เป็นสุภาษิตทางโลก

เป็นสุภาษิตทางธรรม

ไม่มีการหยิบยกเอากิเลสของมนุษย์ขึ้นมากล่าว

ให้คติข้อคิดแทรกไว้ตลอดทั้งเรื่อง

คนเจ้าเล่ห์

คนแก่ที่มีประสบการณ์

คนพิการไม่สมประกอบ

คนฉลาดรอบรู้

เครื่องจองจำ

ส่วนประกอบของบ้าน

อำนาจ

กษัตริย์

จงทำความดีละเว้นความชั่ว

จงอย่าประมาท

จงอย่ากลัวความตาย

จงอย่าดูถูกเทวดา

ของสิ่งใดเจ้าว่างามต้องตามเจ้า

ใจความว่าผู้มีคุณอย่าหุนหวน

แหงนดูฟ้าอย่าให้อายแก่เทวดา

ค่อยดำเนินตามไต่ผู้ไปหน้า

อันเสาหินแปดศอกตอกเป็นหลัก ไปมาผลักบ่อยเข้าเสายังไหว

อันคดอื่นหมื่นคดกำหนดแน่ เว้นเสียแต่ใจมนุษย์สุดกำหนด

ใครทำตึงแล้วหย่อนผ่อนลงเอา นักเลงเก่าเขาไม่หาญราญนักเลง

เป็นบ้าจี้นิยมชมว่าเอก คนโหยกเหยกรักษายากลำบากหมอ

จงฟังหูไว้หูคอยดูไป เชื่อน้ำใจดีกว่าอย่าเชื่อยุ

อยากใช้เขาเราต้องก้มประนมกร ใครเลยห่อนจะว่าตัวเป็นวัวมอ

เกิดเป็นคนเชิงดูให้รู้เท่า ใจของเราไม่สอนใจใครจะสอน

เป็นผู้หญิงแม่หม้ายที่ไร้ผัว ชายมักยั่วทำเลียบเทียบข่มเหง

จำไว้ทุกสิ่งจริงหรือเท็จ พริกไทยเม็ดนิดเดียวเคี้ยวยังร้อน

อย่าดูถูกบุญกรรมว่าทำน้อย น้ำตาลย้อยมากเมื่อไรได้หนักหนา

เห็นเต็มตาแล้วอย่าอยากทำปากบอน ตรองเสียก่อนจึงค่อยทำกรรมทั้งมวล

สิบดีไม่ถึงกับหนึ่งพาล เป็นชายชาญอย่าเพ่อคาดประมาทชาย

ต้องหาม้ามโนมัยใหญ่ยาวรี สำหรับขี่เป็นม้าอาชาไนย

เทศนาคำไทยให้เป็นทาน โดยตำนานศุภอรรถสวัสดี

ของสิ่งใดเจ้าว่างามต้องตามเจ้า ใครเลยเล่าจะไม่งามตามเสด็จ

ต่อผู้ดีมีปัญญาจึงหารือ ให้เขาลือเสียว่าชายนี้ขายเพชร

สอนให้รู้จักสร้างเนื้อสร้างตัว

สอนให้รู้จักประหยัดอดออม

สอนให้รู้จักประมาณตน

สอนให้รู้จักที่ควรไม่ควร

ให้ขยันหาความรู้ และนำความรู้นั้นมาใช้ให้เกิดประโยชน์

ให้ขยันหาความรู้ และเก็บความรู้นั้นไว้ใช้เฉพาะยามจำเป็น

ให้ขยันหาความรู้ และเก็บความรู้ที่ได้เรียนมานั้นไว้กับตัวตลอดไป

ให้ขยันหาความรู้ และพยายามปกปิดความรู้นั้นไว้เป็นความลับให้มากที่สุด

อย่าเชื่อในสิ่งที่ตาเราเห็น

อย่าจับผิดการกระทำของผู้อื่น

สิ่งที่เรารับรู้อาจไม่ใช่เรื่องจริงทั้งหมด

ผีหลอกยังไม่น่ากลัวเท่าคนหลอกกันเอง

รู้หลบเป็นปีก รู้หลีกเป็นหาง

รักดีหามจั่ว รักชั่วหามเสา

รู้ไว้ใช่ว่าใส่บ่าแบกหาม

รักยาวให้บั่น รักสั้นให้ต่อ

เพื่อรวบรวมสมาธิจิตใจให้ผ่องใสก่อนนอน

ให้สำรวจหน้าตาผมเผ้าให้เรียบร้อยก่อนนอน

เพื่อให้สำรวจหน้าตาว่าหมองคล้ำ มีริ้วรอย บ่งบอกถึงโรคหรือไม่จะได้แก้ไขทัน

ให้สำรวจจิตใจของตนเองอยู่เสมอว่าคิดดีใฝ่ดีอยู่หรือไม่ เพื่อจะได้เตือนตนได้ทันการณ์

คนรักเท่าผื่นหนัง คนชังเท่าผืนเสื่อ

เกินหน้าเกินตา

พูดไปสองไพเบี้ยนิ่งเสียตำลึงทอง

หน้าเนื้อใจเสือ

แข่งเรือแข่งแพแข่งกันได้ แข่งบุญแข่งวาสนาแข่งไม่ได้

นกไร้ไม้โหด

บุญหนักศักดิ์ใหญ่

คอเป็นเอ็น

ตีงูให้หลังหัก

ตีงูให้กากิน

ขว้างงูไม่พ้นคอ

จับงูข้างหาง

ต้องหาม้ามโนมัยใหญ่ยาวรี สำหรับขี่เป็นม้าอาชาไนย

เทศนาคำไทยให้เป็นทาน โดยตำนานศุภอรรถสวัสดี

ของสิ่งใดเจ้าว่างามต้องตามเจ้า ใครเลยเล่าจะไม่งามตามเสด็จ

ต่อผู้ดีมีปัญญาจึงหารือ ให้เขาลือเสียว่าชายนี้ขายเพชร

ให้คติสอนใจ

สอนผู้ที่จะครองเรือนได้เป็นอย่างดี

มีสำนวนโวหารคมกล้า

เป็นสุภาษิตที่แสดงถึงค่านิยมของสังคมไทย