Бұл принцип бойынша сөздер айтылуынша емес, бастапқы түбір тұлғасы сақталып жазылады. Мысалы: бас-шы (айтылуындай башшы емес), түн-гі (түңгі емес) Бұл ереже орфографияның қай принципіне жататынын анықта.

Сөздер әуелгі тұлғасында емес, тілде қалыптасқан тұлғасы бойынша жазылады. Мысалы: хал, хат, хабар т. б. сөздер қал, к,ат, қабар болып жазылмайды, дәстүр бойынша қалыптасқан тұлғасында жазылады.Ереженің қай принципке тән екенін анықта

Cөздер дыбыстық заңдарга сүйеніліп, айтылуы және естілуі бойынша жазылады. Мысалы, жаздыгүні, сексен, бүгін, жауып қойды, белбеу сияқты сөздер осылай айтылуынша, естілуінше жазылады, ал бұл сөздердің тарихи тұлғалары — жаздың күні, сегіз он, бұл күн, жап+ып қойды, белбау. Орфографияның қай принципіне жататынын дәлелде.

Шыр біту тұрақты тіркесіне қайсысы сай келетінін анықта

Бастауыш білім-үздіксіз білім берудің алғашқы басқышы, қиында жауапты жұмыс. Ең бастысы, сол бастауыш мектеп балаға белгілі бір білім дұрыс қалыптастыру, жағдайларды объективті түрде бақылап , талдау жасауға үйрету, ойын дұрыс айтуға , салыстыруға , білуге, дәлелдеуге, сөйлеу мәдениетіне баулиды. Дамыта оқудың басты мақсаты -баланы оқыта дегеніміз –адамның өмір шындығында өзін-өзі тануға ұмтылуы, ізденуі. Өмірде дұрыс жол табу үшін адам ой түйіп , өздігіненсапалы , дәлелді шешімдер қабылдай білуге үйренуі керек. Адам бойындағы қабілеттерін, олардың өшуіне жол бермеу күшін нығайтып, өзін-өзі тануына көмектеседі.Оқушының шығармашылық қабілетін дамытуға мектеп қана мақсатты түрде ықпал ете алады. Ол үшін мұғалім мейібан ете алады. Тентегін де, тіл алғышында ,жалқауында , ыждағаттысын да бірдей жақсы көруі қажет.

Казіргі тандағы білім беру парагдимасы өзгеріп отырған кезенде эстетикалық кезенде тәрбие арқылы балалардың тілін дамыту маңызды орын алады. Бұл мәселе пәнаралық байланыстың,соның ішінде мектепте жүргізілетін тіл дамыту са бақтарыментығыз байланысты.Тіл дамыту жұмыстарын жүргізу ауызекі сөйлеу тілі және сауатты да көркем жаза білу дағдыларын жетілдіру қамтамасыз ететін тәсіл болып табылады.

Берілетін білім мазмұнын эстетикалық талғамға сай жетілдіру-тіл дамыту мәселесінің жанды өзегі.

Тіл дамыту –оқыту , білім мен тәрбие берудің ең маңызды да салмаөты мәселесі, ол арқылы жас ұрпақты тіл өнеріне баулу , туған тілінің қыры мен сырын терең меңгерту,ойын жатық та көркем етіп жеткізе білу, мәдени еті, сауаттылыққа баулу іс-әрекеттері-тіл дамытудың ажырамас бірлігі.

Мәтін қай стильге жатады?

Мереке күндерінде өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету және күшейту туралы

2013 жылғы 22-24 наурыз мереке күндерінде өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету және күзетті күшейту мақсатында бұйырамын.

Мектептегі барлық қызметкерлер 21 наурыз 2013 жылы жұмыс аяқталғаннан кейін кабинеттердегі электр жабдықтарының жағдайын тексерсін және кабинеттерді кезекшілерге тапсырсын.

Мектеп директоры:

Жұрнақ– жалғанған сөзінен жаңа сөз тудыратын немесе сөзді түрлендіретін қосымша. Қазақ тіліндегі жұрнақ мағынасы мен қызметіне қарай екіге бөлінеді:

сөз тудыратын жұрнақтар өзі жалғанған сөзінен жаңа сөз тудырады. Мысалы, “жылқы-шы”, “біл-ім”, “жасы-қ”, “таға-ла”; сөз түрлендіретін жұрнақтар өзі жалғанған сөзіне үстеме мағына қосып, сөздің тұлғасын өзгертеді. Мысалы, “көк-шіл”, “көк(г)-ірек”, “сары-лау”, “сары-рақ”, “жаз-ып”, “жаз-ғалы”. Жұрнақтар сөзге белгілі бір жүйеде рет-ретімен жалғанады. Қай стильге жататынын анықта.

Шошақай үйде тұрмас, қаңғыбас қайда қаңғып жүр, ақымақ, өзі кінәлі, көк мылжыңды көргім келмейді, көз сарасын ағызып отыр, еңірегенде етегі толады, көрсем көзім шықсын, несіне бұрқылдай береді, аш өзегіне түсуге айналды, қалтасы қалың, қалтасы тесік, қалтасы көріну, қалтасы жұқа, жүйкесі жұқарып жүру, жүйкесі тозу, жүйке тамыры солқылдау, зықысы шықты, еті тірі, қойдан жуас, өлермен екен, өзіне-өзі істеп жүр, амал жоқ, қайтсем екен, барсам ба екен. Алынған сөз тіркестері қай стильге жататын анықта.

Күн көтеріле қос аттылы ылдиға жол алдық.

Ат тізгіні барынша босады. Сыр мінез жануарлар жер бауырлай бүлкектетеді кеп. Жол бойы Ақтәте қоржынның торсық салған басын көлеңке жағына алып отырды. Түс әлетінде Арқарбұлаққа

келіп түстік. Ақтәте қоржынын жерге қойды, торсықты салқын суға бірауық жатқызды. Сосын барып бауын шешіп қымызға таза ауа жұтқызды. Аузын байлай бастаған. Емініп отырғанымды көрді

де: «Қарғам-ай, иіскеп байқашы?» – деді. Сөйтті де торсық ернеуін танауыма тақады. Көзімнен жас шығып кетті, уылжып піскен қауынның ашқылтым иісі көкірегімді ашып жіберді. қай стильге жататынын анықта.

... (лат. stylus, грек. stylos – жазуға арналған таяқша) – қаламгердің жазу мәнері, ой түйінін ашу тәсілі, образдар жүйесінің тұрақты бірлігі. Көп нүкте орнына тиісті сөзді қой.

Қазіргі қазақ қоғамындағы ұлттық сананың жаңғыруы мен ұлттық тұтастықтың дамуын қамтамасыз ететін, рухани күштің арқауын ұстайтын негізгі құралы тіл құдіреті мен сөз байлығы арқылы сақталған ұлттық тіл екені қоғамдық-әлеуметтік өмірдің барлық сан салалы әрекеттерінде айқындалуда. Бұл жайт тілді зерттеу мәселесінің ғылыми-әдістанымдық негізін жаңаша құруды қажет етуде. Оның негізгі тетігі – ұлттық құндылық ретіндегі тілдің ерекшелігін, сөз өнерінің өзіне тән болмысы мен табиғатын ашу. Басқаша айтқанда, ол – тіл туралы онтологиялық көзқарасты сол тілде сөйлеуші халықтың жан дүниесімен, ой-санасымен, тарихымен, мәдениетімен тығыз байланыста, кешенді сипатта, тұтастықта қарау. Қай стильге жататынын анықта.

Перовский мен Кенесарының бітімге келгенін естісе де Батыс Сібір генерал-губернаторы шекарадағы Кенесарыға жататын ауылдарды шабуын тоқтатпаған. «Қасым төре қарақшылары Россияға бағындым деп құр алдап жүр, ал дұрысында патшаға қарсы әрекетін күшейтуде»,— деп соғыс министрі Чернышевке арыз да еткен. Әбден ызаланған Горчаков өзінің бір хатында Перовскийге: «Кенесарыны Сібір шекаралығынан мүлдем алып кет, не болмаса маған оны өзінің ұясында құртуға рұқсат ет»,— деп жазған. Бұған Перовский: «Сұлтанды кінәлі деген қорытындыға келе алмаймын, өйткені ол Орынборға қарағаннан бері, қол астымдағы жұртты ашуландырар ешбір іс істеп жүрген жоқ. Оны ел тонады деген сөз бір-екі қазақтың көрсетуіне ғана негізделген. Бұл дүдамал куәліктер Кенесарының айыпты екенін дәлелдей алмайды» — деп жауап берген. Бірақ Орынбор шекара комиссиясының председателі генерал Генс анығына жеткісі келіп, «Горчаковтың сізге тағып отырған кінәсі рас па?»—деп Кенесарыға түсінік беруін сұрап арнаулы хат жіберген. Стилін анықта

Еліміздің абыройын асыратын игі істердің тағы бірі –дінаралық татулық.Егемендігіміздің елең-алаңында аяқ алысымыздың аңысын аңдыған талайлардың Қазақстанды іштен ірітетін осал тұстарының бірі оның көпдінділігі деп жамандық шақырып баққанын біз ұмыта қойған жоқпыз.Президент Нұрсұлтан Назарбаев ол мәселенің де шешімін тапты. Елдің өз ішінде шешіп қана қоймады ол мәселені,осыдан он жыл бұрын Әлемдік және дәстүрлі діндеркөшбасшыларының съезін шақырып,оны дәстүрге айналдырып,Қазақстанды дүние дидарындағы дінаралық татулық мекені ретінде танытты, әртүрлі діндердің бір елде келісімге келіп, жарасымды дами алатынын нақты дәлелдеп берді,осы арқылы бүкіл әлемдегі дінаралық шиеленісті бәсеңдетуге, яғни бейбітшілікті нығайтуға үлкен үлес қосты. Стилін анықта.

... сөйлемге тән негізгі белгілер: 1) хабарлау, баяндау, суреттеу мақсатында айтылады; 2) белгілі бір шаққа қатысты болады (өткен шақ, осы шақ, келер шақ); 3) айтушының іс-әрекетке көзқарасын, ой-пікірін білдіреді; 4) бұл сөйлемде дауыс ырғағы бірте-бірте көтеріліп, соңына қарай бәсеңдейді; 5) бұл сөйлемнен соң ... (тыныс белгісі ) қойылады.

2) сұрау есімдіктерінен және ма, ме, ба, бе, па, пе, ше (мы, мі, бы, бі, пы, пі, ші) сұраулық демеулік шылауларының қатысуымен жасалады; 3) бұл сөйлемнің өзіне тән интонациясы болады: бас жағы көтеріңкі айтылып, соңғы жағы бәсеңдемей, көтеріңкі қалыппен аяқталады; 4) бұл сөйлемнен соң ... (тыныс белгісі) қойылады. Қай сөйлем екенін анықтап, көп н.кте орнына тиісті сөздерді қой.

... сөйлемнің жасалу жолдары:

1) сөйлемнің етістік формалары арқылы.

2) сөйлемге -ақ, -ау, ғой, -ай шылауларының қатысуымен жасалады.

3) көңіл күйді білдіретін одағай сөздердің қатысуымен жасалады. Қай сөйлем екенін анықта.

... сөйлемге тән негізгі белгілер:

1) біреуге бұйыру, талап ету мақсатында айтылады; 2) бұл сөйлем етістіктің бұйрық райының 2, 3-жағында айтылады; 3) бұйрық не шартты райға -шы, -ші жұрнағының жалғануы арқылы жасалады;

4) бұйрықты сөйлемнен соң ... (тыныс белгісі) немесе ... "(тыныс белгісі) қойылады.

Бір немесе бірнеше сөз бен сөз тіркестерінен құралып, тиянақты бір ғана ойды білдіретін сөйлем не деп аталатынын анықта

Тұрлаусыз мүшелер болмай, тек бастауыш пен баяндауыштан құралған сөйлемнің қандай сөйлемге жататынын анықта

Бастауышы бар кейде айтылмай тұрса да, бастауышын баяндауышы арқылы табуға болмайтын, баяндауыштың өзі ғана сол сөйлемге ұйытқы болатын жай сөйлем түрін қай сөйлемге жатқызатынын анықта.

Тұрлаулы мүшелермен қатар тұрлаусыз мүшелері де бар сөйлемнің жай сөйлемнің қайсысы екенін анықта

Ойға қатысты айтысуға мүшелері түгел жай сөйлемнің түрін анықта

Ойды білдірмей, тек соған байланысты заттың құбылыстың, мезгілдің, мекеннің аты аталып көрсетілетін жай сөйлемнің ерекше түрін анықта

Айтылуға тиісті тұрлаулы я тұрлаусыз мүшенің бірі түсіп қалған жай сөйлемнің түрін анықта

Аспанда бұлт болмасын, жерде гүл солмасын. Құрамына қарай қандай сөйлем екенін анықта

Мұндай жолдарды салу аса қымбатқа түседі және кез- келген жерге сала беру мүмкін емес. Құрмалас сөйлемнің қай түріне жататынын анықта

Сабырлы Олжабектің сасқаны сонша – орнынан атып тұрды. Салалас құрмалас сөйлемнің қай түріне жататынын анықта

Баймахан қосымша уақыт сұрап еді, – төраға үндемеді. Салалас құрмаластың қай түріне жататынын анықта

Көпшілік тікұшақтар 250 км /сағаттан аспайтын жылдамдықпен ұшады, сондықтан оны аса аққыш формалы түрге келтірудің онша қажеті жоқ. Салалас құрмалас сөйлемнің қай түріне жататынын анықта

Сол белгі менде жоқ па, әлде көрмейсіңдер ме? Салалас құрмалас сөйлемнің қай түріне жататынын анықта

Тыныс керек кейде жанға, кейде жанға ән керек. Салаластың қай түріне жататынын анықта

Тапсырманы тиянақтап алғысы келгенмен, қайта сұрауға батылы бармады. Құрмаластың қай түріне жататынын анықта

Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей. Сабақтас құрмаластың қай түрі екенін тап.

Терімшілер күннің салқындығын елеместен , бастаған жұмыстарын бітіруге асықты. Сабақтас құрмаластың қай түрі екенін анықта

Бір күні Құрмаш Көксерекке ас беріп тұрғанда, қара ала төбет Көксерекке ұмтылды. Сабақтастың қай түрі екенін анықта

Қожық Көкшетау оязына қарайтын жерде отырғандықтан, Есенейдің қолына түспей кетті. Сабақтастың қай түрі екенін анықта.

Күн батар алдында балықшы жігіт сыртқа әлденеше рет шығып, биік жар басынан теңіз жаққа көз салды. Сабақтас құрмаластың қай түріне жататынын анықта

Ат тұяғының дүбірі естілмесін деп, атының аяғына киіз орап тастады. Сабақтас құрмаластың қай түріне жататынын анықта

Көзін сәулеге үйреткен Асқар терезеден қараса, аспан айдай ашық екен де, шуақты күн түске тармасып қалған екен. Құрмалас сөйлемнің қай түрәне жататынын анықта