• Kişileştirme (teşhis), insana ait özellikleri insan dışındaki varlıklara aktarma sanatıdır. • Karşıtlık (tezat), birbirinin zıddı olan duygu, düşünce ve durumları aralarında bir ilgi kurarak dile getirme sanatıdır.

_{Buna göre aşağıdaki dizelerin hangisinde hem kişileştirme hem de karşıtlık sanatına başvurulmuştur?}

3 ve 4. soruları aşağıdaki metne göre cevaplayınız.

Şöyle etrafınıza bir bakın. Kaç kişi, karşısındakini dikkatle dinliyor? Kaç kişi, isteklerini içinden geldiği gibi ifade edebiliyor? Dil, işlerliğini kaybediyor yavaş yavaş. Televizyonun gürültüsü, cep telefonunun zırıltısı, hayatın telaşı sahici bir konuşmayı imkânsız hâle getiriyor. Oysa insan, hikâyeler anlatmak isteyen bir varlık. Anlattığı hikâyelerin yankılarını duymak isteyen, varoluşunu başkasının yüzünde seyretmek isteyen bir canlı. Can, dilde hayat buluyor ve dil, varlığın evine dönüşüyor.

Bu metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Şöyle etrafınıza bir bakın. Kaç kişi, karşısındakini dikkatle dinliyor? Kaç kişi, isteklerini içinden geldiği gibi ifade edebiliyor? Dil, işlerliğini kaybediyor yavaş yavaş. Televizyonun gürültüsü, cep telefonunun zırıltısı, hayatın telaşı sahici bir konuşmayı imkânsız hâle getiriyor. Oysa insan, hikâyeler anlatmak isteyen bir varlık. Anlattığı hikâyelerin yankılarını duymak isteyen, varoluşunu başkasının yüzünde seyretmek isteyen bir canlı. Can, dilde hayat buluyor ve dil, varlığın evine dönüşüyor.

Bu metindeki altı çizili sözcüğü anlamca karşılayabilecek bir kullanım aşağıdakilerin hangisinde vardır?

30 Kasım 2020’de Falcon 9 roketiyle uzaya fırlatılması planlanan yeni haberleşme uydumuz Türksat 5A, özel bir uzay taşımacılığı şirketinin Florida’daki fırlatma merkezine götürüldü.

Bu cümle aşağıdakilerin hangisinde verilen cümlelerin birleşmesiyle oluşmuştur?

Emre ile Kerem “kelime bulma oyunu” oynamaktadır. Emre aklından, beş farklı harften oluşan bir kelime tutar, Kerem de bu kelimeyi bulmaya çalışır. Kerem, tahminlerini söylemiş ama doğru kelimeyi bulamamıştır. Kerem’in tahminlerine Emre’nin verdiği cevaplar şu şekildedir:

Buna göre Emre’nin aklından tuttuğu kelime aşağıdakilerden hangisi olabilir?

- - - - Chicago Üniversitesinden Prof. Dr. Benjamin Bloom ve ekibi de 1985 yılında yaptıkları çalışmada bir konuda çok başarılı olan kişilerin bu seviyeye nasıl geldiklerini belirlemeye çalıştı. Araştırmada; aralarında piyanistlerin, olimpik yüzücülerin ve matematikçilerin olduğu, dünya çapında başarı kazanmış yüzlerce kişi ile görüşmeler yapıldı. Araştırmanın başında bu kişilerin, sözü edilen alanlarda doğuştan yetenekli olduğu varsayılmıştı. Ancak araştırma sonuçları; bu kişilerin, çevreleri (anne, baba, öğretmen...) tarafından teşvik edildikleri ve onlardan destek gördükleri için, ilgilendikleri alanlarda başarılı olduklarını göstermiştir.

Bu parçanın başına anlam akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Bilinçaltının bazı özellikleri şunlardır:

• Olumsuzluk kavramını anlayamaz.

• Ciddiye alınmaması gereken bilgileri ciddiye alır.

• Zaman kavramı yoktur; dün, bugün, yarın arasındaki farkı bilmez.

Aşağıdaki metinlerden hangisi bilinçaltının bu özelliklerinden herhangi biriyle ilişkilendirilemez?

• Kitap, dergi, gazete ve sanat eserlerinin her kelimesi büyük harfle başlar ancak özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, heykel vb. sözler büyük harfle başlamaz.

• Yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğunda yer adının ilk harfi büyük yazılır.

• Kitap, makale, tiyatro eseri, kurum adı vb. özel adlarda yer alan kelimelerin ilk harfleri büyük yazıldığında “ve, ile, ya, veya, yahut, ki, da, de” sözleriyle “mı, mi, mu, mü” soru eki küçük harfle yazılır.

• Cümle içinde özel adın yerine kullanılan makam veya unvan sözleri büyük harfle başlar.

Bu kurallara göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

Küçük Prens, bana aniden,

— Çalıları koyunların yediği doğru mu, diye sordu.

— Evet, bu doğru, dedim.

Bu metinde virgülün aşağıdaki işlevlerinden hangisinin örneği yoktur?

İnsan beyninin karar verme sürecine ilişkin çığır açıcı bilgiler; insana, kendi zihninin işleyişine ilişkin bir içgörü sağlayarak onu daha doğru kararlar verme yönünde eğitiyor.

Altı çizili ifadelerin bu cümleye kazandırdığı anlam aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), geçtiğimiz aylarda İstanbul Teknik Üniversitesiyle birlikte Burdur ilimizde bulunan Salda Gölü’nde bir saha çalışması yaptı. (I) Salda Gölü’nün önemi; yapısında mikropları ve organik maddeleri koruma özelliği olan karbonat minerali bulunan, yeryüzündeki tek göl olmasından kaynaklanıyor. (II) İşte bu özelliği nedeniyle yapılan çalışmanın ardından NASA, 30 Temmuz 2020’de “Perseverance” adlı bir uzay aracını Mars’a fırlattı. (III) Şubat 2021’de Mars’a inmesi öngörülen uzay aracı, Jezero kraterini inceleyecek; buradan kaya ve toprak örnekleri toplayacak. (IV) Salda Gölü’nün jeolojik yapısı ışığında yapılan bu çalışmalar sonucunda Mars’taki yaşam izlerinin aydınlanması umuluyor.

NASA’nın bu parçada sözü edilen araştırmasının asıl amacı numaralanmış cümlelerin hangisinde verilmiştir?

Üç doğa kâşifi, aşağıdaki bilgileri internette sürekli takip ettikleri forum (toplu tartışma) sitesinde yer alan bir başlık altında paylaşmıştır.

• Ülkemizde de bulunan fener balıkları denizlerin derinliklerinde yaşıyor. Bu balıklar, avlanmak için sırtlarında bulunan uzun dikeni kullanıyor. Bu dikenin ucunda ışık üreten bakteriler bulunuyor. Fener balığı bu özel dikeni tıpkı bir olta gibi kullanarak çeşitli yönlere hareket ettirebiliyor. Dikenin ucundaki ışığı besin sanıp ona yaklaşan balıklarsa fener balığına av oluyor.

• Orkide peygamberdeveleri Güneydoğu Asya’da yaşıyor. Minik böceklerle beslenen orkide peygamberdevelerinin avlanmak için uyguladığı yöntem, kendilerini orkideye benzetmek. Bir dalın, yaprağın ya da çiçeğin üzerine konan peygamberdevesi normalden biraz farklı durunca tıpkı bir orkideye benziyor. Bu sayede onu orkide sanıp yaklaşan böcekleri kolayca avlıyor. • Yaşayan kaya adı verilen ve Doğu Afrika’da görülen bir balık türü, avını kendine çekebilmek için ölü taklidi yapıyor. Bu balık, kendini dibe bırakıyor ve avı tuzağa düşene kadar bu biçimde bekliyor. Ölü olduğunu sanan küçük balıklar ona yaklaşınca da saldırıya geçiyor ve onları yakalıyor.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi sözü edilen forum sitesindeki başlık olmaya en uygundur?

• Seslenme bildiren bir söz kullanılmıştır.

• Koşula bağlı bir durum vardır.

• Karşıtlıktan yararlanılmıştır.

• Abartma yapılmıştır.

Aşağıdaki dizelerin hangisinde bu özelliklerin tümüne yer verilmiştir?

(I) Bakteri, virüs, mantar, parazit gibi hastalık yapıcı mikroorganizmaların tehdidi altında olduğumuz bir dünyada yaşıyoruz. (II) İnsanoğlu bütün bu tehditlere karşı koyabilecek çok güçlü bir savunma mekanizmasına sahiptir. (III) Bu sistemin ilk aşaması olan doğuştan bağışıklık, istilacı mikroorganizmaların saldırılarını engellemeye yardımcı olan yengi tepkisini başlatıyor yani savunmaya geçiyor. (IV) Bağışıklığın bu aşaması, antikorlar ve yeni hücreler üreterek enfeksiyonlu hücreleri yok ediyor.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinden sonra “Eğer mikroorganizmalar bu aşamayı geçerse sistemin diğer evresi olan kazanılmış bağışıklık devreye giriyor.” cümlesi getirilebilir?

Geçen gün gazete okurken “Salgın sönümleme aşamasında.” cümlesi dikkatimi çekti. Burada “sönümleme” sözcüğüyle salgının azaldığı anlatılmaya çalışılıyordu. Bir terim olarak fizik alanında kullanılan “sönümleme” sözcüğünün tıp alanında da kullanılıyor olması beni çok sevindirdi. Dilciler “sönümleme” sözcüğünü, dilimize başka bir dilden geçen “itfa” sözcüğünün karşılığı olarak önermişti. “İtfa” ile kökteş olan “itfaiye” sözcüğü bugün dilde yaşıyor ama “itfa” sözcüğü kullanılmıyor artık. Şimdi dilcilere ve tabiplere düşen, “sönümleme” terimini tıpkı “bulaş” terimi gibi sık sık kullanıp sözcüğün kalıcılığını sağlamaktır.

Bu parçanın yazılış amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir teknoloji festivaline A, B, C, D ve E takımları; elektrikli araçlar, iletişim teknolojileri, insansız hava araçları ve üç boyutlu yazıcılar kategorilerinde katılmıştır. Yarışmaya sadece C takımı bir kategoride, diğerleri iki kategoride katılmıştır. Bu yarışmaya katılan takımlar ile ilgili bilinenler şunlardır:

• E takımının yarıştığı kategoriler, C ve D takımlarınınkinden farklıdır.

• A ve E takımları üç boyutlu yazıcılar kategorisinde birlikte yarışmıştır.

• C takımıyla aynı kategoride yarışmayan B takımının yarıştığı kategorilerden biri iletişim teknolojileridir.

• D takımı elektrikli araçlar kategorisinde yarışmamıştır. Bu bilgilerden hareketle,

I. B takımının yarıştığı kategorilerden biri elektrikli araçlardır.

II. C takımı, insansız hava araçları kategorisinde yarışmıştır.

III. D takımı, iletişim teknolojileri kategorisinde yarışmıştır. yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?

Gerçekleştirilmeye başlandığı 2018’den bu yana ziyaretçi rekorları kıran ve dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali olan TEKNOFEST; TC Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Türkiye Teknoloji Takımı Vakfının yürütücülüğünde, Türkiye’nin önde gelen teknoloji şirketleri, medya kuruluşları ve üniversitelerinin desteğiyle eylülün 24’ü ila 27’si arasında Gaziantep’de düzenlendi. Yüz binlerce genç mucidi bir araya getiren TEKNOFEST’te, TÜBİTAK bu yıl da birbirinden heyecanlı yarışmalar ve etkinliklerle festivaldeki yerini aldı.

Bu metinde aşağıdaki kurallardan hangisiyle ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?