NEW
Font size
WorksheetsDKAB 10.sınıf 4.ünite
Total questions: 15
Worksheet time: 15mins
Ahlak kelimesi, Arapça ‘hulk’ kelimesinin çoğuludur. Hulk, ‘tabiat, mizaç, huy ve karakter’ gibi anlamlara gelir. Kur’an-ı Kerim’de ahlak kelimesi biri âdet, diğeri de ahlak manasında olmak üzere iki yerde geçmektedir. Arapçada insanın dış yapısı için ‘halk’, iç veya manevi yapısı için ‘hulk’ kelimesi kullanılır. Kavram olarak ahlak ise insanın iyi veya kötü olarak vasıflandırılmasına yol açan manevi nitelikleri, huyları ve bunların etkisiyle ortaya konan iradeli davranışlarının bütünüdür.
Bu parçada ahlak ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
Ahlak kelimesinin kökenine
Hulk kelimesinin anlamlarına
Ahlak kavramının tanımına
Hayatın çeşitli alanlarıyla ilgili ahlaki kurallara
“Ey iman edenler! Zannın çoğundan sakının; çünkü bazı zanlar günahtır. Gizlilikleri araştırmayın, biriniz diğerinizi arkasından çekiştirmesin; herhangi biriniz, ölmüş kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? Bak bundan tiksindiniz! Allah’a itaatsizlikten de sakının. Allah tövbeleri çokça kabul etmektedir, rahmeti sonsuzdur.” (Hucurat süresi, 11. ayet) Bu ayeti kendisine ilke edinen bir insandan aşağıdaki tutum ve davranışlardan hangisi beklenmez?
Yanlıştan dönmesini bilir.
İnsanlara iyi niyetle yaklaşır
Öz eleştiri yapmakta zorlanır.
Gıybet etmekten uzak durur
Doğru bilgilere göre yargıda bulunur.
Cömertlik ve yardım etmede akarsu gibi ol.
Şefkat ve merhametle güneş gibi ol.
Başkalarının kusurunu öğrenmede gece gibi ol.
Hiddet ve asabiyette ölü gibi ol.
Tevazu ve alçakgönüllülükte toprak gibi ol.
Hoşgörürlükte deniz gibi ol.
Ya olduğun gibi görün
Ya göründüğün gibi ol.
Bu öğütlerden ulaşılan en genel yargı aşağıdakilerden hangisidir?
İnsanlara karşı dürüst olunmalıdır.
Mütevazılık elden bırakılmamalıdır
Kötülüklerden uzak durulmalıdır
İnsanlarla iyi ilişkiler kurulmalıdır
Güzel bir ahlaka sahip olunmalıdır.
Hz. Peygamber bir keresinde:
- “Müflis kimdir, biliyor musunuz?” diye sordu.
Arkadaşları:
- Bizim aramızda müflis, parası ve malı olmayan kimsedir, dediler.
Peygamberimiz:
- “Şüphesiz ki ümmetimin müflisi, kıyamet günü namaz,
oruç ve zekât sevabıyla gelip fakat şuna sövmüş, buna
iftira atmış, şunun malını yemiş, bunun kanını dökmüş,
şunu dövmüş, bu sebeple iyiliklerinin sevabı şuna buna
verilen ve üzerindeki kul hakları bitmeden sevapları biterse hak sahiplerinin günahları kendisine yükletilip sonra da cehenneme atılan kimsedir.“ buyurmuştur.
Bu hadise göre ahiret gününde kişinin müflis sayılmasına sebep olarak vurgulanan genel husus aşağıdakilerden hangisidir?
Kötü konuşmak
Az iyilik yapmak
Tövbe etmemek
Kul hakkına girmek
Utanma duygusunu kaybeden insanda, güzel ahlaka karşı duyarsızlık baş gösterir. Hz.
Peygamberin; “Utanmıyorsan dilediğini yap!’’ anlamındaki hadis-i şerifi bu bakımdan son
derece anlamlıdır. İslam ahlakı, “Neyi yapmalıyız?” sorusunun cevabını araştırır. İyi ve kötü
hakkında bilgi verir. Uymak zorunda olduğumuz kuralları ve sorumlulukları tanıtır. Böylece
ahlaki olarak mükemmel bir insan meydana getirmeyi hedefler.
Bu parçada vurgulanan asıl husus aşağıdakilerden hangisidir?
Utanma duygusunun önemi
Ahlaka karşı duyarsızlık
İslam ahlakının güzelliği
İslam ahlakının gayesi
Terbiye, Arapça bir kelime olup ıslah etmek, düzene koymak, idare etmek, eğitmek ve gözetmek anlamlarına gelir. Yüce Allah’ın isimlerinden olan “Rab” ile ilgilidir. Türkçede daha çok eğitim yoluyla amaçlanan davranışları ortaya çıkarmak anlamında kullanılır. Terbiye kelimesi dilimizde halen kullanılmakla birlikte, giderek bu kelimenin yerini eğitim kelimesi almaya başlamıştır. Dilimizde bu iki kelime birçok yerde eş anlamlı olarak kullanılmaktadır. Ahlak eğitimi ise insanın beden, zihin ve ahlak bakımından geliştirilip olgunlaştırılmasına denir. Ahlak eğitimi ilk önce ailede başlar, okul ve toplum içerisinde devam eder. Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
Terbiye kelimesinin sözlük anlamlarına
Terbiye ve eğitim kelimelerinin kullanımına
Ahlak eğitiminin toplumsal sonuçlarına
Namaz insanı güvensizlik ve yalnızlık duygularından uzaklaştırarak sağlıklı ve dengeli bir kişi hâline getirir. • Oruç irademizi güçlendirir, sevgi ve şefkat duygularını geliştirir. Oruç ibadeti duygu yönetimidir. • Zekât ve sadaka bencilliği törpüler ve kişiyi bencil olmaktan uzaklaştırır. • Hac ibadeti her insanın, Allah (c.c.) katında eşit olduğu fikrini aşılayarak insanın kibirlenmesini önler. İbadetlerle ilgili verilen ifadelere göre aşağıdaki yargılardan hangisi çıkarılamaz?
İbadetler insanı günahsız yapar.
İbadetlerin sosyal ve psikolojik faydaları vardır.
İbadetler ile ahlak ve terbiye arasında ilişki vardır.
İbadetlerin toplumsal ve bireysel yönü vardır.
Aşağıdakilerden hangisi terbiye kavramının kapsamı içinde yer almaz?
Islah etmek
Düzene koymak
Tanımak
Eğitmek
İslam ahlakının kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Kur’an ve sünnet
Birey ve toplum
Terbiye ve deneyim
Akıl ve düşünce
Vicdan ve bilgi
Aşağıdaki ifadelerden hangisi “Her doğan İslam fıtratı üzere doğar...” (Buhârî, Cenâiz, 92.)
hadisiyle çelişir?
Fıtrat, insanın doğuştan belli yetenek ve yatkınlığa sahip olmasıdır.
Farklı inanışlara yönelmek insanın fıtratının gereğidir.
Fıtrat, güzel ahlaka yatkınlığı ifade eder.
Fıtrat, insan tabiatındaki yaratanını tanıma eğilimidir.
Aşağıdaki davranışlardan hangi İslam’ın yerdiği davranışlardan değildir?
Haset etmek
Tutumlu olmak.
Suizanda bulunmak
Tecessüste bulunmak.
Hangi seçenekte yer alan davranışların tamamı İslam ahlakının yerdiği
davranışlardandır?
Haset, suizan, mahremiyet ihlali
Gıybet, gıpta, iftira
Hile, israf, hüsnüzan
Yalan, kibir, adalet
Bencillik, tutumluluk, çekememezlik
“İyice bilmediğin bir şeyin ardına düşme! Çünkü kulak, göz, kalp bunların hepsi yaptıklarından sorumludur.” (İsrâ suresi, 36. ayet.) “Her duyduğunu söylemesi kişiye yalan olarak yeter.” (Ebû Dâvûd, Edeb, 80.) Verilen ayet ve hadiste vurgulanan asıl husus aşağıdakilerden hangisidir?
İnsan bilmediği konuları araştırmamalıdır.
Duyu organlarımızla araştırma yapmak yeterli olmayabilir.
İnsanın her duyduğu, doğru olmayabilir.
İnsan bilmediği şeyler hakkında araştırmadan konuşmamalıdır.
Aşağıda verilen ayet ve hadislerden hangisi diğerlerinden farklıdır?
“Kıskandığı vakit kıskanç kişinin şerrinden sabahın Rabbine sığınırım.” (Felak suresi, 5.
ayet.)
“Kıskançlıktan sakının! Çünkü ateşin odunu yakıp tükettiği gibi kıskançlık da iyi amelleri
yakar, bitirir.” (Ebû Dâvûd, Edeb, 44.)
“Ancak iki kişiye gıpta edilir. Bunlar, Allah’ın kendisine verdiği malı hak yolunda harcayan
kimse ile Allah’ın kendisine verdiği (ilim ve) hikmete göre karar veren ve onu başkalarına
öğreten kimsedir.” (Buhârî, Zekât, 5.)
“Birbirinize kin beslemeyin, birbirinize haset etmeyin, birbirinize sırt çevirmeyin. Ey
Allah’ın kulları, kardeş olun.” (Buhârî, Edeb, 62.)
Yüce Allah, Hz. Muhammed’i (s.a.v.) “en güzel örnek” diye nitelemiş ve Müslümanların hayatta onu rehber edinmelerini istemiştir. Kur’an ahlakıyla hareket eden Hz. Muhammed (s.a.v.) dünya ve ahiret dengesini gözetmiştir. Altı çizili sözlerle asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Müslümanların Hz. Muhammed’i (s.a.v.) örnek almaları gerektiği
Hz. Muhammed’in (s.a.v.) her zaman ölçülü hareket ettiği
Hz. Muhammed’in (s.a.v.) her konuda çekimser davrandığı
Hz. Muhammed’in (s.a.v.) dünyadan çok ahireti önemsediği
