การใช้อำนาจบาตรใหญ่ในความรัก

การเอาเปรียบผู้เป็นที่รัก

การเสียสละเพื่อความรัก

ทนทุกข์เพราะรัก

การใช้ชีวิตของสตรีด้วยความระมัดระวัง

ให้รู้จักปรนนิบัติเจ้านาย

ความไม่มักใหญ่ใฝ่สูง

ให้รู้จักการให้อภัย

คุณค่าของความรัก

โทษของความรัก

โทษของการลุอำนาจโทสะ

คุณของนักบวช

ฉันท์และกลอนสุภาพ

ฉันท์และกาพย์

ฉันท์และโคลง

ฉันท์และร่าย

ยอดของบทละคร

ยอดของบทละครพูด

ยอดของบทละครคำฉันท์

ยอดของบทละครพูดคำฉันท์

คำตอบของนางก้าวร้าว และไม่เกรงใจ

นางเน้นความต้องการของตนเองมากเกินไป

ทรรศนะของนางขัดแย้งกับความคิดของสุเทษณ์

คำตอบของนางฟังเหมือนกับยอกย้อนและไม่มีชีวิตจิตใจ

นางตั้งสัจวาจาว่าจะไม่รักชายใด

นางสัญญาว่าถ้าชายใดขัดใจนาง นางพร้อม ที่จะสละชีวิต

นางตั้งสัจวาจาว่านางจะรับรักเฉพาะคนที่นางรักเท่านั้น

นางสัญญาว่านอกจากสุเทษณ์แล้วนางจะไม่รักชายใดอีกเลย

บูชาความรัก

กล้าได้กล้าเสีย

รักเดียวใจเดียว

ปากกับใจตรงกัน

ดอกกุหลาบเป็นสัญลักษณ์แทนความรักตามความเชื่อของชาวตะวันตก

ดอกกุหลาบเป็นดอกไม้ที่สวย มีแมลงรุมตอมเช่นเดียวกับตัวละครเอกที่มีคนรุมกันหลงรัก

ดอกกุหลาบเป็นดอกไม้ที่สวยงามแต่มีหนามที่เป็นอันตราย เช่นเดียวกับความรักที่มีทั้งความสมหวังและความผิดหวัง

ดอกกุหลาบเป็นดอกไม้ที่คนทั่วไปรู้จักและสวยงาม เปรียบได้กับหญิงสาวบริสุทธิ์

วรรณคดีสโมสรยกย่องให้เป็นยอดแห่งละครพูดคำฉันท์

เป็นการนำรูปแบบละครพูดของตะวันตกมาผสมผสานกับฉันทลักษณ์และกาพย์ของตะวันออก

เป็นการสร้างเรื่องที่นำความคิดที่มองดอกกุหลาบเป็นสัญลักษณ์ของความรักและสร้างเป็นตำนาน ที่เกิดขึ้นในประเทศอินเดีย

ถูกทุกข้อ

เป็นการบูชาความรัก

ความรักมีทั้งทุกข์และสุข

ความรักเป็นเพียงกิเลสและตัณหา

ความรักเป็นเรื่องลึกซึ้งและเข้าใจยาก

มีความเป็นตัวของตัวเอง

เลือกที่จะรักและใช้ชีวิตอยู่กับคนที่ตนรัก

กล้าที่จะปฏิเสธกับผู้ที่มีอำนาจเหนือกว่าตน

มีปฏิภาณไหวพริบในการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า

กรรมเก่า

ไม่ใช่เนื้อคู่

บุพเพสันนิวาส

คำสาปของพระอินทร์

เป็นดอกไม้ที่หายากในสมัยก่อน

เป็นดอกไม้ที่นิยมมาประดับบ้าน

เป็นดอกไม้ที่บอบบางน่าทะนุถนอม

เป็นดอกไม้ที่สวยงาม กลิ่นหอมหนามแหลมคมไว้ปกป้อง

ไม้เรียกผะกากุพฺ- ชะกะสีอรุณแสง

ปานแก้มแฉล้มแดง ดรุณีณยามอาย

โฉมยงอย่าขัด รับรัดมาเถิด

ขืนขัดคงเกิด ในทรวงเร่าร้อน

โอมนารายะเทพเถลิงอุระคะอาสน์

ขี่ขุนสุบรรณ์ราช จรัล

อ้าองค์พระผู้สุระวิศิษฏ์

พระจะผิดสถานใด

หม่อมฉันสิทรามเพราะบ่มิได้

อนุวัตน์พระบัณฑูร

ความกล้าหาญ

การรักษาคำพูด

จิตใจที่มั่นคงแน่วแน่

ความซื่อสัตย์ต่อตนเอง

การที่กษัตริย์เสาะแสวงหานางรูปงามมาเป็นคู่ครอง

มายาวินประกอบพิธีร่ายมนต์ให้นางมัทนาหลงใหล มีเครื่องประกอบพิธีหรือเครื่องเซ่นไหว้

ภาพสวรรค์ที่มีเทวดา นางฟ้าหรือสาวสวรรค์

ถูกทุกข้อ

ใช้คำศัพท์สูง

ใช้คำฉันท์เป็นบทละครพูด

ใช้เครื่องหมายวรรคตอนในบทร้อยกรอง

ถูกทั้งข้อ ๒. และ ๓.

มัทนะพาธามีจำนวน 6 องก์

มัทนะพาธาประพันธ์ด้วยรูปเเบบร้องเเก้ว

คำว่า มัทนา เเปลว่าดอกกุหลาบ

ผู้ประพันธ์ใช้เวลาไม่ถึง 2 เดือน ในการประพันธ์เรื่องนี้

สุดยอดเเห่งบทละครพูดคำฉันท์

สุดยอดเเห่งละครพูด

สุดยอดเเห่งความเรียงนิทาน

สุดยอดเเห่งบทประพันธ์

อง

องค์

องก์

องฆ์

ตูข้าสมัครฤมิสมัคร ก็มิขัดจะคล้อยตาม

ฉันใดมาได้เเห่งนี้ หรือว่าได้มี ผู้ใดไปอุ้มข้ามา

พอให้ดนูนี้ สุขะรื่นระเริงระรวย

หม่อมฉันอยู่ไป ก็เครื่องเเต่ทรงรำคาญ