WorksheetsMövzular 7-9
Total questions: 33
Worksheet time: 33mins
1. Tarixən sahibkarliq fəaliyyətinin xarakteri və istiqaməti əsasən sahibkarın sərəncanında olan iqtisadi resursların həcmi, çeşidi və onlardan maksimum istifadə ilə müəyyən olunurdu ki, buna bəzən nə deyilir?
birgə sahibkarliğ
klassik sahibkarliq
iri sahibkarliğ
kicik sahibkarliğ
2. İnnovasiya sahibkarliği təkcə sahibkarın sərəncanında olan iqtisadi resurslarla deyil, həm də istehsal, bölgü, mübadilə və istehlakla bağli münasibətlərin bütün kompleksini əhatə etməklə cəmiyyətin iqtisadi, texniki, idarəetmə və s. potensial imkanlarının nəyinə əsaslanır?
sahibkarliğın innovasiya formasina
əsas kapitalın dəyərinə
konsultativ sahibkarliqın dəyərinə
yeni tərzdə istifadəsinə və idarəedilməsinə
3. İnnovasiyanın mahiyyəti haqqında mövcud elmi baxişlari ümumiləşdirsək və dəyərləndirsək deyə bilərik ki, nəyin tətbiqidir?
innovasiya - yeni ideyaların, onların nəticəsi olan yeni məhsulların və xidmətlərin iqtisadi fəaliyyətin müxtəlif istiqamətlərində,
sahələrində
çevik təşkilati - ticari strukturlarm fəaliyyətindən asilidir ki, bunlar da son nəticədə ticarət mexanizminin normal fəaliyyəti üçün əlverişli şərait yaradir
yeni xidmətə, praktiki fəaliyyətdə işlədilən yeni, təkmilləşmiş texnologiyaya, yeni idarəetmə üsullarma çevrilməsidir
elmi - texniki yeniliklə, istehsalda reallaşmaq qabiliyyəti ilə və iqtisadi, sosial - ekoloji səmərəliliklə səciyyələnməlidir
4. Yeni ideya və yaxud innovasiya tətbiq olunmağa, yayilmağa və istifadəyə başladiği andan onun obyektində yeni əsasli hansı dəyişikliklər baş verir, və necə adlanir?
yeni perspektiv texnologiyaların işlənib hazirlanmasi, məhsulun keyfiyyəti və çeşidi sahəsində siçrayişa imkan verən zəruri şərtlərin hazirlanmase
yeni məhsula, yeni xidmətə, praktiki fəaliyyətdə işlədilən yeni, təkmilləşmiş texnologiyaya, yeni idarəetmə üsullarına çevrilməsinə
o yeni keyfiyyət halina keçir, bu zaman həmin yeni ideyamn mənfəət naminə bazara çixarilmasi isə onun kommersiyalaşmasi
yeni xammalin meydana gəlməsi, yeni satiş bazarlarmm yaranmasi nəticəsində yeni məhsulun istehsali, yaxud əvvəlki məhsulun yeni üsullarla, iqtisadi resurslarin yeni kombinasiyasi
5. Firmaların innovasiya fəaliyyəti məhsulun və texnologiyanın dəyişdirilməsinə deyil, nələri aşaği sala bilərlər, lakin bu zaman vaxti əldən verməklə son nəticədə bazar mövqelərini də itirə bilərlər?
yeni xüsusiyyələrə malik məhsulun tədbiqi ilə bağli dəyişiklikləri
yeni keyfiyyət halina keçir, bu zaman həmin yeni ideyamn mənfəət naminə bazara çixarilmasinı
satişın yeni alətlərinin yaranmasi nəticəsində baş verən dəyişiklikləri
cari iqtisadi nəticəyə, təkmilləşdirməyə yönəldilərsə, onlar əlavə mənfəət qazana və innovasiya məsrəflərini
6. Innovasiya sahibkarliği bir sira fərqli xüsusiyyətlərə malikdir ki, buraya nələr aiddir?
istehsal, bölgü, mübadilə və istehlakla bağli münasibətlərin bütün kompleksini əhatə etməklə cəmiyyətin iqtisadi, texniki, idarəetmə və s.
buraya innovasiya prosesinin tsiklik və ehtimal xarakteri, yüksək risk dərəcəsi, funksional quruluşunun qeyri-adi çevikliyi və s.
innovasiya fəaliyyəti, innovasiya aktivliyi, vençur kapital, texnoparklar, biznes inkubatorlar, patent- müəllif hüququ, ixtiraçiliq, səmərələşdiricilik və s.
irəli sürülən ideya iqtisadiyyatm bu və ya digər sahəsi ilə bağli olduğu üçün mövcud real vəziyətdən çixiş etməli və bir sira tələbatlara və suallara cavab verməlidir və s.
7. Innovasiya fəaliyyəti - hansı üsullarına çevrilməsidir?
yeni xammalin istifadəsi; istehsalin təşkilində və onun maddi - texniki təchizat üsulları; satişın yeni alətlərinin yaranmasi
yeni ideyaların, yeni tədqiqatların nəticələrini bazarda reallaşdirilan yeni məhsula, yeni xidmətə, praktiki fəaliyyətdə işlədilən yeni, təkmilləşmiş texnologiyaya, yeni idarəetmə
yeni texnka, yeni texnologiya və istehsalin yeni bazarlarla təmin edilməsi; yeni xüsusiyyələrə malik məhsulun tədbiqi; yeni xammalin istifadəsi
yeni vəziyyətə keçməsi; həm istehsal, maliyyə, kommersiya və inzibati xarakterli yeni texnologiyalarm, yeni məhsul və xidmətlərin, yeni təşkilati - texniki və sosial - iqtisadi məsələləri
8. Yeni ideyaların yeni texnologiyalarda, yeni məhsulda təcəssüm tapmasi üçün o, hansı səmərəliliklə səciyyələnməlidir?
elmi - texniki yeniliklə, istehsalda reallaşmaq qabiliyyəti ilə və iqtisadi, sosial - ekoloji
innovasiya fəaliyyəti, innovasiya aktivliyi, vençur kapital, texnoparklar, biznes inkubatorlar, patent- müəllif hüququ, ixtiraçiliq
elmi - texniki həll üsullarının praktikada tətbiqi
innovasiya aktivliyi, vençur kapital, texnoparklar, biznes inkubatorlar, patent- müəllif hüququ, ixtiraçiliqı
9. Vençur sahibkarliği bir sira təşkilati formaya malikdir, bunlar hansılardir?
vençur funksiyalarını icra edən hər hansi bir təsərrüfat subyekti sərbəst pul vəsaitinə (kapitala) malik olan investorla mənfəət gətirə biləcək layihələrdir
yeni ideyalardan, kəşflərdən, texnologiyadan, texnikadan istifadə, yeni xammalin meydana gəlməsi, iqtisadi resurslarin yeni kombinasiyasi, yeni dəyişikliklərlə buraxilmasidir
məhsulun təcrübi nümunələrini yaradir, yeni nou -haonu reallaşdirir, yeni texnologiya əsasmda yeni məhsulun istehsalıdır
müstəqil, əsasən kiçik innovasiya (vençur) firmalari və korporasiyalarm daxili vençur şöbələridir
10.Vençur firmanin yaradilmasi üçün bir sira şərtlər tələb olunur, bunlar hansılardır? Səhf cavabı tapın.
yeni ideya əsasında yeni firma yarada biləcək sahibkarın olmasi
firmanin maliyyələşdirilməsi üçün «riskli» kapitalın olmasi
Innovasiya aktivliyinin mərkəzi fiqurunu ixtiraçi təşkil edir
ideyalari reallaşdirilmasına ictimai tələbatın olmasi
yeniliklərlə yeni məhsul, yeni texnologiya, yeni xidmətlə bağli ideyamn mövcudluğu
11. Bir sira hallarda daxili vençurlar korporasiyasının nəzdindən çixaraq tam müstəqil fəaliyyət göstərirlər. Bu zaman nə fəaliyyət göstərirlər?
daxili vençurların fəaliyyət göstərdiyi iri firmalarda nəzarətin xarakteri dəyişir və
o, daha çox fəaliyyət göstərirlər
digər müstəqil kiçik vençur firmalarına maliyyələşdirilməsi müxtəlif mənbələr hesabına həyata keçirilir və fəaliyyət göstərirlər
digər korporasiyalarla şəriklilik əsasında vençur fondlar yaradir və birgə fəaliyyət göstərirlər
daxili vençurlarm bilavasitə məqsədi mənfəət əldə etmək olmayib, tərkibində yaradildiği iri kompaniyanın strateci fəaliyyət göstərirlər
12. Innovasiya sahibkarliğının vençur firmalarla yanaşi təşkilati - iqtisadi formalarından biri də nə təşkil edir?
elmi - texniki parklar və ya qisaca olaraq, texnoparklardir
yeni xidmətə, praktiki fəaliyyətdə işlədilən yeni, təkmilləşmiş texnologiyaya
Innovasiya aktivliyi isə yeni texnologiyalar
innovasiya - yeni ideyaların, onların nəticəsi olan yeni məhsulların və xidmətlərin iqtisadi fəaliyyətin müxtəlif istiqamətlərin
13. Bazar iqtisadi sistemində iqtisadiyyatın dövlət tərəfindən tənzimlənməsinin mühüm istiqamətlərindən biri də sahibkarliq fəaliyyəti ilə bağlidir. Həm də bu rol daha çox hansı istiqamətində həyata keçirilir?
xüsusi mülkiyyətə əsaslanan özəl bölmə üçün dəqiq və geniş qanunvericilik bazasinın formalaşmasi
xüsusi mülkiyyət hüququnun müdafiəsi və bağlanilmiş sazişlərin icrasinın təmin edilməsi
sahibkarlar arasında bağlanmiş sazişlərin icrasına dövlət tərəfindən zəmanət verilməsidir
kiçik sahibkarliğin qorunmasi və həvəsləndirilməsi
14. Sahibkarliğm dövlət tərəfindən qorunmasi, yönəldilməsi və həvəsləndirilməsinin zəruri ilkin şərtlərindən biridə nəyin yaradilmasidir?
iqtisadi fəaliyyətə görə sahibkarın daşimaq istədiyi məsuliyyətin formasinı
yaradilmasidir
sahibkarliqla məşğul olan müəssisələrin müvafiq təsnifləşdirilməsi meyari kimi müxtəlif göstəricilərdən yaradilmasidir
bütün müəssisələr qarşisında duran məqsədin müəyyən edilməsinin xüsusiyyətlərini
yaradilmasidir
səmərəli fəaliyyəti üçün bazar modelinə uyğun hüquqi mexanizmin yaradilmasidir
15. Xüsusi mülkiyyət hüququ ilə six əlaqəli çixiş edən məsələlərdən biri də nəyin verilməsidir?
istehsal prosesinin daimi innovasiya ilə müşayiət olunmasi, bizneslə bağli informasiya mənbələrinə sərbəst verilməsidir
sahibkarlar arasında bağlanmiş sazişlərin icrasma dövlət tərəfindən zəmanət verilməsidir
informasiya xidmətini həyata keçirən agentliklər və şirkətlər bazar iqtisadiyyati ölkələrində mühüm əhəmiyyət verilməsidir
birilə qarşiliqli əlaqəli olan və bir - birini tamamlayan istehsal, kommersiya, maliyyə, konsultativ (konsaltinq) və s. kimi növlərinin verilməsidir
16. Ölkəmizdə işgüzar fəaliyyətlə bağli baza xarakterli qanunlardan biri nansı qanundur?
«Sahibkarliq fəaliyyəti»
«Kənd təsərrüfatı sahəsində»
«Həyata keçirilən sahibkarliğı»
«Xidmətlər göstərməklə bağli olan sahibkarliğ»
17. Sahibkarliğin dövlət tərəfindən hüquqi tənzimlənməsi üzrə dünya təcrübəsi göstərir ki, yeni hüquqi sənədlər qəbul edilərkən iqtisadi qanunçuluğu bərqərar etmək məqsədilə hansı prinsiplər əsas götürülür? Səhv cavabı qeyd eləyin.
müvafiq iqtisadi qanunlar sahibkarliq subyektlərinə münasibətdə ayri seçkiliyə imkan yaratmamali və eyni iqtisadi fəaliyyəti həyata keçirən bütün təsərrüfat subyektlərinə şamil edilməlidir
sahibkarliğin hüquqi bazasi möhkəm sosial təminata malik olmalidir
dövlətin iqtisadi qanunlari, hüquqi normalari ümumi, dəqiq və daimi xarakter daşimali, dövlət onlari istədiyi vaxt dəyişmək imkanma malik olmamalidir
dövlət cinayətkar məqsədlə, yaxud ticarətin məhdudlaşdirilmasi və ya bazarm inhisarlaşdirilmasi məqsədi ilə bağlanilmiş sazişləri nəinki müdafiə etmir, əksinə onlara qarşi əks qanunlar hazirlayir
hüquqi qanunlar sahibkarliq subyektlərinin iqtisadi fəaliyyətinin yalniz ümumi şəraitini təmin etməli, lakin bu şərait daxilində onlarm fərdi qərarlarmi məhdudlaşdirmamalidirlar
18. Yaponiyada kiçik və orta sahibkarliğa hansı səviyyələrində həyata keçirilir?
region və yerli (prefektura)
maliyyə yardimi
elmi və təcrübi köməklik
dövlət köməyi ümummilli
19. ABŞ-da hələ 1953-cü ildən «Kiçik sahibkarliq idarəsi» fəaliyyət göstərir və
o, hansı təşkilati məsələləri həll edir?
kiçik müəssisələrin perspektiv sifarişləri əsasmda elmi mərkəzlər tərəfindən aparilan tədqiqatlara zəruri vəsaitlər ayirir
sahibkarliğa kömək məqsədi ilə informasiya, məsləhət, elm və tədris mərkəzləri, maliyyə fondlari yaradir
müəssisələrə elmi və təcrübi köməklik göstərir
ölkənin bir sira universitetləri ilə birgə gələcək inkişaf proqnozlari verir
20.Böyük Britaniyada kiçik biznesin dövlət tərəfindən həvəsləndirilməsində hökümətin büdcə (vergi və kredit) siyasəti mühüm rol oynayir. Bu ölkədə fəaliyyət göstərən bir sira nazirliklər tərəfindən son dövrdə kiçik biznesə kömək üzrə hansı dörd proqram hazirlanmişdir? Səhv cavabı qeyd eləyin.
kiçik firmalarm ixrac fəaliyyətini həvəsləndirən proqram
Şotlandiya, Uels və Şimali Irlandiyada fəaliyyət göstərən kiçik firmalara kömək üzrə regional proqram
yeni və fəaliyyətdə olan firmalara məsləhətlər poqrami
müəssisələrə elmi və təcrübi köməklik göstərir, ölkənin bir sira universitetləri ilə birgə gələcək inkişaf proqramı
maliyyə köməkliyi proqrami
21. Sahibkarliğa dövlət köməyi hər şeydən əvvəl Azərbaycan Respublikasinin Konstitusiyasinda öz əksini tapmişdir. Belə ki, Konstitusiyada nələr göstərilir? Səhv cavabı qeyd elıyin.
iqtisadi münasibətlərdə inhisarliğa və haqsiz rəqabətə yol vermir (maddə 15)
dövlət «bazar münasibətləri əsasında iqtisadiyyat inkişafına şərait yaradir
sahibkarliğa dövlət maliyyə dəstəyinin göstərilməsi sahəsində əlavə tədbirlər haqqında
azad sahibkarliğa təminat verir
22. Sahibkarliğa dövlət köməyinin qeyri-maliyyə istiqamətinin maliyyə istiqamətindən başlica fərqi onun müvəqqəti deyil, daimi xarakter daşimasidir. Bu zaman hər iki istiqamət üçün səciyyəvi cəhət onların bütün sahibkarliq formalarına deyil, əsasən, hansı strukturlarına yönəldilməsidir?
orta sahibkarliğ
iri sahibkarliğ
dövlət sahibkarliğ
kiçik sahibkarliğ
23. Biznes ticarət-istehsal-ticarət sxemi üzrə əmtəənin son istehlakçıya
çatdırılması ilə əlaqədar həyata keçirilən fəaliyyətdir. Deməli, biznes təkcə kommersiya fəaliyyəti deyil, həm də hansı sferasında həyata keçirilən fəaliyyət növüdür?
istehsal
sənaye
kommersiya
xidmətlər
24. Alman iqtisadçisi V.Zombart sahibkarliq nəzəriyyəsinin işlənilməsinə böyük töhfə vermişlər. V.Zombart sahibkari necə hesab edirdi? Səhv cavabı qeyd eləin.
«ticarətçi»
«iqtisadçi»
«əmtəəçi»
«təşkilatçi»
25. D.Rikardo «Siyasi iqtisadin və vergiyə cəlb olunmanin başlanğici» adli əsərində sahibkarin rolu haqqindaki mülahizələri inkişaf etdirmişdir. O, sahibkarliq fəaliyyətini kapitalizındə abstrakt, sonsuz və təbii istehsal üsulu, və nəyi vacib elementi hesab edirdi?
xidmətlərin göstərilməsi, bu məqsədlə həyata keçirilən innovasiya,
elmi - texniki, informasiya proseslərini
sahibkarliq fəaliyyətini isə effektiv təsərrüfatçiliğin
müxtəlif növ məhsulların istehsalinı
hazir məhsulun bilavasitə istehlakçilarin
26. İstehsal amillərinin koordinasiyasi ideyasi A.Marşal tərəfindən inkişaf etdirilmişdir. O, istehsalin üç əsas amilinə dördüncü amili - sahibkarliq fəaliyyətini əlavə etmiş və nəyi xüsusi vurğulamışdır?
konkret vəzifələrin müəyyənləşdirilməsi müəssisənin potensial imkanlarının tam səfərbərliyə alınmasına, əmək, material və maliyyə resurslarından daha səmərəli istifadə edilməsini
biznes fəaliyyətini inkişaf etdirmək üçün zəruri vəsaitlərin toplanmasını
iqtisadçılar biznesə müəyyən struktur çərçivəsində təşkil edilən, məqsədi və nəticəsi gəlir götürmək olan konkret iqtisadi fəaliyyət
sahibkarliq fəaliyyətinin cəmiyyətin həyatinda mühüm rol oynadığını, iqtisadi prosesləri sürətləndirdiyini və təkmilləşdirdiyini
27. «Ekonomiks» dərsliyinin müəllifləri K.Makkonell və S.Brju sahibkarlığa xüsusi fəaliyyət növü kimi baxırlar, hansıki əsasında bir sıra vacib şərt və tələblər durur.Bunlar hansılardir. Səhv cavabı qeyd elə.
sahibkar riskə gedən insandır
sahibkar əmtəə və xidmətlərin istehsalının vahid prosesində torpaq, kapital və əmək resurslarının birləşdirilməsi təşəbbüsünü öz üzərinə götürür
yeni, istehlakçıya hələ məlum olmayan maddi nemətin və ya əvvəlki nemətin, ancaq yeni keyfiyyətdə istehsal edir
biznesin həyata keçirilməsi prosesində əsas qərarın qəbulu kimi çətin vəzifəni öz üzərinə götürür, hansıki müəssisənin fəaliyyət kursunu müəyyən edir
sahibkar yeni məhsulun istehsalına, yeni istehsal texnologiyaların və biznesin təşkilinin yeni formalarının tətbiqinə cəhd göstərən novatordur
28. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında və “Sahibkarlıq fəaliyyəti haqqında” qanununda təsbit edilmişdir ki, fiziki və hüquqi şəxslər qanunvericiliklə qadağan edilməyən təsərrüfat fəaliyyətinin bütün növləri, o cümlədən nə ilə məğul olmaq hüququna malikdirlər?
xidmətlər göstərilməsi formasında müstəqil biznes fəaliyyəti ilə
əmək resurslarının birləşdirilməsi təşəbbüsününə malikdirlər
məhsul istehsalı, satışı
istehsalın əvvəllər tətbiq edilməmiş yeni metodlarından istifadə edilməsinə
29. Biznesin məqsədinə çatmaq üçün konkret vəzifələrin həlli nəzərdə tutulur. Biznes məqsədlərinin düzgün seçilməsi və yerinə yetiriləcək hansı konkret vəzifələrin daha səmərəli istifadə edilməsinə imkan verir?
mənfəətin əldə edilməsi
məhsul istehsalı və xidmətlərin göstərilməsi
müəyyənləşdirilməsi müəssisənin potensial imkanlarının tam səfərbərliyə alınmasına
əmək, material və maliyyə resursları
30. Sahibkarlığın hansi iki forması fərqlənir?
xalis bazar sahibkarlığı - marketinq
ilkin kapitalı iştirakçıların müəyyən pay şəklində təqdim etdikləri vəsaitlə formalaşan korporasiya-məhdud məsuliyyətli cəmiyyət
birgə istehsal, yaxud digər təsərrüfat fəaliyyətini həyata keçirmək üçün üzvlük əsasında vətəndaşların könüllü şəkildə birləşməsi - Istehsal kooperativi
yeniliklərin yaradılması və iqtisadi reallaşdırılması - innovasiya sahibkarlığı
31. Kollektiv sahibkarlığın ən geniş yayılmış formaları təsərrüfat-yoldaşlıq və təsərrüfat-cəmiyyət hesab edilir. Bunlar bir sıra hansı ümumi cəhətlərə malikdirlər? Səhv cavabı qeyd eləyin.
cəmiyyət və yoldaşlıq hüquqi şəxs kimi digər cəmiyyətlərdə və yoldaşlıqlarda iştirak edə bilərlər
təsisçilərin qoyduqları pay hesabına yaranmış əmlak, həmçinin onların fəaliyyəti prosesində istehsal və əldə edilənlər üzərində mülkiyyət hüququ vardır
sahibkarlıq fəaliyyətini həyata keçirən vətəndaşın və kommersiya təşkilatının kapital mülkiyyətçisinin kreditorlar qarşısında əmlak məsuliyyətinin dərəcəsi
onların hamısı ümumi mülkiyyət hüququna malik olan kommersiya təşkilatlarıdır
nə qədər ki, cəmiyyət və yoldaşlıq öz əmlakının mülkiyyətçisidir, onların təsisçilərinin cəmiyyətə münasibətə görə yalnız məcburi xarakterli hüququ vardır
32. Biznes fəaliyyətində istifadə olunan kapitalin və sahibkarin intellektual potensialinin artmasi təsərrüfat yoldaşliq yaratmaqla təmin edilə bilər ki, bununda hansı iki növü olur?
tam şərikli
cəmiyyət və yoldaşlıq
payçi və şərikli
Təsərrüfat yoldaşlıq
33. Prinsipcə müəssisənin idarəetmə strukturunun istənilən varianti mümkündür, o hansı amillərdən bilavasitə asilidir? Səhv cavabı qeyd eləyin.
lkiyyətçinin ixtisas səviyyəsi
işçilərin sayi
istehsal-təsərrüfat fəaliyyətinin
istehsalin xarakteri
kompetensiya
