1789’da Fransız İhtilali sonucunda ortaya çıkan milliyetçilik fikri, içerisinde farklı ulusları barındıran imparatorluklarda birtakım sıkıntıların baş göstermesine neden olmuştur. Bazı Avrupalı devletlerin kışkırtmasıyla Osmanlı Devleti içerisinde bulunan Sırp, Rum, Bulgar gibi uluslar Osmanlıya karşı ayaklanmışlar ve bağımsızlıklarını ilan etmişlerdir. Buna karşılık milliyetçilik fikri, Türk ulusunu da etkilemiş ve Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasında önemli bir rol oynamıştır.

Yukarıdaki bilgiler dikkate alındığında;

I. Osmanlı Devleti’nin çok uluslu bir yapıya sahip olduğu,

II. Avrupalı devletlerin Osmanlı Devleti’ne karşı dostça tavırlar sergilediği,

III. Milliyetçilik fikrinin Millî Mücadele’nin başarıya ulaşmasında etkili olduğu,

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

I. Dünya Savaşı sırasında İtilaf Devletlerinin Çanakkale Cephesi’ni açmalarının amaçları şunlardır:

● İstanbul’u işgal ederek Osmanlı Devleti’ni teslim almak.

● Karadeniz’i geçerek Ruslara yardım götürmek.

● Savaşa girmeyen devletleri kendi yanlarında savaşa çekmek.

Bu amaçlar dikkate alındığında;

I. Rusya’nın henüz İtilaf Devletlerine katılmadığı,

II. Osmanlı Devleti’nin stratejik açıdan önemli bir konumda olduğu,

III. İtilaf Devletlerinin savaşı kısa sürede bitirmeyi

hedeflediği yorumlarından hangilerine ulaşılabilir?

30 Ekim 1918 tarihli Mondros Ateşkes Antlaşmasının bazı maddeleri şunlardır;

*Boğazlar İtilaf Devletlerine açılacak ve buralardaki istihkâmlar İtilaf Devletleri tarafından işgal edilecek, Karadeniz'e geçişler serbest olacaktır.

* Hükümet haberleşmesi dışında telsiz, telgraf ve kablolar İtilaf Devletlerinin denetimi altında olacaktır.

*Doğu Anadolu'da bulunan altı ilde (Erzurum, Van, Bitlis, Sivas, Harput, Diyarbakır) karışıklık çıktığı takdirde buraların tamamı veya bir kısmı İtilaf Devletleri tarafından işgal edilecektir.

*Sınırların korunması ve iç güvenliğin sağlanması için gerekli olan askerlerin dışındaki Osmanlı ordusunun tamamı terhis edilecektir.

Mondros Ateşkes Antlaşması'nın verilen maddeler aşağıdakilerden hangisine kanıt olarak gösterilemez?

1924 Anayasası’nın Bazı Maddeleri:

1. Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.

2. Türkiye Devleti’nin dini İslam’dır Resmî dili Türkçedir. Baş kenti Ankara’dır.

3. Hâkimiyet kayıtsız ve şartsız milletindir.

4. Seçimler dört yılda bir yapılır . On sekiz yaşını tamamlayan her erkek oy kullanma hakkına sahiptir .

5. Otuz yaşını doldurmuş her erkek milletvekili adayı olma hakkına sahiptir .

6. Türkiye halkına, din ve ırk farkı olmaksızın, vatandaşlık itibariyle “Türk” ifadesi kullanılır .

Buna göre anayasanın verilen maddelerinden hareketle

I- Yönetimde laik sistem anlayışı benimsenmiştir.

II- Devletin rejimi hukuken güvence altına alınmıştır.

III- 'Türk' kelimesi birleştirici üst kimlik olarak kullanılmıştır.

IV- Mili egemenlikte eşitlik prensibine uygun hareket edilmiştir.

yargılarından hangisine ulaşılabilir ?

Osmanlı toplumunda bazı kişilerin ailevi, sosyal ve dini kaynaklı lakaplar taşıması insanlar arasında ayrımcılık yapılmasına neden oluyor ve toplumsal ilişkilerde bir eşitsizlik yaratıyordu. Ayrıca nüfus ve askerlik işlerinde isim benzerliğinden doğan karışıklıklara neden oluyordu. Bu durum Cumhuriyet'in tüm yurttaşları eşit kabul eden anlayışıyla bağdaşmıyordu. Cumhuriyet'in 10. yıl dönümü, “Hiçbir farklılığın olmadığı, kaynaşmış bir Türk milletinin ortaya çıkarılması ve milletin çağdaşlaşmasının önündeki engellerin kaldırılması” parolasıyla kutlanmıştı. Bu anlayışa uygun olarak birlik ve bütünlük içinde bir toplum meydana getirmek, ortaya çıkan karışıklıkları gidermek adına 21 Haziran 1934'te Soyadı Kanunu kabul edilmiştir.

Yukarıdaki bilgilere göre Soyadı Kanunu'nun kabul edilmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

24 Eylül 1920 tarihinde Kazım (Karabekir) Paşa komutasındaki Türk ordusu, Ermeni saldırılarını önlemek için harekete geçti. Ermeniler yenilgiye uğrad ve barış istemek zorunda kaldı. 3 Aralık 1920'de Büyük Millet Meclisi Hükümeti'yle Ermenistan arasında Gümrü Antlaşması imzalandı. Bu antlaşmaya göre Ermeniler işgal ettikleri yerlerden geri çekilecek, Kars, Sarıkamış Iğdır, Oltu ve Kulp BMM Hükümeti'ne bırakılacaktı Ermeniler, Sevr Antlaşması'nın geçersiz olduğunu kabul edecek ve Doğu Anadolu'ya yönelik toprak taleplerinden vazgeçecekti. Gümrü Barış Antlaşması sonrasında bu cephedeki birliklerin bir kısmı Batı Cephesi'ne nakledilmiştir.

Bu bilgilerden hareketle aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yapılamaz?

Mustafa Kemal, başkomutanlık yasama yetkisini kullanarak 7-8 Ağustos 1921'de Tekalif-i Milliye Emirleri'ni yayımladı. Tekalif-i Milliye Emirleri'nin bazı maddeleri şunlardır:

*Her ilçede bir tane Tekalif-i Milliye Komisyonu kurulacak. *Halk, elindeki silah ve cephaneyi 3 gün içinde bu komisyona teslim edecek.

*Her aile birer takım iç çamaşır, bir çift çorap ve çarık hazırlayıp komisyona verecek.

*Yiyecek ve giyecek maddelerinin %40'ına el konacak ve bunların karşılığı daha sonra geri ödenecek.

*Halkın elindeki binek hayvanlarının ve taşıt araçlarının %20'sine bedeli sonradan ödenmek üzere el konacak.

Sadece bu bilgilere göre Tekalif-i Milliye Emirler hakkında hangisi söylenemez?

Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal suikast girişimiyle ilgili Anadolu Ajansına aşağıdaki demeci vermiştir. “Boşa çıkarılan suikast teşebbüsünden sonra vatandaşlarımdan aldığım mektup ve telgraflar beni çok mutlu etti. Bu elim olayın benim şahsımdan ziyade cumhuriyetimize ve onun prensiplerine yönelik olduğuna şüphe yoktur. Temeli, büyük Türk milletinin vicdanında, akıl ve şuurunda atılmış olan cumhuriyetimizin, bir vücudun koparılması ile yok olacağını zannedenler çok zayıf akıllı bahtsızlardır. Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.”

Buna göre Mustafa Kemal'in demecinden hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz ?

Cumhuriyet rejimi egemenliğin kayıtsız ve şartsız millete ait olduğunu vurgulayan bir yönetim şeklidir. Hiçbir ayrım ve fark gözetmeksizin halkın tamamının katıldığı seçimler aracılığıyla meclis oluşturulur. Mecliste halkın tüm kesimleri eşit bir şekilde temsil edilerek millet iradesinin tam anlamıyla yansıtılması sağlanır.

Verilen parçadan hareketle çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Milli mücadelenin kazanılmasından sonra Cumhuriyet Halk Fırkası'nın politikalarıyla ile ters düşen Kazım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy, Rauf Orbay, Refet Bele ve Adnan Adıvar gibi isimler 17 Kasım 1924'te Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nı kurdular. Mustafa Kemal Paşa Türkiye'de demokrasinin yerleşmesi ve kısa sürede gelişmesini istediği için böyle bir partinin kurulmasından son derece memnundu. Ayrıca iktidarı denetleyecek bir muhalefetin varlığını son derece önemli buluyordu. Ancak parti programında yer alan “din ve inançlara saygılıyız” maddesi inkılâplara karşı olan saltanat ve hilafet yanlılarının partide toplanmasına sebep olmuştur 13 Şubat 1925'te çıkan ve devleti Musul meselesinde zor durumda bırakan Şeyh Sait İsyanı'ndan bu parti ve üyeler sorumlu tutulmuştur. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 3 Haziran 1925'te kapatılmış ve ilk çok partili hayata geçiş denemesi başarısız olmuştur.

Buna göre çok partili hayata geçiş denemeleriyle ilgili olarak;

I. Ülkede demokrasi bilincinin henüz gelişmediği,

II. Bazı kesimlerin inkılâpları içine sindiremediği,

III. Ülkedeki iç sorunların dış politikayı etkilediği,

yargılarından hangisi ya da hangilerine ulaşılabilir?

Aşağıda Atatürk dönemi Türk dış politikasının bazı ilkeleri verilmiştir.

• Türkiye Cumhuriyeti tam bağımsız olmalı.

• Yurtta sulh cihanda sulh ilkesine uygun hareket edilmeli.

• İhtiyaçlara cevap vermeyen kurumları değiştirerek yerine çağdaş kurumlar kurulmalı.

Bu ilkelere göre Türkiye ile ilgili olarak,

I. barış yanlısı olduğu,

II. eşitlik anlayışını savunduğu,

III. demokratik anlayışla hareket ettiği,

IV. yenilikçiliği benimsediği,

V. bağımsızlığına önem verdiği

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Lozan Barış Antlaşması

• Boğazlar, başkanı Türk olan uluslararası Boğazlar Komisyonu tarafından yönetilecek.

• Boğazlardan gemi ve uçak geçişi serbest olacak.

• Boğazların her iki yakası askerden arındırılacak.

Montrö Boğazlar Sözleşmesi

• Boğazlar Komisyonu kaldırılarak yönetimi Türkiye’ye bırakılacak.

• Boğazlardan ticaret gemilerinin geçişi serbest ve ücretsiz olacak.

• Türkiye Boğazların her iki yakasında asker bulundurulabilecek.

Buna göre antlaşma hükümleri karşılaştırıldığında,

I. Türkiye’nin egemenlik haklarını sınırlandıran hükümler kaldırılmıştır.

II. Boğazların güvenliği sağlanmıştır.

III. Ülkemizin sınırları genişlemiştir.

IV. Ülkemizin ekonomik gelir kaynakları artmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

İkinci Dünya Savaşı’nın ülkemizdeki etkilerini azaltmaya yönelik alınan bazı tedbirler:

• Hükümete ticari faaliyetlere ve piyasalara müdahale yetkisi veren Milli Korunma Kanunu’nun çıkarılması.

• Kırsal kesimde geniş mülk sahiplerinden Toprak Mahsulleri Vergisi’nin alınması.

• Zengin insanlardan servetleri ölçüsünde Varlık Vergisi’nin alınması.

Türkiye Cumhuriyeti’nin aldığı bu tedbirler ile ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?

II. Dünya Savaşı’ndan sonra ülkemizde çok partili hayata geçiş için uygun ortam oluşmuştu. Bu süreçte ilk önce Nuri Demirağ tarafından Millî Kalkınma Partisi adıyla Atatürk’ün vefatı sonrasındaki ilk muhalefet partisi kuruldu. Ardından Cumhuriyet Halk Partisi'nden ayrılan Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan Demokrat Parti’yi kurdular. 1946 yılında Türkiye’de 10’dan fazla yeni siyasi parti kuruldu. 21 Temmuz 1946’da yapılan seçimlere ilk kez birden fazla parti katıldı. Vatandaşlar seçme hakkını tam manasıyla ilk kez kullandılar. Böylece Türkiye’de çok partili hayata geçilmiş oldu.

Ülkemizde siyasi alanda yaşanan bu gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Atatürk’ün Nutuk adlı eserinin bazı bölümleri şunlardır:

Millî Teşkilatların Kurulması ve Kongreler

Misakımillî ve Gelişmeler

Türkiye Büyük Millet Meclisinin Toplanması

Birinci İnönü Zaferi ve Londra Konferansı

Cumhuriyet’in İlanı

Hilafetin Kaldırılması

Türk Gençliğine Hitabe

Buna göre Nutuk ile ilgili,

I. Millî Mücadele’nin hazırlık aşamaları anlatılmıştır.

II. Askerî ve diplomatik başarılara değinilmiştir.

III. Türk gençliğine öğütler verilmiştir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

Türkiye’de çok partili siyasal hayata geçişte II. Dünya Savaşı’nın önemli bir etkisi olmuştur. II. Dünya Savaşı’nı Müttefikler (demokrasi cephesi) kazanmış ve otoriter tek parti yönetimine dayalı ülkeler kaybetmiştir. Bu yüzden tek parti yönetimine dayanan siyasal sistemler gözden düşmüş, serbest seçime dayanan demokratik sistem ön plana çıkmıştır.

Bu bilgilerden hareketle aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

Mustafa Kemal Atatürk fikirleriyle, kararlılığıyla, düşündüklerini zamanında ve yerinde uygulamasıyla, ümitsizliğe yer vermemesiyle, liderlik ve vatanseverlikle halkla iç içe Millî Mücadeleyi gerçekleştirip, emperyalist devletlere karşı büyük bir zafer kazanmıştır. Kendilerine karşı büyük bir başarı kazanmasına rağmen batılı devletlerce, izlediği kararlı ve barışçıl politikalar ise takdirle karşılanmıştır. Aynı zamanda bağımsızlıktan ödün vermemiş böylelikle zulme uğramış mazlum milletlere de örnek olmuştur. Ölümü sadece ülkemizde değil, dünyanın dört bir köşesinde yankı bulmuş, üzüntüyle karşılanmıştır.

Metne göre Mustafa Kemal’in mazlum milletlere örnek olması ve ölümünün dünyada yankı bulması, onun fikirlerinin ve kazandığı başarının hangi yönünü göstermektedir?

Lozan Barış Antlaşması‘nda yabancı okullar sorunu Türkiye’nin insiyatifine bırakılmıştı. Cumhuriyetin kurulması ile Tevhid-i Tedrisat Kanunu çıkartıldı. Eğitim kurumları bir çatı altında toplandı. Hazırlanan kanunla yabancı okullar Türk Milli Eğitimine bağlı hale getirildi. Yabancı okulların müfredatları ve uygulamaları Türk müfettişleri tarafından denetlendi. Türkçe, tarih ve coğrafya dersleri Türkçe olacak ve Türk öğretmenler tarafından okutulacaktır.

Buna göre Türkiye’nin böyle bir uygulama yapmasının amacı aşağıdakilerden hangisidir?

. I. “Zamanımız tamamen bir ekonomi çağından başka bir şey değildir.”

II. “Gerçek işgaller kılıçla değil, sabanla yapılır.”

III. “İstiklalin tamamiyeti ancak ekonomik bağımsızlıkla mümkündür.”

Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Atatürk’ün sözleri ile ilişkilendirilemez?