Worksheetsс1 қорытынды лексика-грамматика
Total questions: 70
Worksheet time: 35mins
Лексика-грамматикалық бөлік
1. «Мүлтіксіз» сөзіне мәндес қатарды көрсетіңіз.
А)Ақысыз
В)Белгісіз
С)Келісімсіз
Д)Кемшіліксіз
2. «Мұрындық болу» сөзінің мағынасын көрсетіңіз.
А)Өз бетінше істеу
В)Айтылған уақытта бітіру
С)Істі нәтижемен аяқтап шығу
Д)Істі ұйымдастыруға бастамашы болу
3. Сөйлемдегі «тартпа» сөзінің мағыналарын анықтаңыз.
Тартпаны ретке келтіру керек. Қайыс тартпа қайда?
А)Сор,ет
В)Суырма, ет
С)Тұрман, сор
Д)Суырма,ер тұрман
4 .Сөйлемдердегі «бөле» сөзінің мағынасын анықтаңыз.
Отбасымызбен үлкен қуанышқа бөлендік.Мынау менің бөлем болады.Баланы бөлеу керек
А)Табу,туысқан,орау
В)Орау,аға,құндақтау
С)Жатқызу,бесік,құндақтау
Д)Кенелу,туыстық атау,бесікке жатқызу
5. «От» сөзінің ауыс мағынада келген қатарын көрсетіңіз.
А)Көзі от шашып тұр
В)Атымды отқа қойдым
С)Ошаққа от жағу керек
Д)Жердің оты қалың екен
6. «Көзі ашылды» тіркесінің мағынасын көрсетіңіз.
А) Тазарды,сауаттанды
В) Білімді,сәл ұйықтап алды
С) Сордан арылды,ұйқысы қанды
Д) Жазылды,қуанышқа бөленді
7. Сөйлемдегі асты сызылған тіркестің мағынасын көрсетіңіз.
Көз қысты, бармақ басты әрекеттерді тоқтататын кез келді.
А)Өзара келісімге келу
В) Бәрін таптап өтіп кету
С) Бірін-бірі қолдап отыру
Д) Жасырын алыс-беріс жасау,келісу
8. Асты сызылған тіркестің мағынасын көрсетіңіз.
Кешегі болған оқиға көңілге кірбің салды
А) Ренжіткісі келмеу
В) Ренжу,жабырқау
С) Өзіне мақсат,ниет ету
Д) Ұстанған бағытын,ойын сездіру
9. «Шет жағасын айтты» деген тіркестің мағынасын көрсетіңіз.
А)Ретін,жөнін келтірді
В)Ағытыла сөйлеп кетті
С)Жат санады, ұнатпады
Д)Ептеп сездірді,жеткізді
10. «Қылығының қылшығын таныды» деген тіркестің мағынасын көрсетіңіз.
А) Сезімтал,аңдағыш
В) Жаманшылық іс етпеді
В) Жаманшылық іс етпеді
С) Ештеңесі шығын болмады,дәнеңесі кетпеді
Д) Біреудің мінез-құлқындағы кем-кетігін анық білді
11. Сөйлемдегі ұлттық танымға қатысты сөзді көрсетіңіз.
Ер-тұрман – атқа салт мініп жүруге қажетті жабдықтардың жиынтық атауы
А) салт
В) жабдық
С) атқа міну
Д) ер-тұрман
12. Қазақ мәдениетіне қатысты сөзбен келген сөйлемді көрсетіңіз.
А) Шығыс халықтарының көбі ең кіші салмақ өлшеміне арпа дәні алынған
В) Уақыт мөлшерін анықтауға Күннің, Айдың қозғалыстары негіз болған
С) Сұйықтықты сақтайтын месті сұйықтық мөлшерін шамалауға қолданған
Д) Арпа дәні алтын мен асыл тастардың салмағын теңеуге қолданылған
13. Ұлттық музыкалық аспап атауы бар қатарды қойыңыз.
А) Аспап Орта Азияны мекендеген түркі тектес тайпаларға ортақ
В) Қобыз сарыны шертпе күй дәстүрінің тууына едәуір ықпал етті
С) Одан шыққан үн батырларға күш беріп,рухтандырып отырған
Д) Құрылымы қауыз тәрізді аспап үйеңкі,жыңғыл ағашынан жасалған
14. Қазақ танымына қатысты сөзбен келген сөйлемді көрсетіңіз.
А) Қазіргі кезде зергерлік өнер әлемге танымал болып келеді
В) Ежелгі зергерлер қолынан шыққан мүсіндер-арқардың басы
С) ХVII-XIX ғғ. Қазақ даласының әр аймағында зергерлік өнер мектебі болды
Д) Арқардың басы мен мүйізінің бейнесі жүзік,білезік шолпыда кездеседі
15.Сөйлемді қажетті сөзбен толықтырыңыз.
Шақырту қолымда..., жол шығындарын көтеретін демеуші таба алмадым
А) болса
В) болатын
С) болғанмен
Д) болғандықтан
16. Сөйлемді толықтырыңыз.
Оны алғаш... танымай қалған болуы керек
А) көрсе
В) көрген
С) көруде
Д)көргенде
17. Көп нүктенің орнына қажетті сөзді қойыңыз.
Шығарманы..., сол кездегі қиындықтарды көз алдыңа елестете аласың
А) оқыса
В) оқитын
С) оқи отырып
Д) оқып отырғалы
18 .Дұрыс құрылған сөйлемді қойыңыз.
А) Қар ерімесе, өзен суы тасып жатыр
В) Қар бірден ерісе, өзенде су көтеріліп кетті
С) Күннің жылынуы өзеннің арнасын толтырып тастайды
Д) Күн бірден жылынып, өзеннің арнасын көтеріп жіберді
19.Сөйлем мағынасын көрсетіңіз.
Көрмес-түйені де көрмес
А) себеп
В) мезгілдік
С) болжалды
Д) салыстыру
20. Көп нүктенің орнына қажетті сөзді қойыңыз.
Ол енді тіл туралы берік байлам... шығар
А) білетін
В) көретін
С) жасайтын
Д) үйренетін
21. Сөйлемнің беретін мәнін анықтаңыз.
Айдостың сөзіне қарағанда ертеңгі жиын тартысты болатын шығар
А) болжалдық
В) міндеттілік
С) қажеттілік
Д) нақтылық
22. Сөйлемді аяқтаңыз.
Енді біраз шыдасақ, даулы автобус бағыттарында да тәртіп...
А) алатын шығар
В) тұратын тәрізді
С) орнайтын сияқты
Д) саналатын шығар
23. Сөйлемді толықтырыңыз.
Мамандардың сапасы олардың білімі мен ақылында емес, таңдаған мамандығына деген жауапкершілігіне байланысты...
А) жүруі мүмкін
В) қалуы мүмкін
С) болуы мүмкін
Д) тұруы мүмкін
24. Көп нүктенің орнына қажетті сөзді қойыңыз.
2012 жылы Білім мен ғылым саласында жаңа өзгерістер...
А) жетуі мүмкін
В) жүруі мүмкін
С) болуы мүмкін
Д) толықтырылуы мүмкін
25. Көп нүктенің орнына қажетті сөзді көрсетіңіз.
Адамды бойындағы немқұрайдылықтан құтқару үшін қоғам әділетті...
А) келуі тиіс
В) сенуі тиіс
С) болуы тиіс
Д) қалуы тиіс
26. Міндет мәнді құрылымдағы сөйлемді көрсетіңіз.
А) Министрліктен жауап хат енді келіп қалатын шығар
В) Ұсыныстар бойынша қорытынды жоба әзірленетін шығар
С) Хаттаманың соңында төраға мен хатшының қолы болуы керек
Д) Ұсыныстарды жиналыста талқылап, нәтижесін бізге жіберулері тиіс
27. Сөйлемді аяқтаңыз.
Кез келген қызметкер жұмысқа уақытында...
А) тұруға тиіс
В) кетуге міндетті
С) келуге міндетті
Д) қарауға міндетті
28. Сөйлемді аяқтаңыз.
Қазақстан Республикасының азаматтары өз елінің тарихына...
А) күтіммен қарауға болар
В) ұқыпты қарауың міндетті
С) арыдан қарайтын тәріздісің
Д) құрметпен қарауға міндетті
29. Қажеттілік мағына көрінетін сөйлемді қойыңыз.
А) Барлық билеттердің сатылуына мүдделіміз
В) Осы қойылымның премьерасына келу керек
С) Барлық қиындық басты рөлдегі адамға түсуі мүмкін
Д) Қойылымның сахналану ұзақтығын ескерген сияқты
30. Тиісті сөзді қойыңыз.
Жастар терең ақылмен, өмірлік күш-қуатымен...
А) бағалануға керек
В) даралануы қажет
С) ерекшеленуі қажет
Д) көзге түсуге міндет
31. Көп нүктенің орнына қажетті сөзді қойыңыз.
ІІ Азаматтық форумда елбасы мемлекеттік тілді дамыту маңызды басымдылық болып қала беретінін...
А) айтқан еді
В) деген болар
С) жазған шығар
Д) сөйлеген сияқты
32. Нақтылау мағынасын көрсетіп тұрған сөйлемді қойыңыз.
А) Бос жер телімі бар үй сатылады
В) Жер үйге көшсек, жақсы болар еді
С) Үйдің есігі мен терезесін ағаш ұстасы жасаған еді
Д) Бұл пәтерді шетелдіктерге жалға беру керек болатын
33. Қалау, тілек мағынасындағы сөйлемді анықтаңыз.
А) Ақ шашым алдамаса, олардың істері оңға басуы тиіс
В) Бәйтерек тамыры тереңде,бұтағы сынғаннан құламайды
С) Қыс түскенше, үйдің барлық күрделі жөндеу жұмыстары бітсе екен
Д)Н.Назарбаев университетінде жүзден жүйрік ,мыңнан тұлпарлар білім
34. Көп нүктенің орнына қажетті сөзді көрсетіңіз.
Әл-Фарабидің «Бақытқа жол сілтеу» атты трактатын... келеді, бірақ уақыт тапшы
А) оқығым
В) тоқталғым
С) анықтағым
Д) айқындағым
35. Қажетті сөзді қойыңыз.
Жаңа жылдан бастап інім жаңа үйге қолы...
А) көшсе игі еді
В) жүрсе игі еді
С) сатса игі еді
Д) жетсе игі еді
36. Көп нүктенің орнына қажетті сөзді қойыңыз.
Конференция түске дейін...игі еді
А) кетсе
В) аяқталса
С) талданса
Д) бағытталса
37. Сөйлемді айқындап тұрған сөзді көрсетіңіз.
Әйел-ана – барлық қиындықты жеңетін сарқылмайтын күш
А) әйел
В) ана
С) күш
Д) сарқылмайтын
38. Сөйлеушінің эмоциялық қатынасын білдіретін сөздермен келген сөйлемді көрсетіңіз.
А) Саят директордың орынбасары қызметіне көтеріліпті
В) Кеше тұрғындар Саят алаяқтың ұсталғаны туралы хабар алыпты
С) Тұрғындарға үйдің қысқа дайындығы туралы жиналыс өткізу керек
Д) Бұл мекемеде жоғары қызметке қол жеткізу үшін шет тілін білу керек
39. Тыныс белгісі дұрыс қойылған сөйлемді табыңыз.
А) Текті ұрпақ ,тәрбиеден басталады
В) Жақсылыққа жақсылық - әр адамның ісі
С) Көмек беру: әр адамның қолынан келеді
Д) Адам, өзінің,адами қасиеттерін жоғалтпауы қажет
40. Көп нүктенің орнына қойылатын тыныс белгісін көрсетіңіз.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте сүйенер ең басты құжатымыз...еліміздің «Сыбайлас жемқорлықпен күрес туралы» Заңы
А) сызықша
В) қос нүкте
С) тырнақша
Д) нүктелі үтір
41. Қимылдың басталуға дейінгі кезеңін көрсететін құрылымды қойыңыз.
А) Талдама нәтижелерін бас сарапшыға апара жатырмын
В) Сараптама қорытындысын дәрігер көруге алып кеткен екен
С) Сараптаманы жазып бітіру үшін жұмысты оқығалы жатыр едім
Д) Жұмысты оқып болған соң, сараптама қорытындысын жасадым
42. Әрекеттің іске асуға дайындық кезеңін көрсететін сөйлемді қойыңыз.
А) Жеті жүз балаға арналған мектептің тасы қаланғалы жатыр
В) Компания жеті жүз орындық мектеп құрылысына кірісіп кетті
С) Алматы қаласында мектеп салуға жарияланған тендерді алған екен
Д) Іргетасын аудан басшысы қалаған мектептің құрылысы басталып кетті
43. Көп нүктенің орнына қажетті сөзді қойыңыз.
...оқу ғимаратының жөндеу жұмыстары аяқталып қалғандығын айтып келді
А) Баруда
В) Баратын
С) Барғалы
Д)Барғандар
44.Көп нүктенің орнына қажетті сөзді қойыңыз.
Малды... құртады, етті... құртады (мақал)
А) шұбыруға,қуыруға
В) шұбырған, қуырған
С) шұбырғанда, қуырғанда
Д) шұбырғанша, қуырғанша
45. Ойды қорытуды білдіретін сөйлемді көрсетіңіз.
А) Менің байқауымша, осы қатысушының нұсқасы өтетін сияқты
В) Кім біледі, тәжірибе нені көрсететіндігін,соңына дейін тосайық
С) Аударма жасау,сабақ беру дегендей жұмыстар табылып жатса айтарсыз
Д) Бұл туралы басқалардың да пікірін тыңдап, қысқасын айтқанда осы әдістің тиімділігін дәлелдеп шығады
46. Сөйлемдегі қыстырынды құрылымның мағынасын анықтаңыз.
Кешегі байқауға ұсынылған тізім, неге екенін білмеймін, тағы қысқарды
А) сөйлеушінің сенімділігі
В) айтушының көңіл-күйі
С) айтушының жорамалы
Д) айтылған ойды қостау
47. Төл сөзді көрсетіңіз.
А) «Егер ақылым да, жаным да біржола жоғалатын болса, мен жанып-өшкен отпын»,- дейді Шәкәрім.
В) Шәкәрім ақылым мен жаным біржола жоғалғанда жанып-өшкен отқа теңелетіндігін айтады
С) Отырғандардың талқылағаны Шәкәрімнің ақыл мен жан жоғалғанда жанып-өшкен отқа теңелу жайындағы сөзі болды
Д)Шәкәрімнің сөзі мынау: ақыл мен жан біржола жоғалса, онда адам жанып өшкен отқа тең
48.Төл сөзді қойыңыз.
А) Академик Серік Қирабаевтың ұлт жазушысының ұлт психологиясын өз тілінің бояуымен жеткізу дұрыстығы жайында айтқаны бар
В) Ұлт жазушысының ұлт психологиясын өз тілінің бояуымен жеткізгені дұрыс екендігі айтылды
С) «Ұлт жазушысы ұлт психологиясын өз тілінің бояуымен жеткізгені дұрыс»,-дейді Серік Қирабаев
Д) Академик Серік Қирабаев ұлт жазушысының ұлт психологиясын өз тілінің бояуымен жеткізгенін дұрыс санайды
49. Орын тәртібіне қарай дұрыс құрылған құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.
А) Оның 12 пайызы ғана проблемалық болып келеді,қазір елімізде 140 мың борышкер болса
В) Бүгінгі күні өткеннің қателіктері неден тұратындығын біліп қою жеткіліксіз
С) Жетінші саммиттің жетістігі – ұйымның жаңа кезеңінің басталуы
Д) Бұл – көңілдегі бір алаң жай,әрдайым түйткіл ойға батыратын
50. Орын тәртібіне қарай дұрыс құрылған құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.
А) Жеке тұлғаның шығармашылық қызығушылығы, адамның орта әсеріне жауап беру тәсілі – бұл ішкі процесс.
В) Ал жаңа технологияны пайдаланудың мақсаты – шығармашылық деңгейге жету, міндеттегі міндетті деңгейдегі білімді қалыптастыра отырып.
С) Білім беру саласындағы реформалар бір жағынан әлемдік білім беру кеңістігіне сай өркендеуге ұмтылса, екінші жағынан ұлттық болмысты қалыптастыру мақстаында жасалған.
Д) Қазіргі уақытқа дейін мектеп әлеуметтік ортадан алшақ , өз күшімен шешуге ұмтылыс жасау сипатында қалып отыр өз проблемаларын.
51. Шарты көрсетілген сөйлемді қойыңыз.
А) Жүз естігеннен, бір көрген артық.
В) Асыл тастан, өнер жастан шығады.
С) Жаманға сырыңды ашсаң, жарға шығады
Д)Адам көркі – шүберек, ағаш көркі – жапырақ.
52. Дұрыс нұсқасын таңдаңыз.
Екі жақсы қосылса, бірін бірі қиыспайды,...
А)Жаман малыңа жолдас
В)Жаманның сөзі ашу шақырады
С)Екі жаман қосылса, кең дүниеге сиыспайды
Д)Жаманға қылған жақсылық , бір күнгідей болмайды
53. Сөйлемді аяқтаңы.
Қазақ халқының өмір салты көшпелі болғанымен,...
А) мақал-мәтелдер – халық айнасы
В) ұлттық ойындардың ерекше түрі
С) рухани болмысы көшпелі болмаған
Д) қазақ халқының тарихы әріден басталады
54. Сөйлемдегі мағынаны көрсетіңіз.
Жаманмен ауыл болғанша , жақсымен қауым бол (мақал)
А) мезгілдік
В) себептілік
С) шарттылық
Д) қарсылықты
55. Істің орындалу мезгіліне қатысы бар сөйлемді қойыңыз.
А) Баспаның талабы бойынша өткізу үшін жұмыс тобын құру қажет
В) Радиотелефонның бағалары туралы жарнама қағаздары бар ма?
С) Біз үйден шығарда, ол телефон арқылы біреумен сөйлескен
Д) Барлық кітаптардың аннотациясы қайта қаралып жатыр
56. Мақалдың бірінші сыңарын табыңыз.
... әр ауылда бір туысың болсын
А) Берекесі кеткен ауылдың
В) Ағайыныңды іске шақырма
С) Бір ауылда мың туысың болғанша
Д) Ағайын, барыңда аузыңды жалайды
57. Салдары көрсетілген сөйлемді қойыңыз.
А) Сырттан адам қосылды деп,әңгіме желісін өзгертпейді не қайталамайды
В) Бүгін тағы көлік табылмағандықтан, көшу кейінге қалдырылды
С) Терлеп, айғыз-айғыз шаң басқан беттерін жууға кетті
Д) Сөз жүйесін тапса мал иесін табады
58. Сөйлемнің екінші сыңарын табыңыз.
Ол осы лауазымға қазақ тілін жетік білгені үшін,...
А) қазақ тілі дами бастады
В) қолы жеткенін жақсы біледі
С) ана сүтімен бойымызға сіңді
Д) халықтың көзқарасы түзеліп келеді
59. Амалдық мағына көрінетін қойыңыз.
А) Құда – мыңжылдық, куйеу- жүз жылдық
В) Құдалар жағы қызды жақтаса, олар да бір жағынан килігіп қоймады
С) Салқын су денемді ширатқанда, жаным шипа тапқандай болды
Д) Тоты түн ішінде қайтамын деп әлек салып,такси шақыртуға тура келді
60. Сөйлемнің екінші сыңарын табыңыз.
Көрсе де көрмегендей,...
А) тұра берді
В) сәлемдесіп жатыр
С) кішіге – ізет деген болады
Д) сыйластығы бұзылмасын
61. Мақсат мәнді сөйлемді қойыңыз.
А) Терминдер сөздігін тапсам, энциклопедия қажет болмай қалады
В) Мен оны жылыжайға апару үшін,машина шақыртып жатырмын
С) Екі кісілік жайлы бөлмелер болса,сондай бөлмелерге тапсырыс жаса
Д) Жүрдек пойызға мінгендіктен, он сағат уақытымызды үнемдеп қалдық
62. Қажетті сөзді қойыңыз.
Жылу жүйесін сынақтан өткіземіз деп,...
А) үйді жинауымызды өтінді
В) тамақ істеуімізді талап етті
С) үй шаруашылығымен айналысты
Д) екі күн үйде болуымызды ескертті
63. Сөйлемнің мағынасын анықтаңыз.
Жылына екі рет демалады: қыста орман ішіндегі демалыс орындарына,ал жазда құмды теңіз жағалауына кетеді
А) амал
В) шартты
С) себеп-салдар
Д) түсіндірмелі
64. Сөйлем мағынасын анықтаңыз.
Жаманның аяғы сегіз: бірі шалмаса бірі шалады
А) күшейту
В) амалдық
С) мақсатты
Д) түсіндірмелі
65. Салыстыру үшін айтылған сөйлемді көрсетіңіз.
А) Бірлік болмай, тірлік болмас
В) Өңі тершіп беті, қызарып кетіпті
С) Көмектеспек болып бар заттарымды өзіммен бірге алдым
Д) Саған Талғат қандай жақын болса, Ақжан да маған сондай бауыр еді
66. Салыстырма мәндегі сыңарын табыңыз.
Екі құрбы да оқуға түсті: бірі - техникалық университетке,...
А) бірі үзбей хат жазысып тұрды
В) екіншісі заң институтына тапсырды
С) екіншісі ауылына қайта алмай,ұзақ ойланды
Д) бірі сауда орындарына кіріп,жұмысқа тұрып алды
67. Бір мезгілде іске асатын қимылды көрсететін сөйлемді көрсетіңіз.
А) Екі жұп биге шығып кетті
В) Жұмыс біте салысымен,автобус аялдамасына кел
С) Жұмыс істеп отырғанда, бала қасымда сурет салып не ойнап жүреді
Д) Қазақ тілінен тапсырылғанемтихан нәтижесішешуші рөл атқарады
68. Бірінен соң жасалған қимылды көрсететін сөйлемді қойыңыз.
А) Не Ғылым Академиясынан,не Ұлттық кітапханадан іздеу керек
В) Кітапханадан ол кітапты тапсам, онда көшірмесін жасатып аламын
С) Жиналыс өтіп жатқанда, телефон қоңырауларына жауап берілмейді
Д) Қонақтарды шығарып салысымен,белгіленген кездесуге жүріп кеттік
69. Аралас құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.
А) Білім беру жүйесіндегі реформаның міндеті тек қана қосымша бір немесе 2 жыл қосу емес,алған білімі мен біліктерін өмірде шығармашылық тұрғыда қолдана алатын жеке тұлғаны қалыптастыру
В) Оқыту – міндетті түрде тәрбие қызметімен сабақтастықта өтуі керек
С) Қандай мемлекетте болсын,рухани сала мемлекет тарапынан қаржыландырылады
Д) Білім арқылы адамның интеллектуалдық, рухани күші артып,өмірге сенімі артады,жеке тұлғасы қалыптасады
70. Аралас құрмалас сөйлемді көрсетіңіз.
А) Мен өмірдің тез өтіп жатқанына таңқалам,сірә, бір ғарыштық кеме дерсің
В) Тұтастай алғанда,қоғам дегеннің өзі – сондай тіршіліктен тұратын адам бағы
С) Бұл неліктен десем, біздің өз ішіміздегі түсінік құрметте адалдық,бірізділік жоқ екен
Д) Уақыт бәріне де емші,бүгін емделмесе,оны ертең түзету мүмкін болмай қалады.
