มอญ

พม่า

ลาว

ยวน

พระสารประเสริฐ

ตรี นาคะประทีป

เจ้าพระยาพระคลัง (หน)

พระบรมไตรโลกนาถ

พิรุณ

อสนี

อรุณ

นิมิต

เห็นแสงอรุณสว่างขึ้น

เห็นทรัพย์สินเงินทอง

เห็นป่าเขาอันอุดมสมบูรณ์

เห็นปราสาทราชมนเทียร

แลเห็นแสงอรุณสว่างขึ้น

แลเห็นทรัพย์สินเงินทอง

แลเห็นป่าเขาอันอุดมสมบูรณ์

แลเห็นวิมานปราสาทราชมนเทียร

มะกะโท พยายามทำงานอย่างหนัก เพื่อให้ได้มาซึ่งทรัพย์สินทั้งปวง

มะกะโทขายของที่ตนเองนำมาจนได้เงินทองทรัพย์สินมากมาย

มะกะโทใช้กลอุบาย วางเงินตราสามสิบบาทไว้บนจอมปลวก

มะกะโท อาสารับใช้บัณฑิตผู้มีสติปัญญาจนกว่าจะทำนายนิมิตให้

เป็นคนเล่ห์เหลี่ยมจัด

เป็นผู้มีปัญญา ฉลาดในอุบาย

เป็นคนขี้โกง ไม่ซื่อสัตย์

เป็นบุรุษผู้เล่ห์เหลี่ยม กะล่อน

รับหน้าที่ปลูกผัก ทำสวน

รับหน้าที่ชำระมูลช้าง ทอดหญ้าช้าง

รับหน้าที่รับใช้นายช้างพระเจ้าสุโขทัย

รับหน้าที่ดูแลพระเจ้าสุโขทัย

พระร่วงเจ้าคายพระสลา บ้วนพระโอษฐ์ลงเหนือแผ่นดิน

มะกะโทได้รับเงินเบี้ยเลี้ยงจากการช่วยเลี้ยงช้าง

มะกะโทได้รับพระราชทานเบี้ย จากการนำผักไปถวายพระร่วงเจ้า

มะกะโทเห็นเบี้ยตกอยู่บนพื้น

ไปซื้อรองเท้าคู่ใหม่

ไปซื้อพันธุ์ผักกาดมาปลูก

ไปซื้อผักมาถวายพระร่วงเจ้า

นำไปให้แก่นายช้าง

อยู่ด้วยอำมาตย์

อยู่ด้วยโหราจารย์

อยู่ด้วยหัวป่าพ่อครัว

อยู่ด้วยคนสวน

ความฉลาดหลักแหลม

ความซื่อสัตย์

ความกตัญญูรู้คุณ

ความขยัน

ในความดูแล

ในความปกครอง

ในท้องในไส้

ในสายเลือด

รักดีหามจั่ว รักชั่วหามเสา

ทำคุณบูชาโทษ

ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว

ปากว่าตาขยิบ