2) Osmanlı Devleti’nde 19. yüzyılda yayınlanan ve demokratikleşme adımlarının ilki sayılan Tanzimat Fermanı’nda “Dil, din ve ırk ayrımı yapılmadan herkesin canının ve malının devlet güvencesi altına alınması” kararlaştırılmıştır.

Buna göre Tanzimat Fermanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

3) İngiltere Coğrafi Keşifler ve Sanayi Devrimiyle birlikte farklı kıtalara hâkim olup egemenlik alanını genişletmiştir. Farklı milletleri bayrağı altına alan İngiltere ‘’Üzerinde Güneş Batmayan Ülke’’ olarak anılmaya başlanmıştır.

Verilen bilgilere göre İngiltere ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

4) Fransızlar milliyetçilik fikrini “Her millete bir devlet” sloganıyla dış politikada bir araç olarak kullandılar. Bu fikrin en fazla etkilediği devletlerden biri Osmanlı Devleti oldu.

Verilen bilgiye göre Osmanlı Devleti’nin Fransız İhtilali’nden etkilenmesinde aşağıdaki özelliklerinden hangisinin etkili olduğu söylenebilir?

5) Osmanlı Devleti, sanayisini yeni tekniklerle güçlendirip çağa uygun hale getiremediği için yerli sanayisi gelişemedi ve Avrupa ile rekabet edemez hale geldi. Kalabalık nüfusu, yer altı ve yer üstü kaynaklarıyla Avrupalı devletler için hem iyi bir ham madde ve hem de pazar kaynağı olarak görüldü.

Yaşanan bu sürecin Osmanlı Devleti’nde aşağıdakilerden hangisine neden olduğu söylenemez?

6) Osmanlı Devleti’nde Mebusan Meclisinin açılması ile padişahın yetkileri kısıtlanmıştır. Böylece padişahın mutlak egemenliği sınırlanmıştır.

Verilen bu değişim aşağıdakilerden hangisi ile doğru ifade edilmiştir?

7) Osmanlı Devleti’nde 1876 yılında Kanun-u Esasi Anayasası’nın kabul edilmesi ile;

I. Laik devlet

II. Demokratik devlet

III. Hukuk devleti

anlayışlarından hangilerinin güçlendiği söylenebilir?

8) Osmanlı Devleti’nde kanun gücünün üstünlüğü ilk kez hangi gelişme ile kabul edilmiştir?

9) -Osmanlı Devleti’nde halk ilk kez seçme ve

seçilme hakkına sahip oldu.

-Gayrimüslimlere banka kurma, okul açma,

devlet memuru olma gibi birçok yeni ayrıcalıklar verildi.

-Padişahın meclisi açma ve kapatma yetkisi ile

milletvekillerini sürgüne gönderme yetkileri

elinden alındı.

Verilen gelişmeler ile bu gelişmelerin ortaya çıktığı dönemler eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi açıkta kalır?

12) Osmanlı Devleti’nde;

- 1839’da Tanzimat Fermanı’nın ilan edilmesi

- 1856’da Islahat Fermanı’nın yayınlanması

- 1876’da I. Meşrutiyet’in ilan edilmesi

gibi gelişmelerin meydana gelmesindeki ortak amaç aşağıdakilerden hangisi olamaz?

13) Küçük bir beylikten büyük bir cihan imparatorluğuna dönüşen Osmanlı Devleti idari yapılanmaya oldukça önem vermiştir. Merkezdeki padişahın otoritesinin, imparatorluğun en ücra köşelerine kadar ulaşması idari teşkilatlanmanın varlığı ile sağlanmıştır. Padişahın sahip olduğu tanrısal güç de (halifelik) otoritesinin halk üzerindeki etkisini arttırmıştır. Ülkenin idaresinde var olan roller için çeşitli görevliler atanmışsa da bunları azletme ve son sözü söyleme yetkisi yine hükümdarın olmuştur.

Verilen bilgiye göre aşağıdaki kavramlardan hangisinin Osmanlı Devleti’nin siyasal yapısı ile çeliştiği söylenebilir?

14) Tanzimat Fermanı ile ayrım yapılmaksızın Osmanlı vatandaşlarının kanun önünde eşit olduğu, mahkeme kararı olmadan kimsenin cezalandırılamayacağı belirtilmiştir. Padişah da bu fermanda yer alan hükümlere uyacağına dair yemin etmiştir.

Buna göre Osmanlı Devleti’nin yayınladığı Tanzimat Fermanı’nın demokrasinin aşağıda verilen ilkelerinden hangisine uygun olduğu söylenebilir?

15) 1789’da Fransa’da meydana gelen ihtilal dünya tarihi için çok önemli sonuçlar ortaya çıkarmıştır. Bu olay her milletin kendi geleceğine kendisinin karar vermesi, özgürlük, eşitlik, adalet gibi düşünceleri beraberinde getirmiştir. Fransız İhtilali ile ulusçuluk akımının önem kazanması özellikle Osmanlı İmparatorluğu gibi çok uluslu devletlerde bağımsızlık isyanlarının çıkmasına ve bu imparatorlukların parçalanmasına neden olmuştur.

Verilen bu bilgilere göre Fransız İhtilali’nin sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

16) Fransız İhtilali’nin dünyaya yaydığı fikirler Osmanlı Devleti’ndeki azınlıkların ayaklanmasında etkili olmuştur. Bu nedenle Osmanlı Devleti dağılma sürecine girmiştir. Özellikle Balkanlar, Fransız İhtilali’nin etkilerine açık bir sosyokültürel yapıda olduğu için imparatorluğun diğer bölgelerinden daha önce etkilenmiştir. Bu nedenle bağımsızlık amacı taşıyan ilk ayaklanmalar Balkan uluslarında meydana gelmiştir.

Verilen bilgide altı çizili bölüm Fransız İhtilali sonrası yaygınlaşan;

I. Demokrasi

II. Milliyetçilik

III. Laiklik

IV. Cumhuriyet

kavramlarından hangilerinin Osmanlı Devleti’ni etkilediğinin göstergesidir?

17) Sanayi Devrimi ile insan ve hayvan gücünden makine gücüne geçilmiş, böylece seri üretim başlamıştır. Seri üretim yapan üreticiler ham madde ve pazar ihtiyacı ile karşılaşmıştır. Devletler bu sorunu çözmek için sömürge imparatorlukları kurmuşlardır.

Verilen bilgiye göre Sanayi Devrimi’nin;

I. Siyasi

II. Ekonomik

III. Dini

IV. Kültürel

alanlardan hangilerinde bir değişime neden olduğu söylenebilir?

18) Genç Osmanlılar ya da Yeni Osmanlılar (Jön Türkler) adı verilen aydın gruba göre Osmanlı Devleti’nde anayasanın yürürlüğe girmesi ve bir halk meclisinin açılması devletin yıkılmasını önleyecek tek yoldu. Yani herkesin temsil edildiği ve fikirlerin özgürce konuşulduğu bir meclis ve bunun garantisi olan anayasa olursa hiçbir azınlık grup devletten ayrılmayacaktı. 1876 yılında anayasa yürürlüğe konularak meşrutiyet yönetimine geçildi.

Osmanlı Devleti’nde meşrutiyet yönetimine geçildiğini;

I. Kanunuesasi’nin ilanı

II. Mebusan Meclisi’nin açılması

III. Parlamenter yönetime geçilmesi

IV. Duyunuumumiye İdaresi’nin kurulması

gelişmelerinden hangilerinin kanıtladığı söylenebilir?

19) Kavramlar toplumlar için bazen çok farklı anlamlar ifade ederler. İhtilal kavramı da bunlardan birisidir. İhtilaller, kimi toplumlar için değişimin başlangıcı olurken, bazen de milletlerin felakete sürüklenmelerinin sebebi sayılabilir. Fransa’da başlayan ve tüm dünyayı etkisi altına alarak evrensellik kazanan ihtilal, sonraki yıllarda da diğer milletlere ilham kaynağı olmuştur. XVIII. yüzyıl Avrupa’sında başlayan bu hareketin etkileri gerek yayın yoluyla gerekse dış güçlerin kışkırtmalarıyla Osmanlı ülkesine giriş yapmış, belki de sonun başlangıcını teşkil etmiştir.

Buna göre Fransız İhtilali sonucunda ortaya çıkan;

I. Milliyetçilik

II. Ulus devlet

III. Laiklik

kavramlarından hangilerinin Osmanlı Devleti için sonun başlangıcına zemin hazırladığı söylenebilir?