wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

tanzimat edebiyatı

Total questions: 25

Worksheet time: 13mins

Name
Class
Date
1.

Başlangıçta klasik Türk şiirinin etkisindedir. Şinasiyle tanıştıktan sonra özellikle içerik bakımından yeni şiirler kaleme aldı. Şiirlerinde vatan,hak,adalet,hürriyet gibi sosyal temaları işledi. "Hürriyet Kasidesi "en ünlü manzumesidir.

Bu paragrafta sözü edilen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

a)

Namık Kemal

b)

Ziya Paşa

c)

Abdülhak Hamit Tarhan

d)

Ahmet Vefik Paşa

2.

Aşağıdaki yazar-eser eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

a)

Namık Kemal-Vatan Yahut Silistre

b)

Şinasi-Şair Evlenmesi

c)

Şemsettin Sami-Kamus-i Türki

d)

Ziya Paşa-İntibah

3.

Aşağıdakilerden hangisi ilk çıkan özel Türk gazetesidir?

a)

Tercuman-ı Hakikat

b)

Tasvir-i Efkar

c)

Tercuman-ı Ahvâl

d)

Ceride-i Havadis

e)

Takvim-i Vekayi

4.

Aşağıdakilerden hangisi I. Dönem Tanzimat romanının özelliklerinden değildir?

a)

Yazarların kişiliklerini eserlere yansıtmaları

b)

Romanlarda teknik yönden kusur olması

c)

İlahi bakış açısının her zaman tercih edilmesi

d)

Daha çok yanlış Batılılaşma, esaret, mirasyedilik konularının işlenmesi

e)

Roman kahramanlarının derinliği olmayan, tek yönlü kişiler olmaları

5.

I. Meddah tekniğinin etkisinin görülmesi

II. Kişilerin çok yönlü olması

III. Halka seslenme amacıyla yazılması

IV. Olayların genellikle duygusal ve acıklı konular üzerine kurulması

V. Betimlemelerin olayı ve kahramanı iyi yansıtması

Yukarıdakilerden hangi ikisi ilk dönem Tanzimat romancılığı için söylenemez?

a)

I. ve II.

b)

I. ve IV.

c)

II. ve V.

d)

III. ve V.

e)

IV. ve V.

6.

Batı etkisinde Türk edebiyatı, bir hareket halinde üç sanatçının ismiyle başlar. Bu üç önemli ismin kurucu, yetiştirici ve kabul ettirici faaliyetleri, aynı zamanda edebî bir okul sayılır. Bu okul, eski Türk edebiyatının bazı önemli temellerine bağlı kalmakla beraber en çok, Batı ve bilhassa Fransız edebiyatının kuvvetli tesiri altındadır. Aşağıdakilerin hangisi bu parçada sözü edilen üç sanatçıdır?

a)

Şinasi – Ziya Paşa – Namık Kemal

b)

Abdülhak Hamit Tarhan – Ziya Paşa – Şinasi

c)

Şinasi – Recaizade Mahmut Ekrem – Muallim Naci

d)

Namık Kemal – Şemsettin Sami – Ziya Paşa

e)

Ahmet Mithat Efendi – Direktör Ali Bey – Şinasi

7.

Tanzimat edebiyatında roman ve öykü için aşağıdakilerin hangisi söylenemez?

a)

Tesadüflere çokça yer verildiğinden gerçeklik duygusu azalmıştır.

b)

Konular toplumsal hayattan ve tarihten seçilmiştir.

c)

Roman ve öyküdeki ikilik bu dönemin geçiş dönemi olduğunu gösterir.

d)

Öykülerin bazılarında meddah hikâyeciliğinin izlerine rastlamak mümkündür.

e)

Eserlerin sonunda iyileri mükafatlandırma, kötüleri cezalandırma işi okuyucuya bıkarılmıştır.

8.

Şinasi’nin edebiyatımızda gerçekleştirdikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

a)

Halk için roman yazma hareketlerini başlatmıştır.

b)

Dilde sadeleşme hareketine öncülük etmiştir.

c)

La Fontaine’den çeviriler yapmıştır.

d)

İlk özel gazeteyi çıkarmıştır.

e)

İlk tiyatro yapıtını yazmıştır.

9.

Tanzimat edebiyatında ---- akımının etkisinde kalan hikâyeci ve romancıların eserlerinde, bu akımın özelliği olarak rastlantılara çok yer verilmiş, yazarın kişiliği gizlenmemiş, okuyucuya sık sık “Ey okuyucu!” diye seslenilmiş, kişiler tek yönlü verilmiş, doğa betimlemelerinden bol bol yararlanılmıştır. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilir?

a)

Realizm

b)

Romantizm

c)

Klasisizm

d)

Natüralizm

e)

Parnasizm

10.

“Şiir ve İnşa” onun uygarlaşma arzusundan doğan yenilikçi yönünü; “Harabat” adlı antolojisinin ön sözü ise onun alışkanlıklarından ve duygularından doğan tutucu yönünü belirler. Düşünsel açıdan ilerici bir görünümle ortaya çıkan Muallim Naci, duygularıyla eski alışkanlıklarına bağlıdır. Bu nedenle de Namık Kemal’in tepkisini çekmiştir. Bu parçadaki bilgi yanlışı aşağıdakilerden hangisiyle giderilir?

a)

“Şiir ve İnşa” yerine “Istılahat-ı Edebiye” getirilerek

b)

“Harabat” yerine “ Tahrib-i Harabat” getirilerek

c)

"Muallim Naci"nin yerine "Ziya Paşa" getirilerek

d)

"Namık Kemal"in yerine "Şinasi" getirilerek

e)

"Antoloji" yerine "eleştiri kitabı" getirilerek

11.

Aşağıdakilerden hangisi Tanzimat Dönemi düz yazısı için söylenemez?

a)

Söz hüneri gösterme amacından vazgeçilmiştir.

b)

Düşünceleri halka yayma amacı güdülmüştür.

c)

Secili bir anlatımın olanaklarından yararlanılmıştır.

d)

Anlatım gereksiz, doldurma sözlerden arındırılmıştır.

e)

Uzun, birleşik, karmaşık cümleler yerine kısa cümleler tercih edilmiştir.

12.

Aşağıdakilerden hangisi “Tanzimat I. Dönem” sanatçılarının ortak özelliklerinden biri değildir?

a)

“Sanat toplum içindir.” görüşünü savunmaları

b)

Fransız edebiyatını örnek almaları

c)

Haksızlık, baskı ve geri kalmışlığa karşı çıkmaları

d)

Vatan, millet, hak, adalet, özgürlük gibi kavramları sık sık kullanmaları

e)

Divan şairlerinin dil anlayışını devam ettirmeleri

13.

Tanzimat I. Dönem şiiri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

a)

Genellikle aruz ölçüsü kullanılmıştır.

b)

Divan edebiyatı nazım şekilleri kullanılmıştır.

c)

Dilin sadeleşmesi savunulmuştur.

d)

Parça güzelliği savunulmuştur.

e)

Hak, hukuk, adalet gibi temalar işlenmiştir.

14.

---- isimli ilk başyazı Şinasi tarafından yazıldı ve ---- gazetesinde 1860’ta yayımlandı. Bu gazetenin çıkmasıyla yeni Türk edebiyatının ilk durağı olan Tanzimat Dönemi edebiyatı başlamış oldu.

Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi sırasıyla getirilir?

a)

Mukaddime - Tercüman-ı Ahval

b)

Şiir ve İnşa – Tercüman-ı Hakikat

c)

Tahrib-i Harabat – Tasvir-i Efkar

d)

Takip – Musavver

e)

Renan Müdafaanamesi – Hürriyet

15.

Tanzimat edebiyatında türler yönünden bir gelişme ve zenginleşme olmuştur. Tanzimatçılar, divan edebiyatında bulunmayan yeni edebî türleri Batı’dan getirmişlerdir. Aşağıdaki türlerden hangisi yukarıdaki açıklamaya örnek verilemez?

a)

Makale

b)

Roman

c)

Mektup

d)

Hikâye

e)

Eleştiri

16.

Aşağıdaki dizelerin hangisinde Felâtun Bey ile Râkım Efendi adlı eserde de dile getirilen dönemin yaygın sosyal sorunu eleştirilmektedir? (2020)

a)

A) Ey vatan ver elini bir sıkayım!

Elimizden gidiyorsun adiyö...

Çeşm-i şefkat ile baktıkça sana

Beni mahzun ediyorsun adiyö.

b)

B) Yorgan döşek demez satar

Tiyatroda loca tutar

Gider evde yerde yatar

Şık beylerde olan hâlet

Kabul olunmaz rezalet

c)

C) Hür olmak ister isen olma cihanın

Zevkinde safasında gamında kederinde

Canan gide rindan dağıla mey ola rîzan

Böyle gecenin hayr umulur mu seherinde

d)

D) En ummadığın keşfeder esrar-ı derunun

Sen herkesi kör âlemi sersem mi sanırsın

Bir gün gelecek sen de perişan olacaksın

Ey gonca bu cemiyyeti her-dem mi sanırsın

e)

E) Bir damla inciydi kirpiklerinde,

Aşkın ıztırabla dolu rüyası

Bir başka güzellik var kederinde

Bir başka âlem ki ruhunun yası,

Sessiz incileşir kirpiklerinde.

17.

Namık Kemal’in tiyatrosu, bir dava tiyatrosudur. Yazar; vatanperverlik, İslam birliği, insan hakları gibi inandığı değerleri, toplumun kalkınmasına yönelik fikirlerini ve geleneğe ilişkin tenkitlerini tiyatro türünde verdiği eserlerinde de işler. XIX. yüzyılın başında bir Rumeli şehrindeki yöneticinin zulmüne karşı başlayan isyanı Gülnihal adlı oyununda; kuşatma altında bulunan bir kalenin fedakârlıklarla kurtuluşunu da ---- adlı oyununda anlatır.

32. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2019)

a)

A) Kara Bela

b)

B) Zavallı Çocuk

c)

C) Akif Bey

d)

D) Vatan yahut Silistre

e)

E) Celâlettin Harzemşah

18.

Türk tiyatrosunun gelişimine önemli katkısı bulunan, tiyatro kurup bazı oyunlarda rol alan ----; başta Cimri olmak üzere Molière’in hemen hemen bütün eserlerini Türkçeye aktarmıştır. Tanzimat Dönemi’nin önemli kültür adamlarından biri olan yazar, kendine has yöntemlerle tiyatro çevirileri ve uyarlamaları yapmıştır.

Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2019)

a)

A) Recaizade Mahmut Ekrem

b)

B) Ahmet Mithat Efendi

c)

C) Namık Kemal

d)

D) Ahmet Vefik Paşa

e)

E) Direktör Ali Bey

19.

Yazar, bu romanda kıskançlık konusunu ele alır. Eser, yazarın ölümünden sonra arkadaşı Mahmud Sadık tarafından Servet-i Fünûn dergisinde yayımlanmıştır. Edebiyatımızda natüralizm akımının etkilerinin görüldüğü ilk roman olarak kabul edilir. Romanın başlangıcında iki aile vardır: Eşini kaybetmiş, kızıyla beraber oturan Şevket Efendi’nin ailesi ve babasını birkaç sene evvel kaybetmiş, annesi Münire Hanım’la birlikte oturan Suphi’nin ailesi.

30. Bu parçada söz edilen yazar ve eseri aşağıdakilerden hangisidir?(2018)

a)

A) Namık Kemal - İntibah

b)

B) Recaizade Mahmut Ekrem - Araba Sevdası

c)

C) Ahmet Mithat Efendi - Felâtun Bey ile Râkım Efendi

d)

D) Sami Paşazade Sezai - Sergüzeşt

e)

E) Nabizade Nazım – Zehra

20.

Şinasi’nin Şair Evlenmesi adlı eseriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez? (2018)

a)

A) Kişiler, eğitim düzeylerine göre konuşturulmuştur.

b)

B) Gülmece yoluyla toplumsal eleştiri yapılmıştır.

c)

C) Kişilerin adlarıyla sosyal ve kişisel özellikleri arasında bağ vardır.

d)

D) Batılılaşmanın olumsuz yönlerini yerme amacıyla yazılmıştır.

e)

E) Tipleştirmeye dayalı bir tiyatro anlayışını yansıtmaktadır

21.

Sürekli bir “değişme” ihtiyacı duyan ..., bir düzen ve denge düşüncesinden uzaktır. Bu düzensizlik, onun mizacının ve sanatının en belirgin özelliğidir. Onun şiirlerinde hem biçim ve içerik hem de dil bakımından yenilikler dikkat çeker. O, Tanzimat Dönemi’nin en renkli şairidir. Hayal gücünün zenginliği, duygularının çeşitliliği ve tabiata duyduğu ilgi, onun Tanzimat’tan sonraki Türk edebiyatının lirik şairleri arasında anılmasını da sağlamıştır. Özellikle eşinin ölümü üzerine yazdığı şiiri, hafızalarda önemli bir yer edinmiştir.

28. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir? (2017)

a)

A) İbrahim Şinasi

b)

B) Namık Kemal

c)

C) Ziya Paşa

d)

D) Abdülhak Hamit Tarhan

e)

E) Recaizade Mahmut Ekrem

22.

Türk edebiyatında Doğu-Batı karşıtlığı meselesinde bir senteze ulaşma çabası, 1950’lere kadar yazılan çoğu romanda dikkat çeken bir unsurdur. Bu romanlarda, modernleşmeyi yüzeysel olarak anlayan ve kökleriyle bağı keserek değerlerinden kopan “alafranga züppe tipler” gülünç ve acınası durumlara düşerler.

Aşağıdakilerden hangisi örnektir? (2017)

a)

A) Çalıkuşu‘ndan Kamuran

b)

B) Araba Sevdası‘ndan Bihruz

c)

C) Ateşten Gömlek‘ten İhsan

d)

D) Felatun Bey ile Rakım Efendi‘den Rakım

e)

E) Fatih-Harbiye’den Şinasi

23.

Şair, Tanzimat’tan sonra Divan edebiyatına ilk fakat usta bir söyleyişe kavuşmuş şuurlu bir dönüşü temsil etmektedir. Yeni şiirin sadece Batı’ya değil millî örneklere de bağlanmasını istemiştir. Şair, Köylü Kızların Şarkısı adlı şiiri ile edebiyatımızın ilk ve şaşılacak kadar yeni olan ahenkli köy şiirini ortaya koymuştur. Bu şiirde köylülerin konuşmaları, yaşayışları ve duygulanışları aruz vezni içinde canlı bir üslupla yansıtılmıştır. Ayrıca Fransız şiirinden başarılı tercümeler de yapmıştır. Şiirlerini Ateşpâre, Şerâre ve Füruzan isimli kitaplarda toplamıştır.

26. Bu parçada sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir? (2016)

a)

A) Nabizâde Nâzım

b)

B) Recaizade Mahmut Ekrem

c)

C) Ziya Paşa

d)

D) Şemsettin Sami

e)

E) Muallim Naci

24.

Yazarın edebiyatımıza getirdiği yeniliklerden biri de köy hayatını ve köy insanını ilk olarak ele almış olmasıdır. Anadolu köylüsünün bilgisizliği, yoksulluğu, ağalar ve tefeciler ile ilişkileri, duygusal davranışları olayların içinde eritilerek ustalıkla ortaya konmuştur. Bu bağlamda Antalya’nın Kaş ilçesindeki bir köyde geçen olayların anlatıldığı roman, yazarın en başarılı eseri sayılır.

Bu parçada sözü edilen yazar aşağıdakilerden hangisidir? (2015)

a)

A)Sami Paşazâde Sezai

b)

B)Şemsettin Sami

c)

C)Nabizâde Nâzım

d)

D)Ahmet Mithat Efendi

e)

E)Muallim Naci

25.

Romancıların ele alıp işledikleri konular, dönemin sosyal ve siyasal koşullarıyla sınırlıdır. Bunların ortak amacı; halka seslenen bir roman türü geliştirmek, Batılılaşma ile gelen sosyal ve kültürel değişimi halka benimsetmek, halkı onlardan haberdar etmektir. Romanların yapı ve konuları, bu düşüncenin gerçekleşmesine hizmet eder. Esirlik, aile, görücü usulü evlilik ve kadınların eğitimi gibi döneme özgü sosyal konular; aşk, ölüm ve kahramanlık gibi evrensel konularla desteklenir. Yapı ise birey-gelenek, birey-toplum ve kadın-erkek ekseninde şekillenir.

Aşağıdaki eserlerden hangisi, bu parçada dile getirilen dönemin yazarlarından birine aittir? (2015)

a)

A) Sinekli Bakkal

b)

B)Huzur

c)

C)Baba Evi

d)

D)Cezmi

e)

E)Mai ve Siyah