NEW
Font size
WorksheetsРухани мәдениеті №2
Total questions: 40
Worksheet time: 20mins
1889 жылы Солтүстік Моңғолияда Орхон өзенінің аңғарынан руна жазулары бар орасан зор құлыптастарды тапқан зерттеуші
Н. Ядринцев
А. Кононов
"Отыз ұланның адам достары! Мешін жылы, елде жиырмада (еді)",- деген жолдар кездеседі:
Талас жазуында
Енисей жазуында
Көне түркі жазуы бүкіл халық игілігіне айнала бастады:
8-9 ғ
7-8 ғ
Көне түркілердің VII-VIII ғғ. жататын ежелгі жазбалары табылған өңірлер:
Орхон, Енисей, Селенгі
Орхон, Енисей, Онон
Көне түркілердің VII-VIII ғғ. жататын ежелгі жазбалары табылған өңірлер:
Орхон, Енисей, Селенгі
Орхон, Енисей, Онон
1889 жылы орыс зерттеушісі Н. Ядринцев руна жазулары бар орасан зор құлыптастарды тапқан аймақ:
Орхон өзенінің аңғарынан
Іле өзенінің аңғарынан
XX ғасырдың 60 жылдары Іле өзенінің оң жағасындағы Тайғақ шатқалынан табылды:
Көне тибет жазуы
Көне ұйғыр жазуы
1960 жылы Ертіс өзенінің оң қанатынан табылған б.з.б. V-IV ғғ. жататын сақ дәуірінің марал сүйегінен жасалған тұмардағы жазуды оқыған ғалым:
А. Аманжолов
Н.А. Басқақов
Шумерліктер мен түріктердің көптеген мәдени байланысы бар екендігін алғаш рет нақты мысалдармен дәлелдегендер:
А.Аманжолов, О. Сүлейменов
А.Кононов, Н.А. Басқақов
Көне түрік дәуіріндегі тас мүсіндердің орхон жазуындағы атауы:
Балбық
Балбал
Балбал тастар өте көп кездесетін аймақ:
Орталық Қазақстан, Жетісу
Оңтүстік Қазақстан, Ұлытау
"Күлтегін" жырының басты ұстанымы:
Халықты ауызбіршілікке шақырды
Халықты соғысқа шақырды
"Қорқыт ата" кітабы мен "Оғызнама" дастанының қағазға түсе бастаған уақыты:
XI ғасыр
XII ғасыр
"Оғызнаманың" ескі нұсқасын XIII ғасырда бірінші жазып қалдырған:
Рашид ад-Дин
Әбілғазы хан
"Оғызнаманы" XVII ғасырда толық жазған:
Рашид ад-Дин
Әбілғазы хан
IX-X ғасырда қимақтардың ежелгі түрік жазуымен жазғандығын дәлелдейтін айғақ:
күміс айналардағы жазу
қола айналардағы жазу
Ұлы ойшыл - Әбу Наср әл-Фараби араб тілін игерген қалалары:
Бағдат, Дамаск
Тегеран, Шам
Әбу Насыр Әл-Фарабидің белгілі философиялық еңбегі:
Бақытқа жету туралы
Арманға жету туралы
"Қайырымды қала тұрғындарының көзқарастары" еңбегінің авторы:
Әл-Фараби
Махмуд Қашғари
Әл-Бирунидің шығармасы:
"Асыл тастар", "Бұрынғы ұрпақтар ескерткіші"
"Құтты білік", "Түрік тілдерінің сөздігі"
Әбу Райхан әл-Бирунидің адам баласының бәрі бірдей деп тұжырым жасаған еңбегі:
Үндістан
Моғолстан
X ғасырда өмір сүрген араб ғалымы "Китаб әл-бәд ва-т-тарих" еңбегінің авторы:
Әл-Факих
Макдиси
М.Қашғаридың Түрік тілдерін салыстыра зерттеушілерінің көшбасшысы деп пікір айтқан ғалым:
Н.А.Басқақов
А.Кононов
Махмұд Қашғаридың "Түрік тілдерінің сөздігі" кітабын жазудағы басты мақсаты түрік тілінің мәртебесін көтеру екенін айтқан орыс ғалымы:
А.Кононов
Ж.Баласағұни
Ж.Баласағұни "Құтадғу білік" еңбегін Сүлеймен Арслан ханға сыйға тартқаны үшін алған лауазым атағы:
Ұлы бас уәзір
Ұлы хас-хажип
"Арабша, тәжікше кітаптар көп. Ал бұл - біздің тіліміздегі тұңғыш даналық жинақ" деп өз тілін қорсынып, жат елдің тілінде сөйлеу, шығарма жазу сияқты әрекеттерге қарсы болған ғұлама:
Ж.Баласағұни
А.Иүгінеки
"Жастығымда бейнет бер, Қартайғанда дәулет бер" деген қазақ мақал-мәтелі қай ғұламаның еңбегінде кездеседі:
Ж. Баласағұни
М. Қашғари
Адамды даналыққа, адалдыққа, кішіпейілділікке, имандылыққа шақыратын шығарма:
"Құтты білік"
"Диуани хикмет"
Ахмет Йасауидің өмірінде елеулі орын алған ғұламалар:
Арыстанбаб, Юсуф Хамадани
Әл-Хорезми, Хордадбек
Сүйіспеншілік, әділеттілік тақырыбында жазған Дүрбектің поэмасы:
"Мухаббатнама"
Жүсіп - Зылиха
"Хұсрау мен Шырын" еңбегінің авторы Кутбтың шыққан тегі:
Қыпшақ
Қимақ
Қазақстан мен Орта Азиядағы қыпшақ, қимақ, оғыз тайпаларының орналасуы жөнінде мағлұмат беретін "Жолдар мен аймақтар туралы кітаптың" авторы:
Хордадбек
Әли ақын
Ғарыш пен жердің, күн мен айдың, жұлдыздардың қайдан шыққандығы туралы жазылған аңыз:
"Темірқазық пен Жетіқарақшы", "Күннің баяны"
Жоямерген, Құламерген, Ертөстік
Алтын Орда ыдыраған кезде пайда болған тарихи батырлық жыр:
"Ер Тарғын", "Орақ-Мамай", "Ер Қосай"
"Керқұла атты Кендебай", "Жерден шыққан Желім батыр"
"Ер Қосай" тарихи батырлық жырының пайда болған уақыты:
Алтын Орда ыдыраған кезде
Ақ Орда ыдыраған кезде
Алтын Орда дәуірінен бері келе жатқан күй-аңыздың аты:
"Ел айырылған", "Ақсақ құлан", "Сағыныш", "Жошы ханның жортуы"
"Жүсіп-Зылиха", "Ақсақ құлан", "Сағыныш", "Жошы ханның жортуы"
XIII-XV ғасырларда аттары бізге аңыз болып жеткен ауызша поэзия өкілдері:
Асан қайғы, Кетбұға, Сыпыра
Бұқар жырау, Тәттімбет, Тәтіқара
XV-XVII ғ. Алтын Орда, Ақ Орда дәуірінде ресми әдеби тіл ретінде қолданылды:
Қыпшақ тілі
Шағатай тілі
Орта ғасырдағы лиро-эпостық жырлар:
"Қыз Жібек", "Қозы Көрпеш-Баян сұлу", "Айман-Шолпан", "Күлшеқыз", "Мақпалқыз"
"Қыз Жібек", "Орақ-Мамай", "Айман-Шолпан", "Күлшеқыз", "Мақпалқыз"
Орта ғасырлық эпостық жырлар:
"Қамбар", "Ер Тарғын", "Ер Сайын", "Алпамыс", "Төрехан", "Телағыс", "Құбағұл"
"Қамбар", "Ер Тарғын", "Қыз Жібек", "Алпамыс", "Төрехан", "Телағыс", "Құбағұл"
