การอ่านวรรณคดีคือการอ่านเพื่อให้เห็นคุณค่าของวรรณคดี

การอ่านวรรณคดีคือการอ่านเพื่อให้เกิดความซาบซึ้งในรสวรรณคดี

การอ่านวรรณคดีคือการอ่านที่ต้องใช้กระบวนการคิดวิเคราะห์อย่างมีเหตุผล

การอ่านวรรณคดีคือการอ่านที่ต้องใช้สติปัญญากรั่นกรองคุณค่าทางอารมณ์และคุณค่าทางความคิด

บทสดุดี

บทไหว้ครู

บทชมโฉม

บทคร่ำครวญ

ขุนช้างเป็นชายผู้มีความรักที่มั่นคง

พระหมื่นไวยเป็นที่ยำเกรงของข้าศึก

สมเด็จพระพันวษาทรงฝักใฝ่ในทางธรรม

พลายงามเป็นผู้มีความเชื่อด้านไสยศาสตร์

แม่อย่าเจรจาข้าที จวนแจ้งแสงศรีจะรีบไป

จะตัดเอาศีรษะของแม่ไป ทิ้งแต่ตัวไว้ให้อยู่นี่

แม้นมิไปให้งามก็ตามใจ จะบาปกรรมอย่างไรก็ตามที

เสียแรงเป็นลูกผู้ชายไม่อายเพื่อน จะพาแม่ไปเรือนให้จงได้

ยกทัพไปตีพม่าแล้วชนะศึก

ยกทักไปตีเชียงใหม่แล้วชนะศึก

ยกทัพไปตีล้านช้างแล้วชนะศึก

ยกทัพไปตีกาญจนบุรีแล้วชนะศึก

ขุนช้างแพ้ความถูกปรับ

ขุนช้างชนะได้นางวันทองคืน

ขุนแผนชนะได้นางวันทองคืน

พระพันวษาสั่งประหารชีวิตนางวันทอง

ไม่เคยขัดใจนางวันทอง

รักนางวันทองเพียงคนเดียว

ยกย่องให้เกียรตินางวันทอง

เป็นคู่ทุกข์คู่ยากของนางวันทอง

ที่ใดมีรักที่นั่นมีทุกข์

การใช้สติพิจารณาก่อนตัดสินใจ

ความแน่นอนคือความไม่แน่นอน

ความรักสามารถเอาชนะทุกสิ่งได้

ใต้เตียงเสียงหนูก็กุกกก

พรุ่งนี้พี่จะแก้เสนียดฝัน

ยื้อยุดฉุดคร่าทำสามานย์

พิเคราะห์ดูทั้งยามอัฐกาล