Түлкібастың қыздарын айт, қыздарын,

Еңбек етіп, шырқатады түзде әнін.

Ей, жігітім, жасқанбастан жақын кел,

Жар іздесең жарасатын тұз-дәмің.

Күй кернеген кеудеме ортақ бақ-тасқын,

Осы арадан мұраттарға қақпа аштым.

Мына әлемді түгел шарлап шықсам да,

Түлкібастай жер жұмағын таппаспын!

Қыз қауымы бүгінде

Бар шамасы,

Шірене кеп, шаш қырқып,

Тоқтам келер,

Сәтте кей кез бас бүркіп,

Неге сонша қыз қауымы бүгінде,

Жан сүйсінер

Қылығынан қашты ырғып.

Кетті неге,

Кекшілдерге еліктеп?

Қасиет бар,

Жарыпты ма желікпек?

Кішіпейіл жандардың бір қасиеті-бойына біткен қарапайымдылығынан көзге түссем дейден аулақ, елеусізденіп, кішірейіп жүре береді. Ал, шын мәнінде, олардың бойында асыл қасиеттер мол болады. Бірақ оны жұрт біле бермейді. Себебі, адамшылыққа астасқан жан сұлулығы жүректің тереңіндегі нәрсе. Бір сәті түсе кетпесе, жарқ етіп жарыққа шыға бермейді.

Ә-ә, Дина, кеше бізге Сайын Мұратбековтың «Атамұра» баспасынан шыққан «Жабайы алма» деген кітапбы түсті; Бүгін осы Шұғыладан шыққан жазушы Мархаббат Байғұттың «Ақпандағы мысықтары» келді, мінекей,-деп кітаптарды сөреден шығарып қарсы алады. Қуанып қалам. Мені де ойлайтын адам барына.

Кітаптарды оқи-оқи шабыт алып, өзім де жазатын болдым. Көбінесе қазір бастан кешіп жүрген сезімдерімді қағазға түсіремін.

Ораза айында ауызашарға жиналған қарияларға ас иесі қойдың басын ұсынатыны белгілі. Сол үрдіспен дастархан басына жиналғандарға ас келерде алдымен төрде отырған Дәулет молдаға бас ұзатылатын. Сол кезде молда қойдың құлақтарын аса бір ыждахаттылықпен кесіп алып, Дауылбайға беретін.

«Мыналарды шаңырағыңның иесіне апарып берші», -деуші еді молда жарықтық. Дауылбай мұндай қымбат сыйлықты қағазға орап, сүйікті ұлына әкеп беретін.

Қазақтың тағы бір құт мекені, алты алаштың арман мекені – Түлкібасы төріне-әулие қонып, нар шөккен жерге қош келдіңіздер! Топырағынан жаласа мал семіретін Майлыкент өңіріне басқан қадамдарыңыз құтты болсын, мәртебелі меймандар! Тәңірі жарылқап, Тәңіртауды күнде көруді жазған, алысты жақын ететін алатауға арқа сүйеп үйренген, көшіміздің түзелгеніне қарап тұратын Қаратаудай қара шаңырақтан ұзап кете алмайтын әлеуметтің, ауылдың алдында есеп беруге келген, елдің атын шығарған ерен жазушы-журналист, Түлкібас ауданының Құрметті азаматы Мархабат Байғұттың мерейтойы-халықтың тойы, сіз бен біздің қазынамыз. Сұрақ: М.Байғұт шығармашылығы туралы жазылған рецензиялар, әдеби-сын мақалалар енгізілген "Мархабат музасы" атты кітабындағы кімнің сөзі?

Қаратаудың күнгейіндегі Алатаумен шектесер бөлігі Құлантау деп аталады.Құлантауды Қаратаудан Саясу асуы, ал Алатаудан Шақпақ асуы бөліп жатыр. Құлантаудың табиғаты ерекше. Тау аңғарлары мен қойнаулары ерте көктемнен қара күзге дейін әсем көрінісін жоғалтпайды. Жасыл желекке бөлініп тұрады. Күзде сары алтынға малынғандай күй кешеді. Ажарын сай-салада жарыса өскен сары доланасы аша түседі. Долананың тамырынан бастап жапырағы, гүлі, жемісі, қабығы бәрі-бәрі халықтық медицинада пайдаланылады.

1932 жылы Оңтүстік Қазақстан облысы құрылған. Түркістан қаласы қатардағы ауданның орталығы ретінде тіршілігін жасап жатты. Аудан негізінен мақта өсіріп, мемлкеттік жоспарлар мен міндеттемелерді орындамаққа бар мүмкіндіктерін аямай жұмсайтын. 1941-1945 жылдардағы екінші дүниежүзілік соғыс кезінде өзге қалалар мен аудандар сияқты Түркістан мен оның төңірегі де тозып кетті. Астық, мақта, бау-бақша өнімдері, мал өнімдері майданға жөнелтілді, мемлекетке тапсырылды.