เพื่อเป็นตำราเรียน

เพื่อแสดงฝีมือให้ประจักษ์

เพื่อให้โอวาทแก่พระเจ้าลูกยาเธอ

เพื่อเทศนาลูกที่ไปอยู้ต่างประเทศ

...เจ้านายซึ่งจะหาช่องทำราชการได้ยากกว่าลูกขุนนางเพราะเหตุที่เป็นผู้มีวาสนาบรรดาศักดิ์มาก...

...พ่อมีอำนาจยิ่งใหญ่อยู่ในบ้านเมือง ถึงจะเกะกะไม่กลัวเกรงคุมเหงผู้มด เขาก็คงจะมีความเกรงใจพ่อ ไม่ต่อสู้หรือไม่อาจฟ้องร้องว่ากล่าว...

...ก็ถ้าจะใช้เงินแผ่นดินสำหรับให้ไปเลานเรียนแก่ผู้ซึ่งมีสติปัญญาเฉลียวฉลาด กลับมาไม่ทำราชการคุ้มกับเงินแผ่นดินที่ลงไปก็จะเป็นที่ติเตียนของคนบางจำพวกว่ามีลูกมากเกินไป...

...แต่เห็นว่าซึ่งจะเป็นยศเจ้าไปนั้นไม่เป็นประโยชน์อันใดแก่ตัวนัก ด้วยธรรมดาเจ้านายฝ่ายเขามีน้อย เจ้านายฝ่ายเรามีมาก ข้างฝ่ายเขามีน้อยตัวก้ยกย่องทำนุบำรุงกันใหญ่โตมากกว่าเรา...

เงินถุงแดง

เงินแผ่นดิน

เงินจากการค้าขาย

เงินที่เหลือจากภาษี

เงินที่ฝากให้รายปี

ผู้ดูแลในเรื่องการศึกษาต่อ

พระสหายที่จัดเตรียมไว้ให้

การเขียนจดหมายส่งมาทุกเดือน

การเก๋การกี๋-โก้เก๋

ชำนาญวิเศษ-ชำนิชำนาญ

ใจใหญ่ใจโต-ใจเล็กใจน้อย

เขม็ดแขม่-กระเหม็ดกระแหม่

เพื่อแสวงหาความรู้เพิ่มเติม

เพื่อสร้างเกียรติยศให้เลื่องลือ

เพื่อเตรียมพร้อมในการบริหารประเทศ

เพื่อศึกษาระบบการศึกษาของประเทศอื่น

เพื่อสอนเรื่องการวางตัว

เพื่อให้ชินกับการเป็นสามัญชน

เพื่อไม่ให้เป็นที่นินทาแก่คนทั่วไป

เพราะเห็นว่าไม่ได้อยู่ในบ้านเมืองของตน

เป็นคนใจดี

เป็นคนถือตัว

เป็นคนเด็ดขาด

เป็นคนประหยัด

เพราะเป็นความนิยมในสมัยนั้น

เพราะเป็นการแสดงถึงความมีระดับ

เพราะต้องการสร้างความเป็นกันเอง

เพราะเป็นการสื่อสารระหว่างพ่อกับลูก