, мемлекеттер мен олардың бөліктері
ұсақ масштабты карталар бойынша
ірі масштабты карталар бойынша
саяси әкімшілік-аумақтар бойынша
жергілікті жерлерді
Масштабтың түрлері:
ірі
орта
ұсақ
көлбеу
атау, сызықтық, сандық
Географиялық карталардың қосымша мәліметтері:
карта кескіні, графиктер, диаграммалар
легенда
проекция
масштаб
шартты белгі
